ปลุกเยาวชนเล่นหมากล้อมฝึกสมอง

ข่าวบันเทิง 10 มีนาคม พ.ศ. 2561 —หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์

มีเด็กบางกลุ่มที่มีปัญหาสมาธิสั้น พัฒนาการล่าช้า ซึ่งเป็นเรื่องที่แก้ได้ยาก อีกหนึ่งวิธีที่จะเป็นทางเลือกในการแก้ปัญหาก็คือ การสนับสนุนให้เด็กพวกนี้หันมาเล่นกีฬาหมากล้อม ซึ่งเป็นกีฬาที่จะช่วยพัฒนาระบบความคิดและสมองของเด็กและเยาวชน ได้รับการการันตีจากนักวิจัยและผู้เชี่ยวชาญด้านหมากล้อมมาแล้วว่า หมากล้อมไม่ได้เป็นเพียงแค่กีฬา แต่เป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาการศึกษาด้วย กีฬาหมากล้อม หรือในภาษาญี่ปุ่นที่เรียกว่า "โกะ" เป็นที่รู้จักในเมืองไทยมา 25 ปีแล้ว จนเกิดชมรมหมากล้อม (โกะ) ประเทศไทยขึ้นเมื่อปี 2536 และในปี 2544 ชมรมหมากล้อมฯ ได้จดทะเบียนเป็นสมาคมกีฬาหมากล้อม และเปลี่ยนสถานะมาเป็นสมาคมกีฬาหมากล้อมแห่งประเทศไทย เมื่อปี 2546 จนถึงปัจจุบัน

ล่าสุด สมาคมกีฬาหมากล้อมแห่งประเทศไทยได้จัดงานครบ 25 ปีหมากล้อมในประเทศไทยขึ้น ภายในงานได้มีการการพูดคุยถึงแผนการในปี 2561 นี้ว่าจะปลุกเด็กไทยให้หันมาเล่นกีฬาหมากล้อมแทนการเล่นเกมออนไลน์ได้อย่างไร และก็จะมีการส่งเสริมให้นักกีฬาหมากล้อมไทยสู่เวทีระดับโลก โดยจะจับมือพันธมิตรเตรียมจัดการแข่งขันกว่า 20 รายตลอดปี เพื่อพัฒนาฝีมือนักหมากล้อมไทยให้เทียบเท่านานาชาติ

ก่อศักดิ์ ไชยรัศมีศักดิ์ นายกสมาคมกีฬาหมากล้อมแห่งประเทศไทย และประธานกรรมการบริหาร บมจ.ซีพี ออลล์ ผู้ก่อตั้งเซเว่น อีเลฟเว่น ในประเทศไทย กล่าวว่า หมากล้อม หรือโกะ ได้ถือกำเนิดที่ประเทศจีนเมื่อ 3,000 ปีก่อน และเป็นศิลปะแขนงหนึ่งในศิลปะ 4 แขนงของจีนที่สืบทอดมาแต่โบราณ ได้แก่ ดนตรี โคลงกลอน การวาดภาพ และหมากล้อม โดยนิยมเล่นกันในหมู่ชนชั้นปัญญาชน โดยตนได้เริ่มเล่นหมากล้อมตั้งแต่ชั้นมัธยมศึกษา หรือเมื่อ 50 ปีที่แล้วเล่นกับชาวญี่ปุ่น และจากนั้นก็เริ่มหันมาจริงจังกับการเล่นมากขึ้น แล้วได้นำกลับมาเผยแพร่ในประเทศไทย เมื่อ 25 ปีก่อน เพราะเห็นว่าหมากล้อมมีประโยชน์มากมาย กีฬาชนิดนี้มีศิลปะเฉพาะตัวและมีลักษณะพิเศษที่แตกต่างจากศิลปะอื่นๆ ผู้เล่นจะได้รู้จักศาสตร์หลายสาขา ทั้งด้านยุทธศาสตร์ คล้ายกับออกสนามรบสงครามบนกระดานหมากล้อม หรือศาสตร์ด้านคณิตศาสตร์ที่ต้องมีการพลิกแพลงของรูปเกมตลอดการแข่งขันจะต้องปรับแผนตลอดเวลา ทั้งยังให้ปรัชญาแนวคิดและสร้างแนวคิดอีกหลายๆ ด้าน ปัจจุบันมีผู้เล่นกีฬาหมากล้อมกว่า 1 ล้านคน

"ประโยชน์ของกีฬาหมากล้อม ผมไม่ได้มองว่าเป็นกีฬาที่ต้องเอาแพ้เอาชนะ หรือเล่นเพื่อสนุกเท่านั้น แต่เป็นกีฬาที่ทำให้ผู้เล่นไม่ว่าจะเก่งมากเก่งน้อย แต่เมื่อเล่นแล้วจะทำให้ผู้นั้นมีบุคลิกที่นุ่มนวล เป็นคนไม่ก้าวร้าว เป็นคนที่รู้จักแบ่งปัน ผมไม่เคยเห็นเด็กไทยคนไหนที่เล่นหมากล้อมแล้วตีกัน" นายก่อศักดิ์กล่าว

นายก่อศักดิ์กล่าวต่อถึงประโยชน์ของหมากล้อมอีกว่า การเล่นบนกระดานก็เหมือนอยู่บนสนามรบ ผู้เล่นจะต้องมีนโยบายกลยุทธ์การเล่นเฉพาะตน ขณะเดียวกันเมื่อเล่นก็ต้องรู้จักบริหารจัดการทรัพยากร รู้จักรับผิดชอบ แพ้ก็ต้องยอมรับ หากเปรียบเทียบกับชีวิตประจำวันเราให้เห็นภาพชัดเจน คือ เราต้องใช้ทรัพยากรให้เกิดประโยชน์และรับผิดชอบได้ ใน 1 วันเรามีเวลา 24 ชม.เท่ากัน แต่เรามีเวลาดูหรือรับผิดชอบได้แค่เพียงเรื่องเดียว แม้ว่าใน 1 วันนั้นเราจะมีอีกหลายๆ เรื่องก็ตาม สิ่งสำคัญคือ การแบ่งเวลาให้เป็น ใช้เวลาให้เป็น จึงจะเกิดผลสำเร็จ แต่ถ้าใช้เวลาไม่เป็นก็ล้มเหลวได้ ตัวอย่างเช่น หากสนใจแต่ทำงาน หาเงิน ผลที่ได้จะไม่ใช่แค่เสียสุขภาพ แต่หากไม่แบ่งเวลาไปดูแลครอบครัวจะทำให้เสียครอบครัวด้วย

สำหรับปีนี้จะมีการส่งเสริมให้เยาวชนได้เรียนรู้และฝึกฝนหมากล้อมเพิ่มมากขึ้น ด้วยการประสานความร่วมมือกับโรงเรียนในเครือข่ายครูผู้สอนหมากล้อม จัดโครงการ "ค่ายครูสู่ดั้ง" และดำเนินโครงการเผยแพร่กีฬาหมากล้อมแก่นักเรียนระดับอนุบาล ประถมศึกษา มัธยมศึกษา อาชีวะและอุดมศึกษา ครอบคลุมถึงสถานศึกษาทุกสังกัด รวมทั้งประชาชนทั่วไป นอกจากนี้สมาคมกีฬาหมากล้อมฯ ยังเตรียมจัดการคัดเลือกเยาวชนตัวแทนประเทศไทย เข้าร่วมการแข่งขันหมากล้อมในเวทีการแข่งขันระดับโลกหลายรายการ อาทิ การแข่งขันหมากล้อมที่ประเทศอังกฤษ ญี่ปุ่น เยอรมนี เป็นต้น นอกจากนี้ภายในงาน 25 ปี หมากล้อมประเทศไทย ยังได้มีการเสวนาโดยผู้เชี่ยวชาญและนักวิจัย ถึงประเด็นของเด็กผู้เล่นหมากล้อม

โดย ผศ.ดร.วิมลทิพย์ มุสิกพันธ์ สถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด็กและครอบครัว มหาวิทยาลัยมหิดล นักวิชาการผู้ทำวิจัยโครงการการศึกษาผลของการเล่นหมากล้อมที่มีต่อเชาวน์ปัญญา ความคิดสร้างสรรค์ ทักษะการเผชิญปัญหาและความคิดเชิงระบบ เผยว่า จากการได้ทำวิจัยเรื่องการเล่นหมากล้อมได้ผลออกมาว่า หมากล้อมช่วยพัฒนาสมองเด็กได้จริง โดยงานวิจัยที่ทำ ได้มีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างเด็ก โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มที่เล่นหมากล้อมอย่างเดียว กับกลุ่มที่เล่นหมากล้อมควบคู่กิจกรรมอื่น กับกลุ่มที่ไม่ได้เล่นหมากล้อมเลย พบว่าเด็กที่เล่นจะมีเชาวน์ปัญญา ความคิดสร้างสรรค์ ความกล้าในการเผชิญปัญหา และความคิดอย่างเป็นระบบ และเมื่อถามพ่อแม่ผู้ปกครองผู้ที่อยู่ใกล้ชิดเด็กๆ ก็พบว่าเด็กที่เล่นหมากล้อมพัฒนาการครบทุกด้าน และก็จะมีพัฒนาการทางความคิดต่างกัน เมื่อสัมผัสกับเด็กๆ จะพบว่าเด็กโตขึ้น มีการจัดระบบความคิดได้ดีกว่าเด็กอายุรุ่นเดียวกัน เด็กที่เล่นจะตอบคำถามทุกอย่างด้วยท่าทีที่สบาย ผ่อนคลาย ไม่เกรงกลัวกับคำถาม

ขณะที่มุมมองของ ดร.มติ ทาเจริญศักดิ์ นักหมากล้อมระดับฝีมือ 3 ดั้ง ผู้ทำวิจัยด้านพฤติกรรมศาสตร์ประยุกต์ กล่าวเช่นกันว่า ในฐานะผู้เล่นหมากล้อมมาเกือบ 20 ปี ได้ทำวิจัยเกี่ยวกับการศึกษาพฤติกรรมเด็ก พบว่า เด็กที่เล่นมีวิธีคิด วิธีพูดที่เป็นระบบมาก เพราะเวลาคนเล่นหมากล้อมจะช่วยสอนให้คนคิดเป็นระบบอัตโนมัติ และมีโอกาสได้ไปสอนเด็กที่ไม่เคยเล่นมาก่อน มักจะมองว่าเล่นยาก ตอนแรกเด็กๆ จะไม่มีเป้าหมาย แต่เมื่อเล่นต่อไปจะเริ่มนึกถึงเป้าหมายของตนเอง เด็กจะเกิดความคิดเป็นของตนเอง ก็เหมือนกับเรื่องอื่นๆ เมื่อเราฝึกให้เด็ก เขาก็จะคิดเอง ทำเองเป็น และต่อยอดไปทำ ประโยชน์อื่นๆ ได้ สามารถก้าวข้ามทุกอย่างได้อย่างมีหลักการด้วย

"มีคนเคยบอกว่าหมากล้อมทำให้เด็กกับผู้ใหญ่ได้คุยกันมากขึ้น อย่างเด็กญี่ปุ่นในครอบครัวหนึ่งซึ่งทำงานจนไม่มีเวลาคุยกันเลย พอเด็กมาชวนเล่นหมากล้อมก็เลยเป็นกิจกรรมที่ทำให้คนในครอบครัวได้คุยกันมากขึ้น ผมมองว่ามันคือตัวช่วยทำให้เด็กรู้จักปรับตัวในการเข้าหาผู้ใหญ่ เข้าหาสังคม อย่างสิ่งที่พบในงานวิจัยของผมเอง ผมมีโอกาสได้สอนเด็กสมาธิสั้น ไม่พูดคุยกับใคร เพราะตอนเด็กพ่อแม่ให้เล่นแต่แท็บเล็ต จนตอนนี้พอเขาได้เล่นหมากล้อม เขาเริ่มพูดคุยและเปิดใจมากขึ้น สิ่งที่ค้นพบอีกก็คือ เป็นตัวเชื่อมเด็กกับผู้สูงอายุ เด็กที่เอาหมากล้อมไปเล่นกับผู้สูงอายุจะเป็นตัวหล่อหลอมให้เด็กเข้าหา พูดคุย และอยากจะดูแลผู้สูงอายุในอนาคต" ดร.มติกล่าว

ขณะที่ ด.ช.พงษ์เมธ วิโรจน์ธรรม นักหมากล้อมเยาวชนระดับฝีมือ 3 ดั้ง เล่าว่า เล่นหมากล้อมมา 3 ปี ปีนี้เข้าสู่ปีที่ 4 ที่ชอบเล่นก็เพราะว่าสนุก เป็นเกมที่ไม่ต้องใช้ร่างกาย หรืออายุ แค่เอาความคิดอย่างเดียว ตอนแรกก็ยาก แต่ถ้าลอง และฝึกไปเรื่อยๆ ก็เริ่มสนุก เวลาเล่นเราได้จัดลำดับความสำคัญและแพ้บ่อยมาก เมื่อแพ้ทุกครั้งจะกลับไปคิดว่าแพ้ตรงไหน เพราะอะไร แล้วมาแก้ตัวใหม่ ฝึกไปเรื่อยๆ ที่สำคัญทำให้เราใจเย็นลงด้วย.


เราใช้ cookies เพื่อบริการที่ดีขึ้นสำหรับคุณ อ่านข้อตกลงการใช้บริการ