สรุปผลชัดๆ ขึ้นภาษีบุหรี่มวน 40% ยาเส้น - บุหรี่เถื่อน

ข่าวบันเทิง 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562 —หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์

กรณีข่าวการยาสูบแห่งประเทศไทย(ยสท.) เตรียมขึ้นราคาบุหรี่อีกซองละ 33 บาท ในเดือนตุลาคมนี้ เป็นผลจากการขึ้นภาษีสรรพสามิตบุหรี่ตามมูลค่าอีกเท่าตัวเป็นร้อยละ 40 ทุกช่วงราคา โดยจะทำให้ราคาขายปลีกบุหรี่ 5 ยี่ห้อ ของ ยสท.ขยับเป็นซองละ 93 บาท จากที่จำหน่ายอยู่ที่ซองละ 60 บาท ขณะที่สิงห์อมควันอาจไม่สะทกสะท้านจากการขึ้นภาษีมากนัก เพราะมีทางเลือกที่ราคาถูกสบายกระเป่าอย่างยาเส้นและบุหรี่เถื่อนเป็นที่มาต่อคำถามถึงนโยบายการขึ้นภาษีบุหรี่เป็น ร้อยละ 40 ของกระทรวงการคลังว่า เป็นนโยบายภาษีที่เหมาะสมหรือไม่ในสถานการณ์ปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงก่อนการเลือกตั้ง

จากการขึ้นภาษีบุหรี่หลายครั้งติดต่อกัน โดยล่าสุดเพิ่งขึ้นไปเมื่อปี 2560 ทำให้ราคาบุหรี่ที่ถูกที่สุดในตลาดมีราคาเพิ่มขึ้นไปแล้ว ร้อยละ 50 และส่งผลข้างเคียงคือทำให้ตลาดยาเส้นเติบโตคึกคัก ยาเส้นใส่ซองขายพร้อมกระดาษมวนเองจำหน่ายเพียงซองละ 10 บาท วางให้เห็นชัดเจนในร้านชำตามย่านชุมชนทั้งในกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด มียอดขายเพิ่มขึ้นมาก ผลด้านหนึ่ง คือ บุหรี่หนีภาษี ที่ได้รับความนิยมมากขึ้น ทั้งยังหาซื้อได้ง่าย ทั้งในร้านค้าโดยเฉพาะต่างจังหวัด และทางออนไลน์ ราคาเพียงซอลงะ 20-30 บาท มีทั้งยี่ห้อไทยและยี่ห้อต่างประเทศ แม้เจ้าหน้าที่บ้านเมืองจะมีการจับกุมคุมเข้มเป็น

ภาษีบุหรี่ ยังแผงฤทธิ์รุนแรงกับกลุ่มชาวไร่ยาสูบให้ได้รับความเดือดร้อนเพราะถูก ยสท.ตัดโควต้ารับซื้อใบยาสูบในฤดูกาล 2561/2562 ไปร้อยละ 50 สูญเสียรายได้ไปราว 230 ล้านบาท แม้ว่า ครม.จะมีมติเมื่อวันที่ 4 ธ.ค.2561 อนุมัติเงินชดเชยวงเงิน 159 ล้านบาท ซึ่งเป็นการชดเชยแค่ปีเดียว

นายสุธี ชวชาติ นายกสมาคมผู้บ่ม ผู้เพาะปลูกและผู้ค้าใบยาสูบ จังหวัดลำปาง ที่ปลูกใบยาสูบส่งขายให้ ยสท.เพื่อผลิตบุหรี่มวน คาดว่า ชาวไร่ยาสูบอาจถูกลดการรับซื้อใบยาสูบต่อเนื่องไปอีก 2-5 ปี จากพิษภาษรีบุหรี่ที่ทำให้ยอดขายบุรี่ถูกกฎหมายลดลงแล้วเกือบร้อยละ 10

น.ส.ดาวน้อย สุทธินิภาพันธ์ ผู้ว่าการยาสูบแห่งประเทศไทย (ยสท.) ยอมรับว่าในฤดูกาล 2562/2563 ที่กำลังจะมาถึง ยสท.ไม่สามารถรับซื้อใบยาสูบได้เพราะมีสต็อคใบยาสูบแห้งเหลือพอใช้ปไปจนถึงปี 2566 สถานการณ์ของ ยสท.เองยังน่าเป็นห่วงเพราะผลประกอบการลดลงฮวบฮาบ โดยในปี 2560 ยสท.แจ้งผลกำไร 9,800 ล้านบาท แต่ด้วยฤทธิ์ภาษีบุหรี่ ยสท.แจ้งกำไรในปี 2561 เหลือเพียง 900 ล้านบาท และคาดว่าในปี 2562 ผลกำไรจะเหลือเพียง 400-500 ล้านบาท

สำหรับ ยสท.เองในปีนี้ได้กำลังปรับแผนการตลาดโดยวางแผนผลิตยาเส้นหลายยี่ห้อ เพราะได้รับผลสำเร็จที่พบว่าหลังจากขึ้นภาษีบุหรี่เมื่อปี 2560 ทำให้กลุ่มคนที่มีรายได้ไม่สูง และชาวบ้านในต่างจังหวัดเลิกสูบบุหรี่โดยหันไปสูบยาเส้นทดแทนกันมากขึ้นเพราะราคาถูกกว่าหลายเท่าตัว แม้แต่บริษัทผู้นำเข้าบุหรี่จากต่างประเทศก็คาดการณ์ไปในทางเดียวกัน โดยมองว่า เมื่อการขึ้นภาษีเป็นร้อยละ 40 ในปีนี้ จะทำให้ผู้นำเข้าต้องขึ้นราคาบุหรี่จากซองละ 60 บาทเป็นอย่างน้อย ซองละ 90 บาท ก่อนหน้านี้ก็มีข่าวว่าผู้นำเข้ากำลังเตรียมบุกตลาดยาเส้นในประเทศไทยเช่นเดียวกันเพื่อใช้เป็นสินค้าทดแทนบุหรี่ที่ได้รับผลกระทบจากการขึ้นภาษีบุหรี่ ยังไม่ต้องพูดถึงสถานการณ์การทะลักของบุหรี่หนีภาษีเข้ามาในประเทศไทยตามชายแดนทั้งภาคเหนือ อีสานและใต้

จากการสำรวจโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติพบว่าปีในปี 2560 คนไทยมีอัตราการสูบบุหรี่ร้อยละ 19.1 ลดลงเพียงเล็กน้อยจากร้อยละ 19.9 ในปี 2558 ทั้งๆ ที่ในช่วงระหว่างปี 2558-2560 มีการขึ้นภาษีบุหรี่ทุก นอกจากนี้ยังพบว่า เกือบครึ่งหนึ่งของนักสูบไทยนิยมสูบยาเส้นเป็นหลัก โดยเฉพาะในต่างจังหวัด ยิ่งทุกวันนี้แม้กระทั่งกรมสรรพสามิตก็ยอมรับว่าตลาดยาเส้นกำลังขยายตัว กลายเป็นว่านักสูบเปลี่ยนจากสูบบุหรนี่มวนที่เสียภาษีแพง ไปสูบยาเส้นที่เสียภาษีซองละไม่ถึงหนึ่งบาท หรือแม้กระทั่งบุหรี่เถื่อนหนีภาษี โดยไม่ได้เลิกสูบแต่อย่างใด

เช่นนี้เท่ากับว่าการขึ้นภาษีบุหรี่กฎหมายในอัตราสูงส่งผลดีต่อกลุ่มพ่อค้ายาเส้นและพ่อค้าบุหรี่เถื่อน ซึ่งกลายเป็น 'เสือนอนกิน' จากยอดขายที่เพิ่มขึ้นตามกลไกตลาด ขณะที่ยอดขายบุรี่ถูกกฎหมายทรุดตัวต่อเนื่อง จนเดือดร้อนชาวไร่ยาสูบอย่างที่เห็นกันทุกวันนี้ และมีแนวโน้มจะย่ำแย่ลงไปอีกหากรัฐบาลยังยืนยันที่ขึ้นภาษีอีกครั้งในเดือนตุลาคมปีนี้ ขณะเดียวกัน รายได้ภาษียาสูบที่เก็บเข้ารัฐก็ไม่ได้กระเตื้องขึ้นตามการขึ้นภาษีโดยปีงบประมาณที่ 2561 ที่ผ่านมาเก็บภาษีสรรพสามิตยาสูบได้ใกล้เคียงกับปีงบประมาณ 2560 คือเก็บได้ราว 68,500 ล้านบาท

การขึ้นภาษีบุหรี่ที่ผ่านมาและที่กำลังจะเกิดขึ้นนั้น ช่วยลดการบริโภคยาสูบได้จริงแค่ไหน คุ้มค่ากับความเสียหายที่เกิดขึ้นกับชาวไร่และอุตสาหกรรมยาสูบไทยแล้วหรือ


เราใช้ cookies เพื่อบริการที่ดีขึ้นสำหรับคุณ อ่านข้อตกลงการใช้บริการ