มีอะไรน่าสนใจในการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งที่34

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์แนวหน้า -- พุธที่ 19 มิถุนายน 2562 00:00:40 น.

สุดสัปดาห์นี้ประเทศไทยจะมีมหกรรมใหญ่ระดับนานาชาติ นั่นคือการเป็นเจ้าภาพ "การประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน" ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 22 - 23 มิ.ย. 2562 โดยเป็นไปตามวาระที่แต่ละชาติในกลุ่มประชาคมเอเชียตะวันออก เฉียงใต้ (อาเซียน) จะต้องผลัดกันเป็นเจ้าภาพหมุนเวียนกันไปทุกปี หรือหมายถึงแต่ละชาติต้องเป็นเจ้าภาพทุกๆ 10 ปี ตามจำนวนชาติสมาชิกทั้งหมด 10 ประเทศนั่นเอง

เพื่อเป็นการให้ความรู้กับประชาชนในการติดตามข่าวสาร รวมถึงสื่อมวลชนที่ต้องไปทำข่าว สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย จึงจัดกิจกรรม "ราชดำเนินเสวนา" ในหัวข้อ "ส่องสาระ-ประเด็นร้อน ประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 34" เชิญ 2 วิทยากรผู้มีความรู้ในประเด็นเกี่ยวกับประชาคมอาเซียน มาบอกเล่าเรื่องราวว่าในการประชุมทั้ง 2 วันจะทำอะไรกันบ้าง และประเด็นอะไรเป็นเรื่องน่าสนใจ

น.ส.อุศนา พีรานนท์ รองอธิบดีกรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ กล่าวถึงกำหนดการการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน ระหว่างวันที่ 22- 23 มิ.ย. 2562  ว่า "วันที่ 22 มิ.ย. 2562"จะมีการพบปะกันระหว่างผู้นำอาเซียนกับผู้แทนจากภาคส่วนต่างๆ ได้แก่ 1.สมัชชารัฐสภาอาเซียน ซึ่งถือว่าเป็นตัวแทนของประชาชนเพราะสมาชิกรัฐสภามีที่มาจากประชาชน และข้อตกลงของอาเซียนท้ายที่สุดต้องผ่านการรับรองจากรัฐสภาของแต่ละชาติ

2.ผู้แทนเยาวชนอาเซียน แต่ละประเทศสมาชิกจะคัดเลือกตัวแทนเยาวชนเป็นชาย 1 คน และหญิง 1 คน และ 3.สภาที่ปรึกษาธุรกิจอาเซียน มาจากตัวแทนจากภาคธุรกิจเอกชน เช่น สภาหอการค้า สภาอุตสาหกรรม ของชาติสมาชิกอาเซียน จากนั้นในวันเดียวกันจะมี "การประชุมแบบเต็มคณะ (Plenary)" หมายถึงการนั่งหารือในห้องประชุม มีโต๊ะมีธงชาติของแต่ละประเทศประจำที่นั่ง มีหัวหน้าคณะนั่งที่หัวโต๊ะ เป็นวงประชุมเรื่องประเด็นหลักๆ ที่อาเซียนให้ความสนใจร่วมกัน และมีงานเลี้ยงอาหารค่ำ

"สัญลักษณ์ของการประชุมอาเซียนครั้งนี้ คือพวงมาลัย ขออนุญาตเล่า คือเมื่อ 2-3 ปีก่อน เราก็คิดกันว่าสัญลักษณ์ของการเป็นประธานอาเซียนของไทยมันควรจะเป็นอะไร มีรูปอย่างไร ที่ผ่านๆ มาเราก็จะให้ท่านอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ ศิลปินผู้มีชื่อเสียง หรือบริษัทใหญ่ๆ ออกแบบโลโก้มาให้ฝ่ายภาครัฐได้ดู แต่ปีนี้เราให้ความสำคัญกับเยาวชน ก็เลยมีแนวคิดว่าจะเปิดประกวดออกแบบในระดับเยาวชน น้องๆ อายุเท่าไรก็แล้วแต่ จนถึง 25 ปี สามารถออกแบบประกวดได้ โดยร่วมมือกับคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

มีเด็กๆ ส่งผลงานเข้ามา 320 ผลงาน ที่อายุน้อยที่สุดคือ 8 ขวบ ก็รู้สึกว่าเป็นสิ่งที่ดีที่ทำให้เยาวชนเขาได้มีส่วนร่วมในงานใหญ่ๆ งานสำคัญระดับชาติ น้องที่ได้รับรางวัลมาในแนวคิดพวงมาลัยคือสัญลักษณ์สื่อถึงความเป็นไทยอย่างชัดเจน ในขณะเดียวกันการร้อยเรียงมาลัยก็สอดคล้องกับแนวคิดร่วมมือร่วมใจ เอาดอกไม้มาร้อยให้เป็นพวงเดียวกัน เป็นการต้อนรับ เป็นเจตนาแสดงน้ำจิตน้ำใจของ คนไทย 10 ดอก หมายถึง 10 ชาติสมาชิก และที่ดูคล้ายลูกศรชี้ขึ้นบนหมายถึงการก้าวไปสู่อนาคต เป็นแนวคิดเด็กๆ ที่ผู้ใหญ่อย่างเราอาจมีจินตนาการไปไม่ถึง" น.ส.อุศนา  กล่าวในวันถัดมา "วันที่ 23 มิ.ย. 2562"รองอธิบดีกรมอาเซียน กล่าวว่า จะมีพิธีเปิดการประชุม ตามด้วย "การประชุมแบบไม่เป็นทางการ (Retreat)" ซึ่งจะต่างจากการประชุมแบบเต็มคณะ (Plenary) กล่าวคือ ในขณะที่การประชุมแบบเต็มคณะ เป็นการหารือในบรรยากาศแบบห้องประชุมทางการ "การประชุมแบบไม่เป็นทางการจะเป็นการหารือในบรรยากาศสบายๆ นั่งโซฟาคุยกันคล้ายกับอยู่ในห้องรับแขก" โดยผู้นำแต่ละชาติจะมีผู้ช่วยเข้าไปร่วมประชุมเพียง คนเดียวเท่านั้น และประเด็นร้อนๆ ทั้งหลายก็มักถูกหยิบยกมาหารือกันในห้องนี้อย่างฉันท์มิตร

นอกจากนี้ยังมี "การประชุมย่อย" อีก 2 วงประชุม ที่เป็นกรอบความร่วมมือในระดับอนุภูมิภาค คือ 1.การประชุมความร่วมมือของบรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ซึ่งถือโอกาสช่วงท้ายของการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนที่ผู้นำชาติเหล่านี้มาอยู่ ณ ที่เดียวกัน ประชุมวงย่อยนี้ด้วย โดยเป็นธรรมเนียมที่เจ้าภาพการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนจะจัดพื้นที่ประชุมให้อย่างต่อเนื่องเสมอมา กับ 2.การประชุมความร่วมมือของอินโดนีเซีย มาเลเซียและไทย โดยครั้งนี้นายกรัฐมนตรีของไทยจะเป็นประธานในการประชุม

อนึ่ง ในการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งนี้ "สิ่งแวดล้อม" ถือเป็นอีกประเด็นที่ชาติสมาชิกให้ความสำคัญมาก โดยเฉพาะปัญหา "ขยะบกตกทะเล" เนื่องจากไทยและอีกบางประเทศ อาเซียน ถูกจัดอยู่ใน 10 อันดับประเทศที่ทิ้งขยะลงสู่ท้องทะเลและมหาสมุทรมากที่สุดในโลก ดังนั้น ประชาคมอาเซียนจึงตั้งเป้าหมายร่วมกันว่าในอนาคตจะต้องแก้ไขเพื่อไม่ให้ถูกจัดอันดับเช่นนั้นอีก

จึงเป็นที่มาของแผนปฏิบัติการเพื่อแก้ไขปัญหาขยะในทะเล ซึ่งผู้นำชาติสมาชิกอาเซียนจะให้การรับรอง ซึ่งตนเห็นว่าเป็นเรื่องดีที่ทุกประเทศเห็นความสำคัญและจะลงมือทำอย่างจริงจัง อีกทั้งการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งนี้ ประเทศไทยในฐานะเจ้าภาพจัดขึ้นโดยยึดหลักเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น จะไม่มีการใช้ขวดพลาสติก รวมถึงป้ายห้อยคอที่เป็นซองพลาสติก จะมีกล่องรับคืนด้วยหลังเสร็จสิ้นการประชุม

"ถ้าใครไปทำข่าว ฝากดูมุมน่ารักๆ แบบนี้ด้วย เขาจะมีกล่องที่ทำจากกระดาษรีไซเคิล บอกว่าพอเสร็จการประชุมขอความกรุณาหยอดบัตรที่ท่านใช้แล้วเก็บลงในกล่องนี้ เพื่อคราวหน้า จะได้เอามาใช้อีก คือในเมื่อเราไม่ใช้ไม่ได้ ก็พยายามลดการใช้ด้วยการเอากลับมาใช้ใหม่ในการใช้พลาสติก แล้วสิ่งที่เราจะแจกอย่างถุงผ้ากับสมุดจด ซึ่งเราได้รับความร่วมมือจาก SCG ในการผลิตกระดาษรีไซเคิล" น.ส. อุศนา ระบุด้าน นายกวี จงกิจถาวร สื่อมวลชนอิสระอาวุโส กล่าวเพิ่มเติมว่า ข้อแตกต่าง อีกประการหนึ่งระหว่างการประชุมแบบเต็มคณะ (Plenary) กับการประชุมแบบไม่เป็นทางการ (Retreat) คืออย่างแรกชาติเจ้าภาพจะเป็นคนกำหนดวาระ หลักๆ คือการกำหนดทิศทางของประชาคมอาเซียน และเมื่อเจ้าภาพพูดจบชาติที่จะต้องรับไม้ต่อเป็นประธานอาเซียน เช่น เวียดนามที่จะเป็นในปีต่อไปถัดจากไทยในปีนี้ ก็จะได้พูดต่อ

ส่วนอย่างหลังนั้นจะเปิดโอกาสให้ผู้นำชาติต่างๆ หยิบยกเรื่องใดขึ้นมาพูดก็ได้ ดังนั้น "การประชุมแบบไม่เป็นทางการ (Retreat) จึงเป็นสิ่งที่ต้องจับตามอง" เพราะประเด็นร้อนๆ เช่น ความขัดแย้งในทะเลจีนใต้ การพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ เหตุรุนแรงในแคว้นยะไข่ของเมียนมา ผลกระทบจากสงครามการค้าระหว่างจีนกับสหรัฐอเมริกา ฯลฯ จะถูกนำมาหารือกันในวงประชุมนี้ แต่คงไม่ง่ายที่จะรับรู้ว่าผู้นำชาติอาเซียนพูดคุยเรื่องอะไรกันบ้าง เพราะความเห็นที่ขัดแย้งอาจไม่ถูกบันทึกเนื่องจากไม่อยากให้มีภาพว่าชาติอาเซียนไม่ลงรอยกัน

"หลายคนพอพูดถึงอาเซียนก็มักจะพูดว่าอาเซียนไม่มีน้ำยา อาเซียนชอบพูด อาเซียนอ่อนแอ พูดตรงๆ ก็ถูกหมด อาเซียนไม่มีน้ำยา แต่การไม่มีน้ำยานี่ดีเพราะใส่อะไรไป ก็ใช้ได้ อาเซียนเวลาไม่มีพิษสงคือมีพิษสงที่สุด อาเซียนอ่อนแอก็คืออาเซียนเข้มแข็ง อย่าง นาโต (NATO) เป็นองค์กรที่เข้มแข็งมากจะมีศัตรูเยอะ แต่อาเซียนไม่มีศัตรูเลย" สื่อมวลชนอิสระอาวุโส กล่าว

นายกวียังกล่าวอีกว่า ส่วนในช่วงปลายปี 2562 ประเทศไทยในฐานะประธานอาเซียนจะได้จัดการประชุมใหญ่อีกครั้ง คราวนี้เป็นงานระดับโลกเพราะจะมีผู้นำชาติมหาอำนาจต่างๆ เข้าร่วมการประชุมด้วย โดยเฉพาะต้องลุ้นกันว่า โดนัลด์ ทรัมป์ (Donald Trump) ประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา จะมาเยือนประเทศไทยด้วยหรือไม่ เพราะไทยได้ชื่อว่าเป็นพันธมิตรสำคัญของสหรัฐ เพียงแต่ที่ผ่านมาไทยไม่มีการเลือกตั้งถึง 5 ปี วันนี้มีรัฐบาลจากการเลือกตั้งแล้ว บริบทต่างๆ เปลี่ยนไป ผู้นำต่างประเทศก็อยากมาเยือนไทยกัน มากขึ้น

"ช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนผ่าน" ในครั้งนี้ "โลกจะมองไทยอย่างไร?" น่าติดตาม!!!

ย้อนไปเมื่อเดือน มิ.ย. 2561 กรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ จัดกิจกรรมการประกวดออกแบบตราสัญลักษณ์ (Logo) สำหรับการเป็นประธานอาเซียนของไทยปี 2562 ให้เด็กและเยาวชนอายุไม่เกิน 25 ปี ส่งผลงานประกวดได้ระหว่าง วันที่ 15 มิ.ย.-15 ส.ค. 2561 ผู้ชนะเลิศจะได้รับทุนการศึกษา 1 แสนบาท ซึ่งผลงานที่ได้รับรางวัลชนะเลิศคือโลโก้ "พวงมาลัย" ของ นายเขมพงศ์ รุ่งสว่าง และ น.ส.ชยุตา หอมหนัก

โดยพวงมาลัยนั้นถูกใช้ในการต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองของประเทศ ตลอดจนในงานมงคลต่างๆ ของไทย จึงเข้ากับการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนครั้งที่ 34 ซึ่งไทยเป็นเจ้าภาพ อันถือเป็นงานมงคลเช่นกัน เพราะเป็นเกียรติและเป็นความภาคภูมิใจของคนไทย คำอธิบายของโลโก้พวงมาลัยนี้คือ "ดอกไม้" ที่นำมาร้อยเรียงเป็นพวงมาลัย หมายถึงประชาชนชาวอาเซียนทั้ง 10 ชาติ ที่กลมเกลียวเป็นหนึ่งเดียวกัน ส่วน "อุบะมาลัย" ที่มีลักษณะคล้ายลูกศรชี้ขึ้น หมายถึงความร่วมมือในการขับเคลื่อนประชาคมอาเซียนไปข้างหน้าด้วยกัน

บรรยายใต้ภาพ
(ซ้าย) อุศนา พีรานนท์, (ขวา) กวี จงกิจถาวร
ข่าวที่เกี่ยวข้อง