คอลัมน์: หมอใบไม้: มหัศจรรย์แห่งเกลือ (2)

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์บ้านเมือง -- จันทร์ที่ 15 เมษายน 2556 00:00:31 น.
กิตติ บุษปวนิช

คนส่วนใหญ่ไม่ทราบหรอกครับว่าเกลือมีประโยชน์มากกว่าการใช้ดองเค็ม พูดง่ายๆ แบบวิชาการมันคือการถนอมอาหารเพื่อให้เก็บไว้กินได้นานๆ

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมาผมได้พูดถึงเกลือสินเธาว์ เกลือที่มีอยู่ในภาคอีสานมากมาย ใช้กันมานับพันปีแล้ว มันก็ยังไม่หมด แฟนคลับหมอใบไม้ขานรับเรื่องนี้เป็นที่ฮือฮา บอกว่าหูตาสว่างแล้ว...รายหนึ่งเป็นคนอีสาน เล่าถึงชีวิตที่ต้องดิ้นรนไปหาเกลือทะเลมากิน เพราะหน่วยงานรัฐยัดเยียดข้อมูล ใส่ร้ายป้ายสีว่าเกลือสินเธาว์บ้านเฮามันสู่เกลือทะเลหรือเกลือสมุทรบ่ได้

มื้อนี่คนอีสานจึงพยายามหันไปใซ่เกลือทะเลเฮ็ดปลาแดก

วันนี้คนอีสานหรือคนที่ไหนก็ตามที่เป็นแฟนคลับหมอใบไม้ ทราบความจริงแล้ว ไม่ใช่ข้อเท็จจริงนะ เพราะไอ้ข้อเท็จจริงมันพูดจริงบ้างโกหกบ้าง ตามความถนัดของนักการเมืองกับข้าราชการไทย

เรื่องเกลือก็เช่นกัน...ชาวอีสานหลงคิดว่าเกลือสินเธาว์สู้เกลือทะเลไม่ได้ เพราะรัฐรณรงค์เรื่องนี้ เหมือนดูหมิ่นเกลือสินเธาว์ว่าเป็นเกลือเกรดต่ำกว่า ต้องกินเกลือทะเลหรือเกลือสมุทรเท่านั้น...ข้อมูลเก่าล่าสุดซึ่งหมอใบไม้ขุดขึ้นมานำเสนอ ที่ว่าต้องขุดเพราะเป็นข้อมูลตามตำรับยาแพทย์แผนไทย ที่ว่า เกลือสินเธาว์...มีฤทธิ์ในการล้างลำไส้ได้เยี่ยมยอด ทั้งยังแก้ปัสสาวะพิการ

คุณสมบัตินี้ในเกลือทะเลไม่มี ส่วนในเกลือทะเลมีดีอะไรเดี๋ยวหมอใบไม้ค่อยบอก  เมื่ออีสานบ้านเฮาได้รับทราบข้อมูลนี้ พวกเขาต่างม่วนซื่นชื่นใจ ว่าแต่ไหนแต่ไรมาก็กินเกลือที่สูบขึ้นมาจากดินนี่แหละ จู่ๆ มีคนในเครื่องแบบโก้มาบอกว่าเกลือที่กินกันอยู่ทุกวันมันไม่ดี

ขอให้ทำความเข้าใจในเรื่องนี้เสียใหม่ ท่านผู้ทรงอำนาจทั้งหลาย...ขอยืนยันว่าเกลือสินเธาว์ ไม่ใช่เกลือคุณภาพต่ำ แต่เกลือสินเธาว์กับเกลือทะเล...ต่างมีดีคนละด้าน

อย่ามั่วยัดเยียดข้อมูลผิดๆ ให้ชาวบ้าน กองโภชนาการของกระทรวงสาธารณสุข โปรดกรุณาเข้าใจเรื่องนี้ และหน่วยงานแพทย์แผนไทยก็ควรให้ความกระจ่างกับเพื่อนร่วมองค์กร ไม่ใช่ต่างฝ่ายต่างบรรเลงเพลงไปตามอารมณ์ คนที่โทร.มาหาหมอใบไม้ เขารู้สึกทึ่งมากในเรื่องนี้ และฟังดูอะไรจะยิ่งใหญ่ปานนั้น กะอีแค่เรื่องของเกลือ แต่แฟนคลับของหมอใบไม้มีความรู้สึกเยี่ยงนี้จริงๆ

เพราะมนุษย์เป็นสัตว์โลกถูกกำหนดวิถีชีวิตมาให้ต้องกินเกลือ หากใครไม่กินเกลือชีวิตจะสั้นกว่าอายุคาดที่ได้ประมาณการเอาไว้ เกลือจึงเป็นเครื่องเครื่องปรุงอาหาร เครื่องถนอมอาหาร ถูกใช้อย่างหลากหลาย จะมีอาหารสักกี่อย่างเชียวที่ไม่ต้องใช้เกลือ เมื่อความยิ่งใหญ่ของเกลือมากปานนั้น บางทีเกลือจึงเป็นสาเหตุของสงครามได้...อย่างประเทศจีน เผ่าชนที่อยู่ทางตอนเหนือ มักขาดแคลนเกลือ ก็ต้องแย่งชิงเกลือกัน คนจีนใช้เกลือทำทั้งปลาเค็ม เนื้อเค็ม หรือไข่เค็ม ผมยังเคยได้กินกุ้งอบเกลือเม็ดที่เมืองจีน...การขนส่งเกลือจึงต้องมีกองกำลังคุ้มกัน ของไทยเราเองก็มีเรื่องของเกลือบันทึกในประวัติศาสตร์ไว้

ที่บ้านบ่อเกลือ จ.น่าน...ที่นี่มักเดือดร้อนประจำ คราใดที่หัวเมืองฝ่ายเหนือ มีศึกกับพม่า บ้านบ่อเกลือคือยุทธภูมิแรกที่ต้องละเลงเลือดกัน ก็เพื่อแย่งชิงบ่อเกลือนั่นแหละ...เกลือคือยุทธปัจจัยสำคัญมาก เมื่อใครยืดแหล่งเกลือได้จะได้เปรียบ เพราะกองทัพจะไม่อดอยาก อาหารจะมีเกลือใส่ เนื้อวัว เนื้อควาย เก้ง กวาง ช้าง ม้า เอาเกลือทาตากแดดให้ทหารติดตัวไว้เป็นเสบียงกรัง

ตอนนี้บ้านบ่อเกลือเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ใครก็อยากไป เพราะเขาอยากเห็นว่าคนโบราณทำเกลือกินกันอย่างไร ก็ไม่น่าเชื่ออีกว่าแค่เรื่องเกลือ ผู้คนยังอยากไปเห็น

และวิธีการถนอมอาหารตามอย่างโบราณ วันนี้วิธีการดังกล่าวคงตกทอดมาถึงชั้นปัจจุบัน เรายังคงกินเนื้อเค็ม หมูเค็ม ปลาเค็ม...และอะไรที่เค็มๆ มากมาย...โดยต้องใช้เกลือ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

คนภาคกลาง หรือภาคใต้ รู้จักการถนอมอาหารวิธีนี้เช่นกัน...โดยใช้เกลือสมุทร หรือเกลือ

ทะเล...ไม่ว่าเนื้อเค็ม ปลาเค็ม ผมเคยกินปลาบูดูของคนปัตตานี เป็นปลาเค็มนี่แหละ เขาใช้ปลากุเลา ก็เคยกินปลาเค็มกุเลามาก่อน แต่พอได้ลองลิ้มชิมดู ในเชิงเปรียบเทียบ ปลากุเลาบูดูอร่อยกว่ามาก มันมีความหอมกว่ากุเลาเค็ม พูดแล้วน้ำลายจะหก

สมัยกรุงศรีอยุธยาเช่นกัน เมื่อแว่วว่ามีพม่ายกทัพมาเมื่อใด เมื่อนั้นต้องขนเสบียงเข้ากำแพงพระนคร กักตุนไว้กินให้อยู่ได้นับแรมปี หรืออย่างน้อยก็ต้องหลายเดือน และเกลือคือยุทธปัจจัยที่ขาดไม่ได้

ตอนนั้นวัวควายจะถูกล้มจำนวนมากเพื่อทำเนื้อเค็ม ปลาที่มีในลำน้ำเจ้าพระยาจะถูกจับจำนวนมหาศาล เพื่อทำปลาเค็ม

อาหารซึ่งใช้วิธีการถนอมรักษาตามธรรมชาติ เช่นการใช้เกลือนั้น ต่างจากการถนอมอาหารปัจจุบันที่ใช้ตัวกันบูด ซึ่งฝรั่งมันหลอกคนไทย ในที่สุดรู้แล้วว่ามะเร็งจะตามมาหากกินอาหารกระป๋องบ่อย แต่เกลือนั้นมีฤทธิ์ในการฆ่าเชื้อรา กับแบคทีเรีย ไม่ว่าจะเป็นเกลือสินเธาว์หรือเกลือทะเล

โดยชาวกรุงศรีอยุธยาหรือเหมารวมคนภาคกลางปัจจุบัน กับชาวใต้ ต่างรู้ซึ้งถึงความดีของเกลือในการถนอมอาหารมานาน ทั้งยังรู้ว่ามนุษย์ขาดเกลือไม่ได้ เมื่อใดก็ตามไม่มีเกลือกิน เมื่อนั้นจะรู้สึกอ่อนเพลีย เรี่ยวแรงหมดง่ายๆ มื้อไม้คอนดาบไม่ไหว ขืนให้ไปสู้พม่าคงเหมือนเอาชีวิตไปทิ้ง

ทั้งนี้ เพราะในเกลือสมุทร หรือเกลือทะเล มีคุณสมบัติเป็นยาที่ทุกคนต้องกินทุกวันนั่นเอง...เกลือทะเลต่างจากเกลือสินเธาว์ตรงที่...เกลือทะเลมีสรรพคุณบำรุงธาตุทั้ง 4 ของร่างกาย ช่วยในระบบของถุงน้ำดี แก้ท้องอืดหรือท้องมาน บำรุงระบบน้ำเหลือง...ทั้งยังมีธาตุไอโอดีน เป็นตัวชูโรง

เห็นความดีของเกลือหรือยัง ทั้งยังเห็นความแตกต่างของเกลือทั้งสองชนิด ว่ามีดีไปคนละทาง น่าเสียดายเนื้อที่มีจำกัด จึงยังพูดต่อไม่ได้ว่า ในการใช้เกลือเป็นยา ใช้ให้เป็นนั้น เกลือจะให้คุณมากมาย แต่ไม่ใช่รู้ว่าอะไรก็จะกินแต่เกลืออย่างเอร็ดอร่อย อย่างนี้ทำไม่ได้ เดี๋ยวไตจะพัง...ทุกอย่างต้องพอดี

เรื่องเกลือยังไม่จบ ฉบับหน้าว่ากันต่อ...กินเกลืออย่างไรให้ปลอดโรค...และใครอยากคุยกับหมอใบไม้เป็นการส่วนตัว ยังไม่เข้าในเรื่องของความเค็ม โทร.มาได้ หมายเลข 08-5151-8844

ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง