คอลัมน์: สาระสุขภาพ แพทย์แผนไทย: ดูแลสุขภาพด้วยผักผลไม้รสเปรี้ยว สร้างภูมิคุ้มกัน ต้านมะเร็ง

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 24 มีนาคม 2562 00:00:21 น.
วัชรีพร คงวิลาด
panthaibook@hotmail.com
ความเปรี้ยว ในทางการแพทย์แผนไทย คือรสยา หนึ่งในตัวยา 9 รส มีสรรพคุณแก้เสมหะพิการ เสมหะเหนียว ฟอกโลหิต ระบายอุจจาระ

รสเปรี้ยวเป็นรสชาติบำรุงบุคคลที่มีธาตุน้ำเป็นธาตุเจ้าเรือน คนธาตุน้ำมักเจ็บป่วยได้ง่ายในฤดูหนาว และโรคในฤดูกาลนี้ส่วนมากมักเป็นหวัด ไอ คัดจมูก น้ำมูกไหล เป็นไข้ตัวร้อน เสมหะเหนียวข้นหายใจไม่ออก ฉะนั้นความเปรี้ยวจึงช่วยบำบัดได้ รสเปรี้ยวถ้ารับประทานมากไปก็จะทำให้ท้องอืด ถ้าเป็นแผลก็จะหายยาก อาจทำให้เกิดแผลในปากและร้อนในได้ แสลงกับโรคน้ำเหลืองเสีย บาดแผลและท้องร่วง ที่สำคัญคนที่เป็นโรคโลหิตจางไม่ควรทานรสเปรี้ยวมาก เพราะรสเปรี้ยวจะยิ่งไปกัดฟอกโลหิตให้จาง

รสเปรี้ยวพบมากในผัก-ผลไม้ทั่วไป สารสำคัญที่พบในรสเปรี้ยวคือวิตามินซีซึ่งเป็นกรด และเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพสูง ประโยชน์ของวิตามินซีช่วยปกป้องเซลล์ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกันการทำลายเซลล์ของสารอนุมูลอิสระ ช่วยให้เหงือกมีสุขภาพแข็งแรง ป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน หรือที่เรียกว่าโรคลักปิดลักเปิด เพิ่มความต้านทานต่อโรคหัวใจโดยช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการควบคุมระดับคอเลสเตอรอลในร่างกาย โดยเฉพาะเมื่อรับประทานร่วมกับวิตามินอีจะไปลดการเกาะตัวของไขมันที่ผนังหลอดเลือด

มีรายงานของสหรัฐอเมริกาจากหอสมุดแห่งชาติด้านการแพทย์ ระบุว่ากลุ่มคนที่ต้องการวิตามินซีเพิ่มจากภาวะปกติ คือกลุ่มคนที่สูบบุหรี่ กลุ่มคนที่เตรียมผ่าตัดหรือเพิ่งฟื้นตัวจากการผ่าตัด ผู้ป่วยที่มีไตเทียม คนที่กระทบอากาศเย็นเป็นเวลานาน แสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของวิตามินซีไปช่วยเสริมสร้างของเนื้อเยื่อในร่างกาย นอกจากนี้ยังอาจมีความเป็นไปได้ที่วิตามินซีซึ่งเป็นสารต้านอนุมูลอิสระที่มีประสิทธิภาพนี้จะป้องกันและต่อสู้กับโรคมะเร็งได้ แม้จะยังไม่มีรายงานการวิจัยที่ชัดเจนสำหรับผู้ป่วยมะเร็งทั้งหลายก็สามารถใช้อาหารรสเปรี้ยวที่อุดมด้วยวิตามินซีนี้ดูแลรักษาสุขภาพของตนเองได้

วิตามินซีให้รสเปรี้ยวมีประสิทธิภาพในการรักษาอาการทั้งหลายที่เกิดจากไวรัสหวัดเพราะทำหน้าที่เพิ่มความแข็งแรงของภูมิต้านทานโดยเฉพาะเม็ดเลือดขาว ความรู้เรื่องการใช้รสเปรี้ยวรักษาโรคหวัดนี้มีทุกชนชาติในโลก อย่างชาวตะวันตกเขาใช้น้ำมะนาวสดผสมกับน้ำอุ่นลดความรุนแรงของอาการไอจามจากหวัด แม้แต่คนไทยยังมีสูตรน้ำผึ้งผสมมะนาวรักษาโรคหวัด มะนาวจิ้มเกลือกวาดคอหรือรับประทานรักษาอาการไอ และละลายกัดฟอกเสมหะก็ได้ผลดี รสเปรี้ยวมีคุณสมบัติช่วยในการระบาย เช่น เอามะขามเปียกจิ้มเกลือ หรือมะขามเปียกต้มกรองเอาน้ำดื่ม ก็ใช้เป็นยาระบายได้ ปัจจุบันที่เขานำมาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์มีอยู่หลายตัว เช่น มะขามแขก เนื้อในฝักคูน ชุมเห็ดเทศ เป็นต้น สมุนไพรรสเปรี้ยวมีมากมายที่เรารู้จักกันดี อาทิ  กระเจี๊ยบแดง ขับเมือกมันในลำไส้ออก นิยมทำเครื่องดื่มน้ำกระเจี๊ยบดับกระหายคลายร้อน ชะมวง คุมธาตุ ช่วยย่อย ระบายท้อง มะกอก คุมธาตุ ช่วยย่อย แก้ธาตุพิการ แก้บิด  มะขาม แก้บิด ขับลมในลำไส้ ช่วยขับเสมหะ แก้ไอ เป็นยาระบายท้อง ช่วยการขับถ่ายได้ดี แก้กระหายคลายร้อน มะเฟือง มีวิตามินซีสูง และเป็นหนึ่งในผลไม้ที่มีสารแอนติออกซิแดนต์ ช่วยปกป้องต่อต้านอนุมูลอิสระ ยับยั้งการผลิตเม็ดสีน้ำตาลหรือฝ้า ช่วยให้ฝ้าหนาหรือฝ้าที่สะสมมาเป็นเวลานานจางหาย พร้อมช่วยซ่อมแซมผิว ฝรั่ง ช่วยลดระดับไขมันในเลือด เหมาะกับผู้ป่วยเส้นเลือดอุดตัน ช่วยลดสารพิษในร่างกาย และป้องกันไม่ให้ไขมันจับที่ผนังหลอดเลือด ผู้ป่วยเป็นโรคโลหิตจางไม่ควรทาน สับปะรด มีแคลเซียมและฟอสฟอรัสสูง ช่วยบำรุงกระดูกและฟัน ช่วยย่อยอาหาร ลดอาการแน่นท้อง ลดอาการอักเสบบวม ซ่อมแซมเนื้อเยื่อส่วนที่สึกหรอ ช่วยขับเสมหะ ส้ม มีวิตามินเอสูง ช่วยบำรุงสายตา  มะเขือเทศ ช่วยให้ร่างกายเกิดความสดชื่น ผิวพรรณผ่องใส ช่วยให้การย่อยอาหารดีขึ้น ช่วยฟอกเลือดและป้องกันมะเร็ง แอปเปิล มีสารช่วยกระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ทำให้การขับถ่ายดีขึ้น ปรับสมดุลการย่อยของอาหาร แก้โรคท้องร่วง ลดกรดในกระเพาะอาหาร บำรุงกระเพาะและช่วยย่อย ละลายเสมหะ

มะขามแขก เป็นยาถ่ายที่มีประวัตินานเกือบ 100 ปี สารแอนทราควิโนนจะมีฤทธิ์กระตุ้นการบีบตัวของลำไส้ใหญ่ทำให้ถ่ายท้องได้ และการค้นคว้าศึกษาพบว่า การใช้มะขามแขกนานๆ จะทำให้เกิดการขาดสารโปแตสเซียมได้ ถ้าจำเป็นต้องใช้ติดต่อกันเป็นเวลานานควรรับประทานโปแตสเซียมด้วย

มะนาว จัดเป็นยาสมุนไพรที่รู้จักใช้ประโยชน์อย่างกว้างขวางทั่วโลก เปลือกผล รสขม ช่วยขับลม น้ำมะนาวรสเปรี้ยวจัด เป็นยาขับเสมหะ เมื่อก่อนตามชนบทเมื่อเด็กหกล้มหัวโนจะใช้น้ำมะนาวผสมกับดินสอพองโปะบริเวณที่หัวโน จะทำให้เย็นและยุบเร็ว ผิวเปลือกของมะนาวมีน้ำมันหอมระเหย (Volatile oil) มีฤทธิ์ขับลม แก้ท้องอืดเฟ้อ น้ำมะนาวมีฤทธิ์รักษาโรคลักปิดลักเปิด เนื่องจากมีวิตามินซี ส่วนฤทธิ์ในการแก้ไอ ขับเสมหะ เนื่องมาจากกรดที่มีอยู่ในน้ำมะนาวกระตุ้นให้มีการขับน้ำลายออกมาทำให้ชุ่มคอ จึงลดอาการไอได้

กะทกรก แก้โรคเหน็บชา ยาถ่ายพยาธิ ช่วยรักษาบาดแผล รักษาโรคผิวหนัง หิด ช่วยขับปัสสาวะ ขับเสมหะ แก้ไอ  แก้ปวด ส้มกุ้งสรรพคุณ แก้ลม แก้ช้ำใน แก้ไข้ ขับเสมหะ และขับโลหิต ปรุงเป็นยาถ่ายเส้น กัดเถาดานในท้อง

มะม่วง แก้คลื่นไส้อาเจียน วิงเวียน กระหายน้ำ แก้ท้องอืด ขับพยาธิ แก้ลำไส้อักเสบเรื้อรัง ท้องอืดแน่น แก้ไข้ตัวร้อน แก้อาการปวดเมื่อยเมื่อมีประจำเดือน แก้บิดถ่ายเป็นเลือด ใช้บำรุงอวัยวะในระบบการย่อยอาหาร สตรีมีครรภ์ที่มีอาการท้องเสียใช้เมล็ดคั่วบดเป็นผงผสมนมเปรี้ยวทาน

ยังมีผัก-ผลไม้ที่เป็นยาและอาหารดีๆ ที่เป็นสมุนไพรรสเปรี้ยวของบ้านเราอีกเยอะมากมาย ให้เราได้ศึกษาเรียนรู้และนำมาใช้ประโยชน์ สมุนไพรรสเปรี้ยวเป็นเพียงหนึ่งสรรพคุณความมหัศจรรย์ของผัก-ผลไม้รสชาติต่างๆ ที่เร้าใจท่านที่อยากมีสุขภาพดี หันมาใช้ประโยชน์จากความมหัศจรรย์ของรสชาติผักผลไม้ดังกล่าวนี้ได้.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง