คอลัมน์: NATIONAL GEOGRAPHICฉบับภาษาไทย: ความล้มเหลวคือทางเลือก

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- เสาร์ที่ 7 กันยายน 2556 00:00:22 น.
เรื่อง แฮนนาห์ บลอค

ปลายศตวรรษที่สิบเก้าวิศวกรชาวสวีเดนข้องใจในศักยภาพของเทคโนโลยี จึงเกิดความคิดแหวกแนวขึ้นมาว่า ถ้าได้ล่องบอลลูนไปค้นพบขั้วโลกเหนือเป็นคนแรกก็คงเข้าที ซาโลมอน ออกัสต์ อันเดร ผู้นี้ให้เหตุผลว่า การเดินทางสำรวจทางอากาศน่าจะช่วยลดความเสี่ยงลงได้มาก ดังนั้น ในวันที่ลมแรงจัดวันหนึ่งของเดือนกรกฎาคม ปี 1897  อันเดรกับเพื่อนร่วมงานอีกสองคนจึงปีนเข้าไปในตะกร้าบอลลูนขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 20 เมตรบนเกาะเดนส์ในหมู่เกาะสฟาลบาร์ ขณะที่ผู้สื่อข่าวและคนที่พากันมาให้กำลังใจตะโกนเชียร์พลางโบกไม้โบกมืออยู่เบื้องล่าง พวกเขาก็ลอยสูงขึ้นไปในอากาศ หมายจะล่องไปยังดินแดนที่ไม่มีมนุษย์คนใดเคยเห็นมาก่อน

หลังจากลอยขึ้นไปได้ไม่นาน กระแสลมก็พัดกระหน่ำจนบอลลูนสั่นอย่างรุนแรง ขณะที่ละอองหมอกซึ่งจับตัวแข็ง อยู่บนพื้นผิวด้านนอกของบอลลูนยิ่งถ่วงน้ำหนักขึ้นไปอีก บอลลูน อีเกิล ลอยละลิ่วอยู่นานถึง 65 ชั่วโมงครึ่ง สามสิบสามปีให้หลัง นักล่าแมวน้ำไปพบศพที่กลายเป็นน้ำแข็งของอันเดรกับพวกเข้าโดยบังเอิญ รวมทั้งกล้องถ่ายภาพและสมุดบันทึกซึ่งเผยว่า พวกเขาจำต้องร่อนลงบนกลุ่มก้อนน้ำแข็งห่างจากขั้วโลกเหนือ 480 กิโลเมตร ทั้งสามจบชีวิตลงระหว่างการเดินเท้าลงใต้อันหฤโหดเป็นเวลาสามเดือน

ขึ้นชื่อว่าความล้มเหลวย่อมไม่มีใครอยากประสบพบเจอ ความล้มเหลวเป็นวิญญาณที่คอยหลอกหลอนทุกครั้งเมื่อมีความพยายามจะออกเดินทางสำรวจ แต่หากปราศจากความล้มเหลวครั้งแล้วครั้งเล่าที่คอยกระตุ้นให้เราปรับวิธีคิด และประเมินสถานการณ์ใหม่ๆ ความก้าวหน้าย่อมไม่มีวันเกิดขึ้น แท้จริงแล้ว คำว่า "ความสำเร็จ" (success) มาจากคำว่า ซุชเชเดเร (succedere) ในภาษาละติน ซึ่งแปลว่า "เกิดขึ้นภายหลัง" (to come after) แล้วความสำเร็จจะเกิดขึ้นภายหลังอะไรล่ะถ้าไม่ใช่ความล้มเหลว ทั้งสองเป็นของคู่กัน จะขาดสิ่งหนึ่งสิ่งใดไปไม่ได้

สำหรับนักสำรวจส่วนใหญ่แล้ว ความล้มเหลวแม้เพียงครั้งเดียวก็ถือเป็นเรื่องใหญ่ เพราะอาจหมายถึงการไม่มีชีวิตรอดกลับมา สำหรับพวกเราที่เหลือ จุดจบอันน่าเศร้าเช่นนั้นเป็นสิ่งที่ตรึงตราอยู่ในจินตนาการมากกว่าความสำเร็จเสียอีก โรเบิร์ต ฟอลคอน สกอตต์ ผู้จบชีวิตพร้อมกับทีมของเขาหลังจากไปถึงขั้วโลกใต้เมื่อปี 1912 ได้รับการยกย่องเยี่ยงวีรบุรุษในอังกฤษ ขณะที่ชาวออสเตรเลียก็สะเทือนใจกับการเดินทางสำรวจทวีปจากใต้จรดเหนือในศตวรรษที่สิบเก้าซึ่งประสบหายนะ และลงเอยด้วยการเสียชีวิตของผู้นำทีม

กระนั้น นักวิจัยทางวิทยาศาสตร์กลับไม่ค่อยอยากยอมรับต่อหน้าสาธารณชนว่าล้มเหลว ทั้งนี้เพราะชื่อเสียงและแหล่งเงินทุนในอนาคตขึ้นอยู่กับภาพของความสำเร็จ แต่ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา วารสารอย่างน้อยหกฉบับ ส่วนใหญ่อยู่ในสายการแพทย์และการอนุรักษ์ ได้ขอตีพิมพ์รายงานการทดลอง การศึกษา และการทดลองทางคลินิกที่ล้มเหลว ด้วยเหตุผลว่า ผลการศึกษา "เชิงลบ" อาจนำไปสู่ผลลัพธ์เชิงบวกได้ในที่สุด

ความเพียร ความยืดหยุ่น การปรับตัว และการจัดการกับเหตุวิกฤติ ทั้งหมดนี้คือหัวใจในการสำรวจ เช่นเดียวกับในเรื่องของชีวิตทั่วๆ ไป การมองอะไรอย่างรอบด้านโดยไม่ปล่อยให้ความล้มเหลวของเหตุการณ์ใดเพียงเหตุการณ์เดียวครอบงำ จนไม่เป็นอันทำอะไรมีส่วนช่วยเช่นกัน พูดอีกนัยหนึ่งคือ นักสำรวจมักเป็นคนที่มองอะไรยาวๆ และตระหนักดีถึงธรรมชาติอันลวงตาของความล้มเหลว และความสำเร็จ สำหรับพวกเขา ความล้มเหลวแต่ละครั้งเป็นเพียงย่างก้าวหนึ่งของการเดินทางอันยาวไกลสู่ความสำเร็จ

การเดินทางสำรวจด้วยบอลลูนของซาโล มอน ออกัสต์ อันเดร เป็นสิ่งแปลกใหม่ในยุคของเขา และความพยายามครั้งนั้นก็ล้มเหลว แต่ "คุณไม่มีวันรู้หรอกครับจนกว่าจะได้ลองบิน" อูร์บาน รอกเบิร์ก นักประวัติศาสตร์วิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยทรมเซอในนอร์เวย์ กล่าว เทคโนโลยีที่ดีขึ้นช่วยแก้ปัญหาการบินสู่อาร์กติกได้ในท้ายที่สุด และเปิดประตูสู่ความสำเร็จอื่นๆ อีกนับไม่ถ้วน กระนั้น สัจธรรมข้อหนึ่งที่แม้แต่นักสำรวจล้ำยุคจำต้องยอมรับคือ เทคโนโลยีทำไม่ได้ทุกอย่าง

ทว่า นั่นกลับเป็นสิ่งที่ดี เพราะหากคุณตัดความไม่แน่นอนออกไปจนหมด ย่อมหมายถึงตัดแรงจูงใจออกไปด้วย เพราะสุดท้ายแล้ว ความปรารถนาที่จะไขว่คว้าในสิ่งที่อยู่ไกลเกินเอื้อมคือธรรมชาติของความเป็นมนุษย์ไม่ใช่หรือ จะมีอะไรน่าอัศจรรย์ใจอีกเล่า ถ้าไปในที่ที่เรารู้อยู่แล้วว่าไปได้.

บรรยายใต้ภาพ

การเดินทางสำรวจขั้วโลกเหนือด้วยบอลลูนของซาโลมอน ออกัสต์ อันเดร และทีมงานเมื่อปี 1897 ปิดฉากลงเมื่อบอลลูนของพวกเขาตกลงบนพื้นน้ำแข็ง ภาพนี้กู้มาจากกล้องถ่ายภาพหลังมีผู้พบศพพวกเขาในอีก 33 ปีต่อมา (ภาพถ่าย: GRENNA MUSEUM, ANDR ษEXPEDITIONEN  POLARCENTER/SWEDISH SOCIETY FOR ANTHROPOLOGY AND GEOGRAPHY)

โรเบิร์ต อี. แพรี นักสำรวจ กำลังจับจ้องไปยังผืนน้ำแข็งในอาร์กติก ระหว่างการเดินทางครั้งที่สามเพื่อพิชิตขั้วโลกเหนือเมื่อปี 1909 เขาอ้างว่าทำสำเร็จในปีนั้น แต่คำกล่าวอ้างนั้นยังเป็นที่ถกเถียง (ภาพถ่าย:  โรเบิร์ต อี. แพรี, NATIONAL  GEOGRAPHIC CREATIVE)

ลีลีนทัล วิศวกรชาวเยอรมันสมัยศตวรรษที่สิบเก้า เป็นคนแรกที่เริ่มบินด้วยเครื่องร่อน เมื่อปี 1896 ช่างภาพคนหนึ่งถ่ายภาพเขาขณะร่อนอยู่กลางอากาศหลายวันก่อนที่ลีลีนทัลจะจบชีวิตจากอุบัติเหตุระหว่างการบิน (ภาพถ่าย: อาร์. ดับเบิลยู. วู้ด, NATIONAL GEOGRAPHIC CREATIVE)

ก่อนหน้าที่จอร์จ มัลลอรี (แถวยืน คนที่สองจากซ้าย) จะเข้าร่วมทีมปีนเขาเมื่อปี 1924 ยังไม่เคยมีใครพิชิตยอดเขาเมานต์เอเวอเรสต์ได้ พวกเขาโพสท่าถ่ายภาพที่เบสแคมป์หลายวันก่อนหน้าที่มัลลอรีจะหายสาบสูญไประหว่างการปีนเขาลูกนี้ (ภาพถ่าย: เจ. บี. โนเอล, ROYAL GEOGRAPHIC SOCIETY กับ INSTITUTE OF BRITISH GEOGRAPHERS)

บรรยายใต้ภาพ

การเดินทางสำรวจขั้วโลกเหนือด้วยบอลลูนของซาโลมอน ออกัสต์ อันเดร และทีมงานเมื่อปี 1897 ปิดฉากลงเมื่อบอลลูนของพวกเขาตกลงบนพื้นน้ำแข็งภาพนี้กู้มาจากกล้องถ่ายหลังมีผู้พบศพพวกเขาในอีก 33 ปีต่อมา (ภาพถ่าย: GRENNA MUSEUM, ADNREEXPEDITIONEN POLARCENTER/SWEDISH SOCIETY FOR ANTHROPOLOGY AND GEOGRAPHY)

ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง