คอลัมน์: จัตุรัสทั่วไทย: สพฐ.ชูต้นแบบ225โรงเรียนต้นแบบ'สุจริต'

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 21 เมษายน 2556 00:00:09 น.

ท่ามกลางความหมดหวังของสังคม เพราะในยามนี้ไม่ว่าจะหันหน้าไปทางไหนก็พบแต่คำว่าทุจริตเข้าไปแทรกซึมอยู่ทุกวงการ ทุกภาคส่วนต่างตั้งคำถามย้อนกลับไปถึงที่มาที่ไปของการสั่งสอน ปลูกฝังกันในด้านคุณธรรม จริยธรรม ว่าประเทศเราบกพร่องในสิ่งใด

สรุปว่า นอกจากเรื่องของการอบรมจากครอบครัวและสถาบันการศึกษาเป็นเป้าหมายที่ผู้คนพากันคาดหวังว่าจะให้มีการปลูกฝังเรื่องความสุจริตกันแบบเข้มข้น และนี่เป็นที่มาของการเดินหน้าผลักดันจัดทำโครงการโรงเรียนต้นแบบ "สุจริต" กันอย่างจริงจัง เพื่อหวังช่วยแก้ปัญหาการทุจริตแบบยั่งยืน ซึ่งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) รับบทบาทในการขับเคลื่อน

ล่าสุดนางพจมาน พงษ์ไพบูลย์ ผู้อำนวยการสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ให้สัมภาษณ์ว่า สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) กระทรวงศึกษาธิการ ได้จัดทำโครงการ "โรงเรียนสุจริต" (Upright School) ขึ้นในโรงเรียนต้นแบบ 225 โรง จากทุกสำนักงานเขตพื้นที่ เริ่มตั้งแต่เด็กปฐมวัยจนถึงชั้น ม.6 ให้มีกระบวนการเรียนการสอน โดยเน้นให้เด็กตระหนักรู้ เข้าใจ และคิดอย่างมีเหตุผล ซึมซับคุณค่าแห่งความดี สร้างความรู้สึกรับผิดชอบชั่วดี ภูมิใจในการทำความดี รังเกียจคนโกง และพร้อมที่จะเป็นคนเก่งที่ไม่โกง

ทั้งนี้ ให้มีการเริ่มการฝึกให้เด็กเคารพกฎกติกาพื้นฐานง่ายๆ เช่น ต่อคิว ไม่พูดปด ไม่ขีดเขียนฝาผนัง เมื่อโตขึ้นก็จะเคารพกฎใหญ่ได้อย่างไม่มีปัญหา โดย สพฐ.ได้จัดกิจกรรมฝึกอบรม โครงการเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาลในสถานศึกษา ที่โรงแรมแอมบาสเดอร์ ซิตี้ จอมเทียน พัทยา จ.ชลุบรี เป็นเวลา 4 วัน แก่นักเรียน ครู ผู้บริหารโรงเรียน ศึกษานิเทศก์ นักวิชาการศึกษาโรงเรียนต้นแบบ 225 โรง พร้อมมอบปฏิญญาโรงเรียนสุจริตให้แต่ละโรงเรียนนำกลับไปต่อยอดสู่นักเรียนของตน

การดำเนินการตามโครงการดังกล่าว แต่ละโรงเรียนจะมีวิธีการของตนเองตามความเหมาะสม เช่น จัดกิจกรรมเข้าค่ายธรรมะ ค่ายจิตอาสา ค่ายยุวกาชาด เนื่องจากจำนวนนักเรียนไม่เท่ากัน บางโรงเรียนมีขนาดใหญ่ บางโรงเรียนมีขนาดเล็ก จากนั้นจะมีการสร้างเครือข่ายกับโรงเรียนอื่น มหาวิทยาลัย ชุมชน อบต. สถานประกอบการใกล้เคียง เพื่อร่วมมือกันบูรณาการตามแนวคิด เพราะลำพังโรงเรียนอย่างเดียวคงทำไม่สำเร็จ ซึ่งเราคาดหวังว่าเด็กจะเป็นเสียงสะท้อนไปสู่พ่อแม่ผู้ปกครองให้รับรู้และร่วมดำเนินกิจกรรมด้วย

สำหรับปฏิญญาโรงเรียนสุจริตมีดังนี้ 1.เราจะ ร่วมมือกันป้องกันและต่อต้านการทุจริตทุกรูปแบบ 2.เราจะปลูกฝังค่านิยม ความซื่อสัตย์สุจริตระหว่างโรงเรียนและชุมชนให้เป็นรูปธรรมและมีความยั่งยืน 3.เราจะสร้างเครือข่าย ความซื่อสัตย์สุจริตระหว่างโรงเรียนและชุมชนให้เป็นรูปธรรมและมีความยั่งยืน

ส่วนการประเมินผลโครงการ โรงเรียนจะต้องมีการสังเกตพฤติกรรมการเรียนการสอน และให้เด็กหรือผู้แทนนักเรียนมีโอกาสซักถามในข้อที่สงสัยได้ เป็นการสื่อสารสองทาง ซึ่ง สพฐ.หวังว่าเมื่อเราก้าวเข้าสู่อาเซียนในปี 2558 แล้ว เด็กของเราจะมีทั้งความเป็นไทย และมีความกล้าหาญทางจริยธรรมควบคู่กันไป

ผอ.สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษากล่าวด้วยว่า นอกจากนี้หลักสูตรขั้นพื้นฐานแล้ว กิจกรรมต่างๆ ที่จะส่งเสริมและสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้มีหลากหลาย และหนึ่งในนั้นคือกิจกรรมปลูกฝังทักษะชีวิตให้เกิดกับเด็ก ซึ่งมีรายละเอียดย่อยๆ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของสังคม สถานการณ์แย่ๆ มีมากมายทั้งในชีวิตจริงและนอกห้องเรียน และเรื่องที่ใครก็สนใจคือปัญหาการทุจริตคอรัปชั่น จากดัชนีชี้วัดประเทศไทยอยู่ในอันดับที่ไม่ค่อยดี จึงเกิดความคิดว่าเราจะต้องสร้างความเข้าใจในเด็กแต่เนิ่นๆ ก่อนที่เขาจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่

ดังนั้นหลักสูตรการต่อต้านการทุจริตและรังเกียจคนโกงมาไว้เป็นการพิเศษ ส่วนคำว่า "โรงเรียนสุจริต" นางพจมานกล่าวว่า ความหมายคือโรงเรียนที่มีกระบวนการเรียนการสอนที่เน้นให้เด็ก ตระหนักรู้เข้าใจ แล้วคิดอย่างมีเหตุผล ซึบซัมความเข้าใจเรื่องของความดี รู้สึกละอายต่อความชั่ว พูดง่ายๆ ว่ารู้สึกรับผิดชอบชั่วดี วิธีการที่จะให้เด็กตระหนักรู้คือการแทรกอยู่ในกระบวนการเรียนรู้ การเรียนการสอนในแต่ละช่วงวัย

นางพจมานกล่าวต่อว่า เมื่อเด็กโตขึ้น กิจกรรมก็ยากขึ้น อาทิ การเข้าค่าย การอยู่ร่วมกัน การทำกิจกรรมด้วยความสามัคคี ช่วยเหลือกันอย่างมีจิตสำนึก และจิตอาสา คือพื้นฐานของการทำงานเพื่อส่วนรวม เมื่อเด็กโตขึ้นพื้นฐานเหล่านี้จะติดตัวเขาไปตลอด

สำหรับครูต้องเป็นต้นแบบที่ดีอย่างที่ดี มีจริยธรรม เมื่อเด็กได้เห็นสิ่งดีๆ ก็จะซึมซับ เราจะเห็นว่าเด็กจะนำกลับไปถ่ายทอดที่บ้าน เพราะส่วนใหญ่เด็กจะเชื่อครู จะบอกว่าครูบอกว่าทำอย่างนี้ไม่ดี เขาจะเชื่อครู ครูไม่ทำ อันนี้ครูบอกว่าไม่ดี ซึ่งเป็นทางอ้อมที่พ่อแม่จะรู้สึกว่าลูกคิดได้อย่างนี้ พ่อแม่เองก็ไม่ควรทำตัวไม่เรียบร้อยให้ลูกเห็น หรือหากเราจะบอกเด็กเรื่องอบายมุขไม่ดี เราก็ไม่ควรเกี่ยวข้อง

ดังนั้นการขยายเข้าชุมชนจากพ่อแม่ผู้ปกครองเด็ก ก็เป็นเรื่องไม่ยากที่ขับเคลื่อนโครงการ ที่หวังขยายไปสู่ผู้นำชุมชน สมาคมต่างๆ เพื่อรับรู้ว่าโครงการนี้จะต้องไปพร้อมกันด้วยการอบรม ประชุม สัมมนา ซึ่งทั้งหมดนี้จะมีผู้บริหารการศึกษาและนักเรียนคือต้นแบบจาก 225 เขตประถมศึกษาและมัธยมศึกษา

ผอ.สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษากล่าวด้วยว่า นักเรียน ครู ผู้บริหารโรงเรียน ศึกษานิเทศก์ นักวิชาการจากโรงเรียนต้นแบบ จะนำความรู้ที่ได้รับจากการอบรมไปขยายในทุกเขตพื้นที่ทั่วประเทศ ภายใต้กรอบแนวคิดที่ได้มีการวิเคราะห์และคัดสรรจากผู้เชี่ยวชาญในสาขาที่เกี่ยวข้องซึ่งเหมาะกับบริบทของสังคมปัจจุบัน ซึ่งประกอบด้วยคุณลักษณะสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ ทักษะกระบวนการคิด มีวินัย ซื่อสัตย์ อยู่อย่างพอเพียง มีจิตสาธารณะ

ทั้งนี้ การจัดวางระบบเพื่อความโปร่งใส และบริหารจัดการในโรงเรียนแบ่งเป็น 2 ส่วนสำคัญคือ การบริหารจัดการโรงเรียนด้วยหลักธรรมาภิบาล และการพัฒนาการเรียนการสอนโดยมุ่งให้เกิดผล 3 ด้าน คือ ส่งเสริมให้นักเรียนกล้า สร้างปัญญาให้นักเรียนเก่ง เร่งพัฒนาให้นักเรียนแกร่ง เหล่านี้คือความพยายามของโครงการโรงเรียนสุจริต ที่จะเป็นเครื่องมือในการวางรากฐานป้องกันการทุจริตอย่างมีจิตสำนึกและเปี่ยมคุณภาพของผู้คนในสังคมอนาคต

อย่างไรก็ตาม คาดว่าภายใน 3 ปี "โรงเรียนสุจริต" จะครอบคลุมครบทุกโรงเรียนและทุกพื้นที่

นับเป็นการเริ่มต้นที่ดี ส่วนผลจะออกมาเป็นอย่างไรนั้น เราก็ต้องคอยติดตามกันต่อไป แต่การลงมือทำก็ยังดีกว่าที่ปล่อยให้พิษแห่งความทุจริตเข้าครอบคลุมไปทุกส่วนของสังคมโดยได้แต่นั่งดูกันอยู่เฉยๆ.

ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง