คอลัมน์: สาระสุขภาพ แพทย์แผนไทย: ธรณีสันฑะฆาต ตำรับยาไทยแก้กษัยแก้ปวดเมื่อย

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 14 มกราคม 2561 00:00:08 น.
วัชรีพล คงวิลาด
panthaibook@hotmail.com

อาการปวดเมื่อยของมนุษย์มีจากหลายสาเหตุ บ้างก็เกิดจากการทำงานหนัก ยกของหนัก อิริยาบถในการทำงานแบบเดิมๆ เกิดจากระบบขับถ่ายไม่ดี มีของเสียสะสมในร่างกายก็เป็นสาเหตุของการปวดเมื่อยได้ หรือมาจากความเสื่อมของร่างกายที่ทางแพทย์แผนไทยเรียกว่ากษัย เราจึงมักได้ยินคำว่ากษัยเส้น หรือกษัยเอ็นบ่อยครั้ง

ถ้าคนในวัย 40 ปีขึ้นไปจะรู้จักคำว่ากษัยค่อนข้างดี เพราะถ้ามีอาการปวดเมื่อยตามร่างกาย อึดอัดขึ้นมาก็มักมองหายาไทยยาแก้กษัยมากิน จะช่วยให้ขับถ่ายของเสียออกจากร่างกาย วันไหนกินยาแก้กษัยต้องอยู่โยงเฝ้าห้องน้ำ เพราะต้องวิ่งเข้าห้องน้ำบ่อยครั้งจนกว่าจะหมดฤทธิ์ยา แต่ถ้าถ่ายพอประมาณแล้วไม่อยากนั่งใกล้ห้องน้ำอีกแล้ว ผู้ใหญ่แนะว่าให้แก้โดยอาบน้ำสระผมก็จะช่วยได้

ในตำรับยาไทยที่กระทรวงสาธารณสุขประกาศเป็นยาสามัญประจำบ้านแผนโบราณนั้น มีตำรับยาธรณีสันฑะฆาต มีสรรพคุณเพื่อแก้กษัย เถาดาน ท้องผูก ในความหมายของการแก้กษัย คือ ช่วยขับลมที่แล่นเข้าไปในเส้นทำให้เส้นแข็งเป็นลำเลือดลมไม่เดิน ปวดเมื่อยทั่วร่างกาย บ้างก็ปัสสาวะเหลือง ความหมายของเถาดาน คืออาการที่แข็งเป็นลำในท้อง และท้องผูก แม้จะขับถ่ายเป็นประจำในช่วงเช้า แต่ต้องสังเกตว่าการขับถ่ายนั้นออกหมดหรือไม่ โดยสังเกตว่ามีความรู้ถึงสบายท้องหรือไม่ ถ้ามีความรู้สึกว่าถ่ายไม่สุด นั่นหมายความว่าอาจจะยังมีของเสียที่ขับถ่ายไม่หมดตกค้าง  และจะสะสมจนเกิดอาการปวดหลัง ปวดเอว อึดอัดแน่นท้อง

การใช้ยาธรณีสันฑะฆาตขับของเสีย ขับเลือดลมให้เดินสะดวก ก็จะช่วยให้หายจากอาการปวดเมื่อยต่างๆ ตามอาการที่ว่านี้ได้ และถ้าใช้ควบคู่กับการนวดและอบสมุนไพรจะเห็นผลเร็ว การอบสมุนไพรมีประโยชน์ช่วยขับของเสียจากร่างกาย และช่วยให้เลือดลมเดินสะดวก ถ้าอายุมากขึ้นมีความเสื่อมตามวัย การดูแลสุขภาพด้วยการอบก็จะช่วยได้ อย่าเข้าใจว่าการอบสมุนไพรเป็นเรื่องของความสวยความงาม หรือเป็นเรื่องของผู้หญิงเท่านั้น

