คอลัมน์: โลกใบใหม่: การศึกษาไทย ทำงานแข่งกับเวลา ในกระแสการเปลี่ยนแปลงโลกยุคใหม่และไทย 4.0

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- เสาร์ที่ 18 สิงหาคม 2561 00:00:30 น.
อภิชาต ทองอยู่
tapichart@hotmail.com

ฟอรั่ม 21 เฝ้ามองการศึกษาและความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับสังคมเศรษฐกิจโลกและประเทศไทยศตวรรษที่ 21 ด้วยว่าประเทศไทยวันนี้ต้องทำงานหนักที่จะก้าวข้ามความอึมครึม ความขัดแย้ง และการปรับตัวที่กำลังถูกอนาคตไล่ล่า! ไม่ใช่เป็นการเปลี่ยนผ่านที่มีการเตรียมตัวที่ดี อย่างเช่นจีนที่สร้างการเปลี่ยนผ่านเป็นระบบ มีวิสัยทัศน์เชื่อมโยงความคิดสู่การปฏิบัติ จนก้าวขึ้นเป็นผู้นำโลกในเวลาแค่ 4 ทศวรรษได้อย่างน่าอัศจรรย์!

โลกของสังคมไทยที่ผ่านวิกฤติต้มยำกุ้งตั้งแต่ทศวรรษพุทธศักราช 2540 ที่ตอนนั้น พยายามทะยานเป็นเสือตัวที่ 5 แห่งเอเชีย แต่ต้องกลายเป็นแมวป่วยตัวแรกไปพลัน ไทยได้ฝ่าอาการที่ร่อแร่กลับมาผงาดได้ในช่วงสั้นๆ แต่ความโลภ-ความหื่นทางการเมือง สร้างความขัดแย้งให้สังคมแตกแยก แผ่นดินลุกเป็นไฟต่อเนื่องนับทศวรรษ กลายเป็นทศวรรษที่หายไปของประเทศไทย ซึ่งเอาตัวรอดมาได้ เพราะฐานทรัพยากรและจุดตั้งทางภูมิศาสตร์ และความยืดหยุ่นปรับตัวของคนส่วนใหญ่ ไปจนถึงคุณธรรมของพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 และวัฒนธรรมของสังคมที่ให้ความสำคัญเคารพต่อสถาบันกษัตริย์

อย่างไรก็ตาม ช่วงเวลาที่หายไปของไทยในกระแสการพัฒนาความเชื่อมโยง-ความก้าวหน้าเปลี่ยนไปของโลกที่เกิดขึ้น ส่งผลลบกับประเทศไทยอย่างหนัก ปล่อยให้โอกาสและประโยชน์ที่พึงได้หลุดลอยสู่เพื่อนบ้านอาเซียน เป็นกลุ่มที่รับอานิสงส์ไปเต็มๆ ทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจ-ความก้าวหน้าของประเทศเพื่อนบ้านในแหลมอินโดจีน ยกระดับเศรษฐกิจการพัฒนาก้าวหน้าขึ้นหายใจรดต้นคอประเทศไทยช่วงเพียงทศวรรษเดียวเท่านั้น! ขณะเดียวกัน สังคมเศรษฐกิจโลกโดยรวมก็ก้าวไปข้างหน้าอย่างไม่รอให้สังคมไทยหยุดจัดการกับความขัดแย้ง! นี่คือการปรับตัวครั้งใหญ่ของเพื่อนบ้านใกล้ตัว จีดีพีของทุกประเทศในรอบทศวรรษที่ผ่านมาปรับตัวสูงตลอด 10 ปี ที่ความขัดแย้งในประเทศไทยโหมกระพือ! ทิ้งให้ไทยตกอยู่ในกับดักรายได้ปานกลางเรื้อรัง ต่ำกว่าร้อยละ 5 กว่า 7 ปีติดจนวันนี้! จนเห็นอนาคตรางๆ ที่อาจกลายสภาพเป็นเศรษฐกิจเขมรในยุคปรับตัวสู่อาเซียนใหม่ๆ มาจ่อปากประตูอย่างน่าวิตก!

ความพยายามผ่าทางตันของรัฐบาลนี้ พยายามนำพาประเทศให้ฟื้นตัวคืนสภาพสู่ความก้าวหน้าใหม่ในกระแสโลกที่ปรับเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่การฟื้นความเชื่อมั่นกับนานาชาติ สร้างนโยบายการพัฒนายกระดับสู่ 4.0 และสร้างพื้นที่การลงทุนต่อยอดการพัฒนาอุตสาหกรรมใหม่ในพื้นที่ EEC ที่มุ่งปรับตัว ปรับระบบ ปรับศักยภาพการแข่งขัน และปรับความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ในเขตการพัฒนาเศรษฐกิจภาคตะวันออก หรือ EEC ความพยายามที่เกิดขึ้นเป็นการมุ่งปรับสร้างประเทศสู่อนาคตให้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของโลกอย่างมีนัยสำคัญ เป็นกระบวนการก้าวกระโดดจากการถูกอนาคตไล่ล่าอย่างมีพลัง แม้จะต้องเผชิญสารพัดกระแสต่อต้าน มีการพยายามบิดเบือนสร้างข่าวลือหลายมิติ ทั้งยังมีฝูงหมู่ที่วิ่งรับเงินต่างชาติคอยปลุกปั่นทำลายความน่าเชื่อถือ ปล่อยข่าวเท็จ ทั้งในพื้นที่และในสังคมวงกว้าง แต่ข้อพิจารณาและสติปัญญาของผู้คนทั้งพื้นที่และในสังคมต่างรู้เท่าทัน ไม่ตกเป็นเหยื่อ และให้การสนับสนุนการดำเนินโครงการอย่างดียิ่ง!

ด้วยนัยนี้ พลังขับเคลื่อนความก้าวหน้าที่เกิดขึ้น นอกจากความเชื่อมั่นที่ได้ตรากฎหมาย พ.ร.บ.อีอีซี ออกมาสร้างความเชื่อมั่นกับชาวโลก ตั้งองค์กรบริหารจัดการเชิงพื้นที่ขึ้นแล้ว น่าจะอยู่ที่การพัฒนาบุคลากรเป็นสำคัญ การพัฒนาเปลี่ยนแปลงมิติใหม่ ต้องการทรัพยากรมนุษย์ที่มีความรู้ มีศักยภาพต่างไปจากยุคก่อน! การอุตสาหกรรมทำมือ-พึ่งพาแรงงาน-หรือกึ่งอัตโนมัติ ได้พัฒนาผ่านเทคโนโลยีไปสู่ระบบอัตโนมัติ บนแพลตฟอร์มไอทีตอบสนองความต้องการเฉพาะบนฐานการจัดการของเทคโนโลยีสู่ระบบดิจิทัลไปเรียบร้อยแล้ว ทุกอุตสาหกรรมและบริการล้วนเติบโตก้าวหน้าขึ้นรวดเร็ว มีพลัง ที่สร้างทั้งโอกาสและการทำลายล้างขึ้นโดยระบบที่เปลี่ยนไปอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้!

ทีมงานการพัฒนาบุคลากรของ EEC วันนี้จึงต้องเร่งงานเต็มสูบ ปรับการศึกษาให้ตอบสนองความต้องการและความก้าวหน้าของประเทศคู่กันไป ใช้การอาชีวศึกษาเป็นกระดูกสันหลังตามที่ภาคอุตสาหกรรมและการลงทุนต้องการ รวมทั้งปรับสร้างบุคลากรระดับสูงขึ้นไปให้ตอบโจทย์ความเปลี่ยนแปลงและต้องการของโลกยุคใหม่ ซึ่งเรื่องนี้ไม่ง่าย! ต้องใช้ศักยภาพเชื่อมประสานจากโลกสู่ท้องถิ่น-จากท้องถิ่นสู่โลกกว้าง เชื่อมสถานศึกษา-บุคลากรของสถานศึกษาเข้ากับโครงสร้างการผลิตที่หลากหลายของอุตสาหกรรมและการลงทุน การจัดการศึกษาคุณภาพสูงวันนี้ไม่ใช่แค่เรื่องการปรับหลักสูตร หรือการพัฒนาบุคลากรของสถานศึกษาเท่านั้น แต่โครงสร้างความรู้และประสบการณ์ในโลกยุคใหม่ เรียกร้องให้จัดระบบนิเวศการศึกษาใหม่ทั้งระบบ! ให้มุ่งตอบสนองการสร้างประสบการณ์ของชีวิต การงานที่มีคุณภาพการเรียนรู้แบบต่อเนื่อง ที่ไม่เพียงแต่ทำให้การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ถูกส่งไปเป็นมนุษย์แรงงานในโรงงาน ทำงานกับจักรกลเท่านั้น! แต่มุ่งพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นบุคคลที่มีแรงบันดาลใจ มีความมั่นคงตื่นตัวกระตือรือร้นรักในอาชีพการงาน มีความคิดเชิงนวัตกรรมความคิดสร้างสรรค์ มีศักยภาพที่สามารถต่อยอดความรู้ พัฒนาศักยภาพตัวเองอย่างมีพลัง มีคุณภาพชีวิตที่ดี เป็น "ดาวฤกษ์" ที่มีแสงในตัวเอง บริบทของประสบการณ์เหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ ระบบนิเวศการศึกษาต้องเอื้ออำนวย ตั้งแต่การบริหารไปจนถึงการเรียนการสอนเลยทีเดียว วันนี้เรากำลังทำงานแข่งกับเวลาจริงๆ!!!.

บรรยายใต้ภาพ
รศ.ดร.ชิต เหล่าวัฒนา ทีมงานสร้างการศึกษายุคใหม่ของ EEC
ADVERTISEMENT
ข่าวที่เกี่ยวข้อง