คอลัมน์PetCare: เอดส์แมว ตอนที่ 1

ข่าวทั่วไป 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 —หนังสือพิมพ์แนวหน้า

หมอโอห์ม

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายสัตวแพทย์ ดร.ทิลดิสร์ รุ่งเรืองกิจไกร

ฝ่ายประชาสัมพันธ์และส่งเสริมภาพลักษณ์องค์กร

คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ฟังชื่อเรื่องที่จะคุยกันในวันนี้แล้ว หลายๆ ท่านก็คงจะรู้สึก "อึ้ง" ว่า แมวก็เป็นเอดส์ด้วยหรือ? แล้วการติดต่อเกิดจากการผสมพันธุ์เหมือนในคนหรือเปล่านะ? แล้วถ้าเป็นแล้วจะมีวิธีรักษาหรือไม่? แล้วจะติดต่อมายังแมวตัวอื่นรวมถึงเราๆ ที่เป็นคนเลี้ยงด้วยหรือเปล่า? วันนี้เรามารู้จักโรคนี้กันครับ

เอดส์แมวคืออะไร

โรคเอดส์แมว หรือโรคภูมิคุ้มกันบกพร่องในแมว โรคนี้ มีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า Feline Immunodeficiency Virus หรือ FIV โรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัสในกลุ่ม Lentivirus เป็น โรคที่ทำลายระบบภูมิคุ้มกัน เหมือนกับโรคภูมิคุ้มกันบกพร่องในคน พบมากในแมวแถบทางเอเชียรวมถึงประเทศไทยด้วย เนื่องจากวิธีการเลี้ยงคล้ายกัน คือนิยมเลี้ยงแบบ "เลี้ยงปล่อย" รวมถึงปัญหาแมวจรจัดที่มีมากในบ้านเรา จึงทำให้การแพร่กระจาย ของเชื้อเป็นไปได้ในวงกว้าง และรวดเร็วครับ

ผู้เลี้ยงมีโอกาสติดเชื้อเอดส์จากแมวได้หรือไม่?

ไวรัสเอดส์แมว เป็นไวรัสในกลุ่มเดียวกับไวรัสเอดส์ในคน (Human Immunodeficiency Virus หรือ HIV) ความรุนแรงของโรคเอดส์แมว (ในแมว) ก็ไม่ต่างจากเอดส์คน คือมีผลต่อการ กดภูมิต้านทานของร่างกายให้ต่ำลง ทำให้ร่างกายอ่อนแอและง่ายต่อการแทรกแซงของเชื้อชนิดอื่น ไวรัสนี้มีความจำเพาะกับ "แมวเท่านั้น" (แม้จะเป็นเชื้อไวรัสในกลุ่มเดียวกันแต่ก็ติดข้ามสายพันธุ์ กันไม่ได้) จึงสบายใจได้ว่าเอดส์แมวไม่ติดคนครับ รวมถึงไม่ติดต่อไปยังสัตว์เลี้ยงอื่นด้วย นอกจากตระกูลแมวด้วยกันเองครับ

แมวได้รับเชื้อเอดส์ได้อย่างไร?

เอดส์แมวนั้น ไม่ได้เป็นโรคจากระบบสืบพันธุ์เหมือน ในคน จึงไม่ได้ติดต่อจากการผสมพันธุ์ แต่จะติดต่อกันทางน้ำลายสัตว์ป่วยที่มีเลือดปนเปื้อน และเข้าทางบาดแผลจากการ กัดกัน จากนั้นเชื้อก็จะเข้าสู่กระแสเลือด โดยจะพบว่าแมวเพศผู้ จะมีโอกาสติดเชื้อได้มากกว่าเพศเมีย (เนื่องจากพฤติกรรมการเลี้ยงแบบปล่อย) โดยเฉพาะฤดูผสมพันธุ์ ตัวผู้ในวัยเจริญพันธุ์จะต่อสู้กันจนบาดเจ็บ เพื่อแย่งตัวเมีย จึงเป็นช่วงที่โรคจะ แพร่กระจายได้เร็ว ส่วนแม่แมวที่ติดเชื้อนี้ระหว่างการตั้งท้องอาจจะแพร่เชื้อไปยังลูกหรือแพร่ไปยังลูกที่คลอดแล้วทางน้ำนมและน้ำลายได้

อาการของแมวป่วยด้วยเอดส์แมว เป็นอย่างไร?

หลังจากที่เจ้าเหมียวติดไวรัสนี้แล้ว บางตัวจะไม่แสดงอาการอะไรเลยได้เป็นปีๆ ขึ้นกับระดับภูมิคุ้มกันของตัวแมวเอง ถ้าภูมิคุ้มกันของแมวยังมีมากพอที่จะต้านทานการติดเชื้อโรคแทรกซ้อนอื่นๆ แมวก็ยังไม่แสดงอาการป่วยให้เห็น แต่เมื่อใดที่ภูมิคุ้มกันของร่างกายลดต่ำลง แมวจะแสดงอาการป่วยจากการติดเชื้ออื่นๆ จากสิ่งแวดล้อมได้อย่างง่ายดาย ซึ่งเชื้อบางชนิดไม่ก่อโรคในแมวปกติ แต่จะก่อโรคในแมวที่ติดเชื้อ FIV ได้โดยแสดงอาการรุนแรง จนทำให้แมวสุขภาพทรุดโทรมและเสียชีวิตได้อาการที่พบแบ่งเป็นระยะต่างๆ ดังนี้

1.ระยะเฉียบพลัน (Acute) แมวจะแสดงอาการเบื่ออาหาร มีไข้ บางตัวมีอาการอักเสบของช่องปาก และมีอาการของโรคของระบบทางเดินหายใจร่วมด้วย แต่อาการจะไม่ค่อยรุนแรง จนบางทีเจ้าของสังเกตไม่เห็น

2.ระยะเป็นพาหะโดยไม่มีอาการ (Asymptomatic) ซึ่งระยะนี้อาจกินเวลานานเป็นเดือนหรือยาวนานเป็นปี หากตรวจเลือดจะพบว่าค่าเม็ดเลือดขาวเริ่มต่ำลงกว่าภาวะปกติ ซึ่งเสี่ยงต่อการติดเชื้อได้

3.ระยะเรื้อรัง (Chronic) จะพบอาการท้องเสียเป็นประจำ ผอม ขนร่วง น้ำหนักตัวลด ช่องปากและเหงือกอักเสบ กลิ่นปาก และกลิ่นลมหายใจแรง รวมถึงมีโรคระบบทางเดินหายใจแบบเรื้อรัง เป็นโรคผิวหนังเรื้อรัง ต่อมน้ำเหลืองบวมโต ทั่วร่างกาย (Generalized lymphadenopathy) แมวอาจแสดงอาการ ทางประสาท เดินเซ เยื่อบุตาอักเสบ ร่างกายจะทรุดโทรม และหากเป็นโรคมะเร็งเม็ดโลหิตขาวร่วมด้วย ก็จะทวีความรุนแรงขึ้น และมักเสียชีวิตภายในระยะเวลาไม่นาน

สัปดาห์หน้า เราจะมารู้จักวิธีการตรวจวินิจฉัย การรักษา และการป้องกันโรคนี้กันครับ


เราใช้ cookies เพื่อบริการที่ดีขึ้นสำหรับคุณ อ่านข้อตกลงการใช้บริการ