คอลัมน์: ผู้หญิงท่องโลก: พนมเปญ 2017(2)

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 14 พฤษภาคม 2560 00:00:40 น.
ถนอมจิต คงจิตต์งาม
thanomjitk9@gmail.com
พระอาทิตย์ที่พนมเปญทำงานแต่เช้ามืด ส่องแสงจัดจ้าตั้งแต่ยังไม่หกโมงเช้า

บ้านเรือนของชาวขะแมร์ที่เห็น ถ้าเป็นเขตนอกเมือง ก็คล้ายบ้านคนไทย คือเป็นบ้านไม้ใต้ถุนสูง แต่มีรูปทรงที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว คือ เรือนมีลักษณะแคบๆ ถ้าเป็นในเมืองเป็นตึกแบบห้องแถวแต่หน้าแคบ ถ้าเป็นบ้านก็รูปทรงแบบ "โคโลเนียล" หรือตึกที่ได้รับอิทธิพลจากฝรั่งเศสในยุคอาณานิคม ทาสี   เหลืองๆ เป็นแบ็กกราวด์ยอดนิยมของคนที่ชอบถ่ายรูป

นอกจากเรื่องของบ้านเรือน อันเป็นต้นทุนที่มีเสน่ห์เชิญชวนให้นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาได้ชื่นชมกันแล้ว พนมเปญในยุค 2017 นี้ กำลังก้าวไปสู่ความเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัด

ไม่ว่ารายได้ของคนท้องถิ่นจะเป็นอย่างไร แต่สำหรับนักเดินทางส่วนใหญ่ เวลาไปบ้านเมืองไหนก็ตาม สิ่งที่เรามองก่อนเลย คือ มองหาร้านกาแฟ และร้านกาแฟนี่เองคือสิ่งที่เป็นดัชนีชี้วัดความเป็นไปของผู้คนทั้งสภาพเศรษฐกิจ ครัวเรือน และไลฟ์สไตล์ของผู้คนในอนาคตอันใกล้

เวลานี้ในกรุงพนมเปญอันเป็นเมืองหลวงของราชอาณาจักรกัมพูชา มีร้านกาแฟสารพัดยี่ห้อ ตกแต่งสวยงาม ให้ความรู้สึกเหมือนกับนั่งอยู่แถวใจกลางของกรุงเทพฯ มีทั้งร้านที่มาจากต่างประเทศ อย่างคอฟฟี่บีนส์แอนด์ทีลีฟ, คอสต้าคอฟฟี่, กลอเรียจินส์คอฟฟี่ส์ และทรูคอฟฟี่จากประเทศไทย ขณะที่อเมซอน คาเฟ่ ในปั๊ม ปตท.ก็มาแรงเต็มพิกัดเช่นกัน ว่ากันว่าสั่งกาแฟอเมซอนแล้วต้องเข้าคิวกันนานมากกว่าจะได้กิน แต่คนก็ยังนิยมไปสั่งกิน โดยเฉพาะชาวออฟฟิศทั้งหลาย

ปีที่แล้วสตาร์บัคส์ร้านกาแฟที่เป็นสัญลักษณ์ของความเป็นตะวันตกเริ่มมาเปิดสาขาแห่งแรกที่กรุงพนมเปญ แบรนด์สตาร์บัคส์ที่เห็นมีความหมายง่ายๆ ว่า ถ้าไปเปิดที่ไหน ในบ้านเมืองใด แสดงว่าที่นั่นเริ่มมีผู้คนที่เป็นชนชั้นกลางจำนวนมากขึ้น และเริ่มมีการขยายตัวของรายได้และสภาพเศรษฐกิจโดยรวม

คำนิยามพวกนี้ พวกนักเขียน นักเดินทางอย่างดิฉัน บัญญัติกันไว้เอง จากวิถีความจริงแท้ที่มองเห็นจากสายตาและประสบการณ์ตรง ด้วยวิธีคิดง่ายๆ ว่าถ้าคนพื้นที่ไม่มีกำลังซื้อ ใครจะมาเปิดร้านขาย หรือหากปัจจุบันยังไม่มี อนาคตก็ต้องมีแน่ ไม่อย่างนั้นใครจะข้ามน้ำข้ามทะเลมาลงทุน

ส่วนดัชนีอีกตัวที่ยืนยันว่า วิถีชีวิตของชาวขะแมร์กำลังเปลี่ยนไปก็คือ การเปิดสาขาของ     "บราวน์คาเฟ่แอนด์เบเกอรี่ ซึ่งเป็นร้านกาแฟยอดนิยมของชาวขะแมร์ เป็นกิจการของนักลงทุนท้องถิ่น ที่ตกแต่งแบบอินเตอร์และมีผู้มาใช้บริการแบบเนืองแน่นจนแทบไม่มีที่นั่งตลอดเวลา และว่ากันว่ามีสาขาถึง  20 แห่งแล้วในเวลานี้

ขอบอกว่าดิฉันเองก็มีโอกาสได้แวะลองไปนั่งเล่น แต่เสียเงินซื้อกาแฟจริงมาแล้ว ตอนแรกเข้าไปไม่มีที่นั่งเพราะเป็นร้านที่ขายดีมาก และด้วยความอยากรู้ว่าทำไมร้านนี้ถึงฮิตมากขนาดนี้ ก็เลยใช้ความพยายามจนในที่สุดเราก็อาศัยพวกมากเพราะมากัน 3-4 คนไปขอนั่งโต๊ะของคนนั่งกัน 2 คน ซึ่งท้ายที่สุดน้ำน้อยก็แพ้ไฟ น้องทั้งสองคนที่นั่งกันมานานมากจนน้ำแข็งละลายหมดแล้ว ก็ยอมแพ้ ปล่อยพวกเราทั้ง 4 คนครองพื้นที่โต๊ะทั้งหมด เป็นการแบ่งความสุนทรีย์ทางอารมณ์ให้กันโดยปราศจากความขัดแย้งระหว่างเชื้อชาติ

นั่งกินกาแฟรอเวลาไปด้วย สังเกตไปด้วยว่ามีคนเดินเข้ามากันไม่หยุดหย่อน จึงไม่แปลกใจเลยว่า ทำไม "สตาร์บัคส์" ถึงมองว่า "บราวน์คาเฟ่แอนด์เบเกอรี่" เป็นคู่แข่งรายสำคัญ และคำตอบเดียวที่คิดได้ คือ ที่ "บราวน์คาเฟ่ฯ ทำร้านอินเตอร์แต่เติมอัธยาศัย น้ำใจไมตรีแบบคนท้องถิ่น เช่นมีบริการมาเสิร์ฟ พูดคุยให้คำแนะนำเรื่องเมนูด้วยภาษาท้องถิ่น ต่างจาก "สตาร์บัคส์" ที่วางระบบแบบเครื่องจักร ซึ่งคนท้องถิ่นอาจจะยังไม่คุ้นเคย

นอกจากร้านกาแฟแล้ว ในพนมเปญยังมีร้านรวงแบรนด์เนมอีกสารพัด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเสื้อผ้าแบรนด์ดังทั้งหลาย มีครบครัน เปิดเป็นช็อปจริงจัง มีการจัดโปรโมชั่นกันจนคนซื้ออดใจไม่ไหว สรุปว่าปีที่แล้วไปเสียมเรียบก็ไปหอบเสื้อผ้ากีฬาชื่อดังกลับมา คราวนี้ไปก็ไปหอบเสื้อผ้าแบรนด์ดังกลับมาอีกเพราะเห็นราคาแล้วเต็มใจจ่ายกันทันที

นอกจากในช็อปแล้วก็มีร้านรวงเล็กๆ ที่มักบอกพวกเราเหมือนในเมืองไทยเปี๊ยบเลยว่า ของพวกนี้เป็นของแท้ แต่ไม่ผ่านคิวซี มีตำหนินิดหน่อย แต่ราคาต่ำกว่าของที่วางในช็อปหลายเท่าตัว

เพื่อนที่รู้จักบ้านเมืองนี้ดีให้ข้อมูลว่า เครื่องนุ่งห่มเป็นสินค้าส่งออกอันดับหนึ่งของกัมพูชา เมื่อหลายปีก่อนเวลาไปซื้อเสื้อผ้าจากยุโรปหรืออเมริกา เราจะเจอคำว่าเมดอินไทยแลนด์ประจำ แต่ตอนนี้จะเจอเมดอินแคมโบเดียเป็นส่วนใหญ่เพราะประเทศนี้มีแรงงานจำนวนมาก และการทำอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มก็ทำให้ชาวกัมพูชามีงานทำกันแบบเป็นเรื่องเป็นราว

กัมพูชาตอนนี้เป็นที่หมายตาของนักลงทุนจากต่างแดนหลายเรื่อง เพราะมีค่าแรงขั้นต่ำถูกที่สุดในภูมิภาคนี้  สามารถใช้เงินดอลลาร์แทนเงินเรียลในการทำธุรกรรมได้ และการส่งสินค้าโดยเฉพาะเครื่องนุ่งห่มที่ผลิตในกัมพูชาออกไปจำหน่ายยังได้รับสิทธิพิเศษทางด้านภาษีการค้าจากสหรัฐและยุโรป แบรนด์ดังทั้งหลายเลยมาตั้งฐานการผลิตกันในกัมพูชา

ไปตรงไหนก็เห็นแต่ชาติอื่นทั้งฝรั่ง ทั้งจีนแห่กันมาตั้งหลักปักฐานทำมาค้าขายกันแบบเป็นเรื่องเป็นราว แต่ของคนไทยนั้นนอกจากการลงทุนของเจ้าสัวและนักธุรกิจระดับพันล้านแล้ว เห็นมีแต่ร้าน ก๋วยจั๊บน้ำใส ที่เพิ่งเปิดตัวได้ไม่กี่วันเท่านั้น ทั้งที่ชาวขะแมร์ทั้งหลายมีความชื่นชมในแบรนด์เมดอินไทยแลนด์เป็นอย่างมาก

แต่จะว่าไปก๋วยจั๊บน้ำใสของแม่ค้าไทย ก็อร่อยไม่ใช่เล่นเหมือนกัน ทำดีๆ อาจติดตลาดเช่นกัน

โลกยุคนี้เปลี่ยนไปด้วยความรวดเร็วมาก อย่ามัวแต่คิดถึงเรื่องประเทศกัมพูชากับหมอผีเขมรหรืองูเก็งกอง ที่แสดงโดย "ดี เสวต" นางเอกตลอดกาลของกัมพูชาเท่านั้น

ใครอยู่ว่างๆ ลองซื้อตั๋วไปเที่ยวพนมเปญกันดูบ้าง รับรองว่ามีเรื่องให้เห็นเป็นโอกาสมากมาย ทั้งเรื่องท่องเที่ยว และเรื่องทำมาหากิน
สำคัญแต่ว่า คนที่ได้มาเห็น มองโอกาสเป็นหรือไม่เท่านั้น.
ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง