คอลัมน์: ภูมิบ้านภูมิเมือง: 'ไดโนเสาร์พันธุ์ไทย' ภูมิโลกดึกดำบรรพ์แห่งภูเวียง

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์แนวหน้า -- อาทิตย์ที่ 21 กรกฎาคม 2562 00:00:58 น.
โดย : พลาดิศัย สิทธิธัญกิจ
Paladisai@siamrecorder.com

นับเป็นข่าวดีที่ต้องชื่นชมยินดีกันในโอกาสที่กรมทรัพยากรธรณี ค้นพบไดโนเสาร์พันธุ์ใหม่ของไทย เป็นตัวที่ ๑๐ หลังจากที่มีการขุดพบไดโนเสาร์สายพันธุ์ ไทยมาแล้ว ๙ ตัว แม้จะเป็นเพียงซากฟอสซิล ซึ่งเป็นชิ้นส่วนของไดโนเสาร์ก็ตาม แต่ด้วยเหตุที่มีการเรียนรู้ ต่อรุ่นและมีศึกษาตรวจสอบตามระบบสากลจาก นักบรรพชีวินของไทย จนทำให้มีการยอมรับว่าไดโนเสาร์ที่พบใหม่นี้ ได้พบเฉพาะพื้นที่ประเทศไทยนั้น ได้แสดงถึงความก้าวหน้าในการเรียนรู้เรื่องไดโนเสาร์ที่ต่อรุ่นกันมา จนเป็นที่ยอมรับในวงการไดโนเสาร์หรือบรรพชีวินในระดับโลก ซึ่งนายสมหมาย เตชวาล อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี ได้สนับสนุนให้เกิดการเรียนรู้และเปิดศูนย์ข้อมูลในอุทยานไดโนเสาร์ศรีเวียงขึ้นที่ อ.เวียงเก่า จ.ขอนแก่น ร่วมกับ ดร.สมศักดิ์ จังตระกุล ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่น และประชาชนในพื้นที่ในการที่จะร่วมกันส่งเสริม ให้แหล่งที่พบซากดึกดำบรรพ์ของไดโนเสาร์พันธุ์ใหม่ ซึ่งเป็นสมบัติของโลกนั้น ได้เป็นจุดนำความสนใจให้เกิดการท่องเที่ยวเรียนรู้โลกดึกดำบรรพ์ขึ้นในพื้นที่จริงไดโนเสาร์พันธุ์ใหม่ที่พบนี้มีชื่อว่า "ภูเวียง เวเนเตอร์ แย้มนิยมมี" เป็นไดโนเสาร์เทอร์โรพอด ขนาดกลาง ซึ่งเป็นสกุลและชนิดใหม่ของโลกที่ขุดพบในหลุม ขุดค้นที่ 9B ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูเวียง จ.ขอนแก่น นับเป็นซากไดโนเสาร์สายพันธุ์ใหม่ ตัวที่ ๑๐ ของประเทศไทย และเป็นตัวที่ ๕ ของขอนแก่น

ไดโนเสาร์พันธุ์ใหม่ที่พบนี้มีลักษณะแตกต่างจากที่เคยค้นพบมา เป็นไดโนเสาร์กินเนื้อ เมื่อมีการศึกษาจากกระดูกสันหลังส่วนหลัง กระดูกสันหลัง ส่วนสะโพก กระดูกมือและเล็บ กระดูกหน้าแข้ง ข้อเท้า ฝ่าเท้า และเท้า ที่ขุดพบแล้ว ได้ประมาณว่ามีขนาดลำตัวยาว ๕-๖ เมตร  จัดอยู่ในกลุ่ม เมกะแรพเตอรา และคาดว่าจะมีลักษณะทั่วไปคล้ายไดโนเสาร์ตัวอื่นๆ ที่พบในประเทศญี่ปุ่น คือมีขาหน้าและขาหลังที่ยาว บ่งบอกถึงการวิ่งเร็ว มีกรงเล็บใหญ่ มีกะโหลกเรียวกว่าไดโนเสาร์ที่มีการพบโดยทั่วไป จึงมีสมญาเล่าขาน กันว่าเป็น "ไดโนเสาร์นักล่าแห่งเทือกเขาภูเวียง"

ตั้งแต่ปี พ.ศ.๒๕๒๓ เป็นต้นมา ไดโนเสาร์ ที่พบในประเทศไทยนั้น มีทั้งชนิดที่พบใหม่ของโลก และชนิดที่พบอยู่ทั่วไปอยู่ในแหล่งขุดค้นไดโนเสาร์ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือในขอนแก่น กาฬสินธุ์ ชัยภูมิ สำหรับไดโนเสาร์พันธุ์ไทยที่มีชื่อเฉพาะนั้นคือสยามโมไทรันนัส อิสานเอนซิส (Siamotyrannus isanensis)-ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน่ (Phuwiangosaurus sirindhornae)-สยามโมซอรัส สุธีธรณี (Siamosaurus suteethorni)-คอมพ์ซอกนาธัส (Compsognathus)-ซิททาโกซอรัส สัตยารักษ์คิ (Psittacesaurus sattayaraki)-กินรีมิมัส (Kinnareemimus)-อีสานโนซอรัส อรรถวิภัชน์ชี (Isanosaurus attavipatchi)-สเตโกซอรัส (Stegosaurus)

ปัจจุบันมีการขุดพบฟอสซิลกระดูกไดโนเสาร์ ในประเทศไทยถึง ๑๖ ชนิด ในจำนวนนี้เป็นไดโนเสาร์ชนิดใหม่ สกุลใหม่ของโลกแล้ว ๑๐ ชนิด ซึ่ง ๕ ชนิดนั้น อยู่ที่ขอนแก่น จึงทำให้การพัฒนาเป็นอุทยานธรณีระดับโลกของยูเนสโกนั้น ขอนแก่นจึงมีความพร้อม โดยจะมีการส่งเสริมร่วมกันให้ได้รับการรับรองจาก ยูเนสโก ซึ่งจะต้องมีการเตรียมเรื่องของงานวิจัย เพื่อเป็นหลักฐานการวิจัยมารองรับ สำหรับในเชิงพื้นที่ในเรื่องของการส่งเสริมการศึกษาและการท่องเที่ยว ถือว่า ขณะนี้มีความก้าวหน้าอย่างมาก โดยเฉพาะในการ ยกระดับเรื่องการท่องเที่ยวให้ได้มาตรฐาน เพื่อนำไปเป็นข้อมูลให้กับทางยูเนสโกได้ โดยเฉพาะเรื่องการให้ความรู้ และการอนุรักษ์ธรรมชาติและโปรแกรมของยูเนสโกที่เน้น การพัฒนาพื้นที่รวมถึงการทำกิจกรรมต่างให้ครบถ้วนซึ่งในอนาคตนั้นจะทำให้ขอนแก่นและประเทศไทยมีชื่อเสียงระดับโลกที่มีแหล่งไดโนเสาร์สายพันธุ์ไทยหนึ่งเดียวที่มีนักธรณีวิทยาทำการวิจัย สร้างเกียรติภูมิให้ประเทศต่อไป

บรรยายใต้ภาพ
พรเพ็ญ จันทสิทธิ์ ผู้ขุดและศึกษาซากฟอสซิล
บทความเสนอไดโนเสาร์พันธุ์ใหม่ต่อโลก
สมหมาย เตชวาล อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี แนะนำการค้นพบ
เปิดความร่วมมือของทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
อุทยานไดโนเสาร์ศรีเวียงขอนแก่น
ภูเวียง เวเนเตอร์ แย้มนิยมมี
ดร.สมศักดิ์ จังตระกุล ผวจ.ขอนแก่น กับชิ้นส่วนที่พบ
ซากฟอสซิลไดโนเสาร์ที่พบ
ข่าวที่เกี่ยวข้อง