คอลัมน์: ผู้หญิงท่องโลก: เรื่องราวจาก...ผืนผ้า

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 13 สิงหาคม 2560 00:00:07 น.
ถนอมจิต คงจิตต์งาม
thanomjitk9@gmail.com

ตอนเด็กๆ เห็นเวลาจะไปงานทำบุญ งานบวช งานแต่งงานแต่ละครั้ง แม่จะต้องงัดผ้าไหมที่ใครต่อใครซื้อมาให้ และเก็บไว้อย่างดีเอามาใส่ ใส่แล้วก็ดูแลซักแห้งเก็บไว้อย่างดี แม่บอกว่าเอามาใส่อยู่บ้านไม่ได้ เพราะผ้าไหมแต่ละผืนเป็นของแพง

โตขึ้นมีโอกาสมาทำงานด้านงานเขียน ได้เดินทางไปตามหมู่บ้าน ในพื้นที่ต่างๆ ของประเทศไทย และเห็นพี่ป้าน้าอานั่งทอผ้าอยู่ใต้ถุนบ้าน ทำเองใช้เอง โดยเฉพาะแถวอีสาน เช่นที่จังหวัดสุรินทร์ คุณยายแก่ๆ ใส่ผ้าไหมอยู่กับบ้านเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน ถามคุณยายว่าไม่เสียดายหรือ ทำไมไม่เก็บผ้าไหมไว้ใส่ไปงาน คุณยายมักจะตอบว่า เพราะไม่ค่อยมีเงินไปซื้อเสื้อผ้า เลยเอาของที่เราทำเองได้มาใช้ แล้วผ้าไหมเหล่านี้ก็ใส่สบาย อากาศร้อนผ้าก็เย็น

ถามคุณยายว่า ทอนานไหมกว่าจะได้สักหนึ่งผืน คุณยายก็บอกว่า หลายวัน แต่ก็ทำไปเรื่อยๆ เดี๋ยวก็เสร็จ เวลารู้ว่าจะมีงานที่ไหน ก็ทอไว้ล่วงหน้า จะได้มีผ้าสวยๆ ใส่

ถามอีกว่า แล้วใครสอนให้ทอผ้า คุณยายก็จะบอกว่าเกิดมาก็ทำเป็น เพราะที่บ้านทอผ้ากันเป็นประจำอยู่แล้ว ก็เหมือนทำกับข้าว ต้องทำกินทุกวัน มันก็ทำเป็น

ดิฉันมักถามคำถามเหล่านี้ กับผู้คนในทุกสถานที่ที่ไปพบ สรุปว่าแต่ละพื้นที่ก็ทอผ้าตามลวดลายเฉพาะที่เรียนรู้มาจากบรรพบุรุษ

พอเริ่มอายุมากขึ้นอีกนิด เมื่อมีโอกาสไปงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งไปงานในต่างประเทศ พอเห็นเจ้าหน้าที่ หรือคนใส่ชุดที่ตัดเย็บจากผ้าไหมของไทย ใจเราก็พองตาม เพราะผ้าไทยเหล่านั้นมีความงดงามมาก เมื่อได้รับการออกแบบดีๆ ก็ยิ่งเสริมส่งผู้สวมใส่ให้งามสง่าเข้าไปอีก ที่สำคัญแพรพรรณเหล่านี้สะท้อนความร่ำรวยทางวัฒนธรรมของคนไทย

ผืนผ้าที่ถูกทอ เป็นเพียงหนึ่งไม่กี่ตัวอย่างของงานทางด้านหัตถศิลป์ ที่มีอยู่ในสายเลือดของคนไทยที่สืบทอดกันมาจากบรรพบุรุษ เกือบทุกพื้นที่ของประเทศไทย จะมีงานหัตถกรรมการทอผ้า ที่มีลวดลายการทอเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีที่มา มีความหมายสะท้อนชีวิตและวิถีของผู้คนได้ครบถ้วน

อันที่จริงคนไทยรุ่นหลังเกือบจะไม่มีโอกาสได้เห็นผ้าทอสวยๆ มากมายขนาดนี้ หากไม่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ที่ทรงฟื้นฟูงานฝีมือเหล่านี้ให้กลับคืนมาเป็นสมบัติของคนไทยอีกครั้ง

การทอผ้านอกจากจะเป็นงานที่สะท้อนวัฒนธรรม และเป็นงานที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกร ชาวไร่ ชาวนา ได้อีกทางหนึ่งแล้ว ในแง่ของความเป็นคนธรรมดา งานทอผ้าและงานหัตถกรรมอื่นๆ ยังเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการขัดเกลาจิตใจของผู้ทำได้เป็นอย่างดี

เพราะการทอผ้าต้องอาศัยเวลา ความใส่ใจ มุ่งมั่น พูดง่ายๆ คนทำต้องมีความประณีต กว่าจะทอออกมาได้สักคืบ สักศอก ต้องอาศัยใจที่เข้มแข็งไม่น้อย

ในผ้าแต่ละผืนนั้นจึงมีเรื่องราว มีใจ มีความเป็นไปของคนไทยและวัฒนธรรมไทย

สำคัญที่สุด ยังเป็นสัญลักษณ์ที่ทำให้เราระลึกถึงน้ำพระทัยแม่ของแผ่นดินที่ฟื้นฟูให้ผ้าไทยกลายเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่น่าภาคภูมิใจตลอดกาล.

ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ข่าวทั่วไปล่าสุด »