แก้ปัญหาข่าวลวงด้วยพละกาลังแห่งสติปัญญาของพลเมือง และสื่อมวลชนต้องยึดมั่นในผลประโยชน์สาธารณะ

ข่าวทั่วไป 19 ตุลาคม พ.ศ. 2562 —หนังสือพิมพ์แนวหน้า

ข่าวลวง (fake news) คือสิ่งที่มนุษย์ที่คิดไม่ดี กับเพื่อนมนุษย์ก่อขึ้นมา ดังนั้นการแก้ปัญหานี้ จึงต้อง แก้ด้วยสติปัญญาของเพื่อนมนุษย์ที่อยู่ร่วมสังคม ข่าวลวงเกิดขึ้นได้ก็จริง แต่ข่าวลวงจะไม่สามารถ ทำร้าย หรือทำอันตรายใดๆ ต่อสังคมที่มีสมาชิกเป็น คนที่รู้เท่าทันว่าสิ่งใดคือข้อมูลจริง และสิ่งใดคือข้อมูลเท็จ ดังนั้น เราต้องช่วยกันเติมสติปัญญาให้กับเพื่อน ร่วมสังคมของเรา เพราะสติปัญญาเท่านั้นที่จะทำให้ข่าวลวงไม่มีอิทธิพลอีกต่อไป แนวหน้าวาไรตี้ สัปดาห์นี้ ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย พาคุณไปสนทนากับ มาดาม เฉิน อวี้ ซิ่ว(อดีต) ประธานสถานีโทรทัศน์สาธารณะไต้หวัน (PTS) ถึงแนวทางร่วมสร้างให้พลเมืองไต้หวันมีสติปัญญารู้เท่าทันเพื่อร่วมกันขจัดข่าวลวงไม่ให้สร้างผลกระทบเชิงลบต่อสังคมไต้หวัน

โลกยุคนี้มีปัญหาสังคม ปัญหาใหญ่อย่างหนึ่งคือ fake news ในฐานะที่มาดามเฉินเป็น ผู้ที่กำหนดนโยบายของสถานีโทรทัศน์สาธารณะไต้หวัน ขอเรียนถามว่าใช้กรรมวิธีใดเพื่อให้ชาวไต้หวันรอดพ้นจากปัญหา fake news

รัฐบาลไต้หวันให้ความสำคัญกับการแก้ปัญหา fake news มาโดยตลอด สิ่งหนึ่งที่สำคัญ มากที่รัฐบาลทำก็คือตั้งศูนย์ตรวจสอบ fake news แล้วพยายามให้ข้อเท็จจริงกับประชาชนในเรื่องใดๆ ก็ตาม เพื่อให้ประชาชนไม่ตกเป็นเหยื่อของ fake news ส่วนสื่อมวลชนไต้หวัน รวมถึงสถานีโทรทัศน์ที่ดิฉันดูแลก็ร่วมกันตรวจสอบข่าวทุกข่าวที่นำเสนอ เพื่อป้องกันไม่ให้มีข่าวลวงใดๆ หลุดรอดออกไปจากสื่อฯ แล้วเมื่อใดก็ตามที่พบว่ามีข่าวลวงเกิดขึ้นในสังคม เราก็จะช่วยกันเตือนประชาชนด้วยการให้ ข้อเท็จจริงโดยทันที และย้ำว่าข่าวลวงคืออะไร ขอให้ ประชาชนอย่าเชื่อ และไม่ส่งต่อข่าวลวงเหล่านั้น แล้วที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้นคือ เราต้องให้ข่าวจริงกับประชาชน และให้โอกาสประชาชนสอบถาม และแจ้ง เบาะแสข่าวลวงได้ด้วย คือทั้งฝ่ายรัฐบาล ฝ่ายผู้ผลิตข่าว และฝ่ายประชาชนให้ความร่วมมือกันเพื่อกำจัด ข่าวลวง

แสดงว่าไต้หวันไม่มีปัญหาเรื่อง fake news ใช่ไหมครับ

ก็ยังมีปัญหาอยู่บ้าง และปัญหานี้เป็นปัญหาใหญ่ของโลกไปแล้ว ข่าวลวง ข่าวปลอมมีอยู่ทั่วโลก ไต้หวันก็เผชิญกับปัญหานี้เช่นกัน เราต้องช่วยกันแก้ไข เริ่มต้นจากตัวของเราเองก่อน เพราะเมื่อเรา รับข่าวสารใดๆ เราต้องกรอง ต้องพิจารณาให้ดีก่อนจะเชื่อ และหากเราไม่มั่นใจว่าข่าวนั้นจริงหรือไม่ ก็ต้อง ไม่ส่งไปให้กับคนอื่นๆ เพราะถ้าเราไม่ช่วยเผยแพร่ ข่าวลวง ข่าวชนิดนี้ก็ไม่สามารถแพร่กระจายออกไปได้ ส่วนในฐานะคนทำงานด้านข่าวสารที่เราต้องให้ข่าวกับสังคมได้รับรู้ เราก็ต้องตรวจสอบข่าวทุกข่าวของเราก่อนจะออกอากาศว่าเป็นข่าวจริง สามารถตรวจสอบที่มาที่ไปของแหล่งข่าวได้ เราจะไม่นำเสนอข่าวที่มีความน่าสงสัยเป็นอันขาด ยิ่งถ้าเราไม่สามารถตรวจพิสูจน์ได้ว่าข่าวนั้นมาจากที่ใด ใครเป็นคนพูด เราจะไม่นำเสนออย่างเด็ดขาด เรามีกระบวนการตรวจสอบข่าวทุกข่าวก่อนนำเสนอ เรามั่นใจว่า PTS ไม่เผยแพร่ข่าวลวง ข่าวปลอม เพราะ เรามีการตรวจสอบการทำข่าวทุกขั้นตอนเป็นอย่างดี ถ้าเราไม่มั่นใจว่าข่าวที่จะนำเสนอมีความเที่ยงตรง เราจะสั่งไม่ให้ออกอากาศ เราจะตรวจจนกว่าเรามั่นใจว่าไม่มีข้อผิดพลาดใดๆ เกิดขึ้น แต่ถ้าหากข่าวที่เรา นำเสนอไปแล้วเกิดข้อผิดพลาดใดๆ ขึ้นมา เราจะต้องเร่งแก้ไขทันที โดยเราจะชี้แจงให้ประชาชนทราบว่า มีข้อผิดพลาดตรงไหน แล้วเราก็จะแก้ไขจุดนั้น เพื่อให้สังคมเกิดความเข้าใจที่กระจ่างชัด

สำหรับสังคมไทยจะมีปัญหาใหญ่ ในเรื่องข่าวลวง โดยเฉพาะข่าวที่มาจาก Social Media เช่น จาก Lines, Facebook, และ website ที่จงใจทำเลียนแบบ website ของ สำนักข่าวที่เป็นทางการของประเทศไทย แต่มัก ไม่เกิดปัญหากับการนำเสนอข่าวของสำนักข่าวหลัก ที่มีความเป็นสถาบันสื่อสารมวลชน ปัญหาแบบนี้มีในไต้หวันหรือไม่ครับ

มีค่ะ ในไต้หวันมีปัญหาไม่ต่างจากไทย ปัญหานี้ เป็นปัญหาสากล เกิดขึ้นทั่วโลก ทั้งในประเทศพัฒนาแล้ว และด้อยพัฒนา ปัญหาไม่ค่อยต่างกัน เราจะเห็นปัญหาเช่นนี้เกิดในสหรัฐอเมริกา ในยุโรปตะวันตก แต่ผลกระทบจะมากหรือน้อยก็ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของ ผู้รับข่าวสาร ปัญหาการส่งข่าวปลอมแก้ยากมาก แต่ถึงจะยากแค่ไหนก็ต้องร่วมมือช่วยกันแก้ไข

เราจะมีวิธีการอย่างไรที่จะช่วยให้ประชาชนไม่ตกเป็นเหยื่อของข่าวลวง

อันดับแรกคือ ต้องตั้งสติก่อนจะเชื่อว่าข่าวนั้น จริงหรือไม่จริง แต่ปัญหานี้ในไต้หวันก็จะไม่ต่างจากไทย คือถ้าเป็นข่าวจากสื่อมวลชนหลัก เช่น ทีวี วิทยุ หนังสือพิมพ์ที่มีความเป็นสถาบัน มีตัวตนชัดเจน ปัญหานี้จะเกิดน้อยมาก แต่ปัญหาจะเกิดจากการ เสพข่าวผ่าน Social Media ผ่าน Applications ต่างๆ แต่ที่น่าสนใจมากคือปัจจุบันคนทั่วไปมักจะนิยมดูข้อมูลต่างๆ จาก Social Media เขาไม่ค่อยดูทีวี ไม่ค่อยฟังวิทยุ ไม่อ่านหนังสือพิมพ์ ทั้งๆ ที่ข่าวหลักๆ ของประเทศนำเสนอผ่านสื่อฯ หลัก อย่างเช่น ทีวี วิทยุ หนังสือพิมพ์ อาจจะกล่าวได้ว่าการเสพสื่อฯ จากสื่อมวลชนที่ไม่มีความเป็นสถาบันนั้นเสี่ยงกับการได้รับข่าวลวง เพราะสื่อมวลชนหลักนั้นจะมี กระบวนการตรวจสอบข่าวสาร ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ ของตัวบุคคลผู้ให้ข่าว ระบุที่มาของข่าว ระบุวันเวลาของข่าวได้ชัดเจน แต่สื่อฯ จาก Social Media ส่วนมากจะไม่สามารถระบุได้ชัดเจน PTS ไม่สามารถควบคุมการให้ข่าวของสื่อฯ อื่นได้ แต่เราสามารถควบคุมตัวเราเอง ควบคุมการนำเสนอข่าวของเราเองได้ เรามั่นใจในมาตรฐานข่าวของเรา ดังนั้น หากประชาชนต้องการจะตรวจสอบข่าวใดๆ ก็ตามระหว่างข่าวจาก Social Media กับข่าวของ PTS ก็สามารถทำได้ PTS นำเสนอข่าวสารและข้อมูล ทั้งทาง TV และผ่าน website ของเราด้วย นี่คือ อีกวิธีหนึ่งที่ทำให้สังคมสามารถตรวจสอบได้ว่า ข่าวใดจริงหรือเท็จ

ในฐานะผู้บริหารสื่อฯ ของไต้หวัน ขอเรียนถามว่าสื่อฯ มีภารกิจอะไรบ้างในการเป็นตัวกลางเพื่อเชื่อมความสัมพันธ์อันดีระหว่างไทยกับไต้หวัน

ภารกิจอย่างหนึ่งของเราคือ ร่วมมือกับสื่อฯ ไทย ทั้งทีวีและหนังสือพิมพ์ในการนำเสนอข่าวสารระหว่างกัน เช่นเรามีความร่วมมือกับ TPBS ของไทย นำเสนอรายงานพิเศษการใช้ชีวิตของแรงงานชาวไทย ในไต้หวัน โดยนำเสนอให้เห็นว่าแรงงานไทยทำงานอะไรบ้าง ใช้ชีวิตประจำวันอย่างไร กินอยู่อย่างไร มีการทำกิจกรรมอะไร เพื่อเป็นการบอกให้คนไทย รู้ว่าคนงานไทยในไต้หวันมีความเป็นอยู่เช่นไร และนอกจากนั้น สำนักข่าวต่างๆ ของไต้หวันก็ยังนำเสนอข่าวอื่น ๆ ของไทยเป็นประจำ เช่นข่าวการเมืองไทย ข่าวเศรษฐกิจไทย และข่าวที่เป็นกระแสสังคมของไทย เพื่อให้คนไทยในไต้หวันได้รับทราบข้อมูลของประเทศไทย โดยนำเสนอข่าวบางช่วงเป็นภาษาไทย เพื่อให้คนไทยได้รับรู้และเข้าใจได้เป็นอย่างดี นอกจากข่าวจากประเทศไทยแล้ว เรายังนำเสนอข่าวจากประเทศในกลุ่มอาเซียนด้วย เรานำเสนอเป็นสาม ภาษาคือไทย เวียดนาม และอินโดนีเซีย นำเสนอทุกวัน วันละ 5 นาที สำหรับข่าวของไทยนั้น เราใช้พิธีกรในรายการเป็นคนไทยค่ะ และ PTS ก็สนใจจะร่วมมือกับ หนังสือพิมพ์แนวหน้าด้วยนะค่ะ เราสามารถแลกเปลี่ยน ข้อมูลข่าวสารระหว่างกันได้ เพราะได้ข่าวว่าหนังสือพิมพ์แนวหน้านำเสนอเรื่องราวของไต้หวันเป็นประจำ ซึ่งก็นับว่าเป็นการช่วยกันให้ข่าวสารกับประชาชนของทั้งสองฝ่าย

ทุกวันนี้ คนจำนวนหนึ่งบอกว่าไม่ค่อยดูทีวี ปัญหานี้ส่งผลกระทบถึง PTS บ้างไหมครับ ถ้ามีปัญหา จะแก้ปัญหานี้อย่างไรในอนาคต

PTS เน้นการนำเสนอข่าวที่มีคุณภาพ เป็นหลัก เป็นเรื่องสำคัญ เรามั่นใจว่าเมื่อข่าวเรา มีคุณภาพ มีความจริง เป็นสิ่งที่สำคัญกับชีวิตของ ผู้ชม ผู้ชมก็จะชมข่าวของเรา เราเน้นความลึก ความชัดเจนของข่าวสารข้อมูลเป็นอันดับแรก เมื่อผู้ชมเห็นว่าเรามีคุณภาพ เขาจะเข้ามาชมเรา เพราะคนเราต้องการข้อมูลที่ชัดเจน แม่นยำ มีความจริง และเป็นประโยชน์ต่อการดำรงชีวิตของเขา การดำเนินธุรกิจของ PTS ได้งบฯ สนับสนุนจากรัฐบาลไต้หวัน ดังนั้นเราจึงต้องนำเสนอข่าวที่น่าเชื่อถือ เป็นจริง ถูกต้องมากที่สุด และให้ประโยชน์กับผู้ชมมากที่สุด เพราะ นี่คือความเชื่อถือที่เราได้รับจากประชาชน

PTS ได้รับเงินสนับสนุนจากรัฐบาล ขอถามว่า ถ้า PTS จะต้องตรวจสอบการทำงานของรัฐบาล หรือตั้งปัญหากับการทำหน้าที่ของรัฐบาล แบบนี้ PTS จะมีอิสระในการตรวจสอบรัฐบาลไหมครับ

PTS ได้รับเงินงบประมาณจากมารัฐบาลก็จริง แต่เราก็ยึดมั่นในหลักจรรยาบรรณของสื่อมวลชน เรายังคงรักษาความยุติธรรมตลอดเวลา ต้องรักษาความสมดุลของสังคม เราสามารถตรวจสอบและ ตั้งคำถามกับรัฐบาลได้ตลอดเวลา เรารับเงินสนับสนุน จากรัฐบาลเพื่อทำหน้าที่สื่อมวลชนของสังคม ไม่ใช่ รับเงินจากรัฐบาลแล้วเราไม่กล้าตรวจสอบรัฐบาล เมื่อรัฐบาลทำสิ่งใดที่ผิดสังเกต หรืออาจส่งผลเสียต่อประชาชน เราก็ต้องตั้งคำถามโดยทันที เราสามารถวิพากษ์วิจารณ์ทำหน้าที่ของรัฐบาลได้ เพราะเราคือ สื่อมวลชนของประเทศชาติและของประชาชน เมื่อเรา นำเสนอเรื่องที่รัฐบาลต้องรับฟัง รัฐบาลก็จะต้องประเมินว่าสิ่งที่เรานำเสนอไปนั้น ส่งผลกระทบด้านลบต่อสังคมจริงหรือไม่ แล้วรัฐบาลก็ต้องตอบปัญหาหรือชี้แจงเรื่องราวกับประชาชนโดยผ่านสื่อมวลชนอย่างเรา นี่คือหน้าที่สื่อมวลชนของเรา เราทำเพื่อสาธารณะ ไม่ได้ทำเพื่อเป็นกระบอกเสียงของรัฐบาล

คุณสามารถพบรายการดีที่ครบครันด้วย สาระและความบันเทิงได้ในรายการแนวหน้าวาไรตี้ ออกอากาศทุกอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทางโทรทัศน์ TNN 2 ช่อง 784 ดิจิทัลทีวี หรือ True Visions ช่อง 8 และชมรายการย้อนหลังได้ที่ YouTube ผู้หญิงแนวหน้า by คุณแหน


แท็ก ข้อมูล  

เราใช้ cookies เพื่อบริการที่ดีขึ้นสำหรับคุณ อ่านข้อตกลงการใช้บริการ