สำหรับยาตำรับนี้มีส่วนประกอบของสมุนไพร ได้แก่ ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน กานพลู เทียนดำ เทียนขาว หัวดองดึง หัวบุก หัวกลอย หัวกระดาดขาว หัวกระดาดแดง ลูกเร่ว ขิง ชะเอมเทศ รากเจตมูลเพลิง โกฐกระดูก โกฐเขมา โกฐน้ำเต้า หนักสิ่งละ 1 ส่วน ผักแพรวแดง เนื้อลูกมะขามป้อม หนักสิ่งละ 2 ส่วน เนื้อลูกสมอไทย มหาหิงคุ์  การบูร หนักสิ่งละ 6 ส่วน รงทอง (ประสะแล้ว) หนัก 4 ส่วน ยาดำ หนัก 20 ส่วน พริกไทยล่อน หนัก 96 ส่วน

ตัวยาที่สำคัญของยาตำรับนี้อยู่ที่พริกไทยล่อน มีส่วนประกอบถึง 96 ส่วน พริกไทยล่อนมีรสเผ็ดร้อน แก้ลมอัมพฤกษ์ แก้ลมลั่นในท้อง บำรุงธาตุ ยาดำ 20 ส่วน เป็นยาถ่าย ถ่ายลมเบื้องสูงลงสู่เบื้องต่ำ ในส่วนอื่นๆ จะมียาบำรุงโลหิต บำรุงธาตุ บำรุงลม ได้แก่ ลูกจันทน์ ดอกจันทน์ ลูกกระวาน รากเจตมูลเพลิง กลุ่มที่มีฤทธิ์กัดเถาดาน เช่น หัวบุก หัวกลอย หัวกระดาดขาว หัวกระดาดแดง ขับลม ได้แก่ ขิง เทียนดำ เทียนขาว ผักแพรวแดง

ตัวยาอื่นๆ กานพลู กระจายเสมหะ แก้เสมหะเหนียว หัวดองดึง แก้ปวดข้อ ขับผายลม ชะเอมเทศ แก้น้ำลายเหนียว แก้เสมหะเป็นพิษ โกฐกระดูก แก้ลมในกองเสมหะ โกฐน้ำเต้าแก้ธาตุพิการ อาหารไม่ย่อย ระบายท้อง เนื้อลูกมะขามป้อม ระบายท้อง บำรุงหัวใจ ฟอกโลหิต แก้ลม  เนื้อลูกสมอไทย แก้ไข้เพื่อเสมหะ แก้โลหิตในอุทร แก้น้ำดี รู้ถ่ายใน มหาหิงคุ์ ขับลมในลำไส้ แก้ท้องขึ้น อืดเฟ้อ แน่นจุกเสียด เกล็ดการบูร ขับเสมหะและลม แก้ธาตุพิการ แก้ปวดตามเส้น รงค์ทองสะตุ ถ่ายลม ถ่ายน้ำเหลือง ถ่ายเสมหะและโลหิต

ถ้าใครที่มีอาการถ่ายไม่สุด ปวดบั้นเอว หลังแข็ง ก็ลองใช้ธรณีสันฑะฆาตดูแลสุขภาพ หรือถ้ารู้จักหมอแผนไทยก็ลองไปตรวจสุขภาพและขอคำแนะนำได้ หรือหาซื้อตามร้านจำหน่ายยาสมุนไพรทั่วไป ข้างกล่องหรือขวดจะระบุวิธีการใช้อย่างชัดเจน และควรเลือกที่มี อย. ห้ามเด็กและสตรีมีครรภ์รับประทาน ยานี้ไม่มีฤทธิ์ถ่ายอย่างรุนแรงเหมือนกับยากษัยเส้นซึ่งเป็นยาแผนโบราณที่หาซื้อได้ตามร้านของชำทั่วไป  ใครกินธรณีสันฑะฆาตก็ไม่ถึงกับต้องนั่งเฝ้าห้องน้ำ ระบบขับถ่ายยังทำงานปกติ เพียงจะช่วยขับของเสียที่เป็นก้อนที่ติดแน่น และเลือดลมให้เดินสะดวกขึ้น

เลือกใช้ยาไทยในการดูแลสุขภาพเป็นการส่งเสริม สนับสนุน การพัฒนายาไทยให้ก้าวหน้ายิ่งขึ้น.
ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง