คอลัมน์กาแฟดำ: บังฮาซันกับการใช้โซเชียลมีเดีย 'ป่วน' ระบบการตลาดดั้งเดิม

ข่าวทั่วไป 25 เมษายน พ.ศ. 2562 —หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์

ใครที่ต้องการเข้าใจว่าจะต้องปรับตัวอย่างไรกับโลกดิจิตอลวันนี้ ควรจะต้องติดตามการตลาดและการขาย "อาหารทะเลตากแห้งจากสตูล" ของ "บังฮาซัน" หรือคุณอนุรักษ์ สรรฤทัยเพียง 6 เดือนที่บังฮาซันตัดสินใจลองขายอาหารทะเลตากแห้งจากชุมชนประมงของตนที่จังหวัดสตูลผ่าน Facebook Live เขาได้พิสูจน์ว่าใน "วิกฤติ" อันเกิดจาก "ความปั่นป่วน" ทางเทคโนโลยีหรือที่เรียกว่า Disruption นั้นก็มี "โอกาส" มหาศาลสำหรับคนที่กล้าทดลองและพร้อมจะกระโดดลงไปทำสิ่งที่คนอื่นไม่แน่ใจ ไม่กล้า หรือไม่เคยคิดว่าจะเป็นไปได้ เริ่มต้นจากมีคนเข้ามาดูเขาทาง Facebook ไม่กี่คน (นั่นคือพ่อแม่และพี่น้องกับภรรยา) วันนี้มีคนเข้ามาดูเขาขายของ Live สดๆ เป็นหมื่นเป็นแสนต่อครั้ง จากยอดขายวันละไม่กี่ร้อยบาท วันนี้กระโดดขึ้นวันละหลายแสนบาท เขาสร้างให้เกิดความตื่นตัวระดับชาวบ้านเรื่องการใช้ระบบโอนเงินผ่านมือถือเป็นครั้งแรก

ยอดขายอาหารทะเลตากแห้งจากชุมชนประมงเล็กๆ ทางใต้สุดของประเทศที่ไม่เคยรู้จักโซเชียลมีเดีย วันนี้เขาสามารถทำยอดขายได้สิบกว่าล้านบาทต่อเดือน

บังฮาซันเรียนหนังสือจบชั้นมัธยม แต่มีความสามารถในการสื่อสาร เล่าเรื่องและมุ่งมั่นจะช่วยเหลือชุมชนชาวประมงให้สามารถขายอาหารทะเลตากแห้งธรรมชาติถึงผู้บริโภคทั่วประเทศโดยไม่สนใจข้อจำกัดเดิมๆ ของโลกยุคอนาล็อก

เขาเปลี่ยนโฉมหน้าคำว่า "การตลาด" โดยสิ้นเชิงด้วยพลังของมือถือยุคป่วนโลก

เขาทำได้เพราะสามารถเชื่อมต่อผู้ผลิตรายย่อยที่ไม่มีอำนาจต่อรองหรือตั้งราคาหรือวางแผงในร้านรวงไหนได้กับผู้บริโภคโดยตรง

เขาสร้างความคึกคักให้ระบบ Logistics ด้วยการกระตุ้นให้เกิดการแข่งขันบริการรับส่งสินค้าของเขาไปถึงผู้บริโภคทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นไปรษณีย์ไทย, KERRY หรือ SCG ที่ไม่เคยคิดว่าจะมีธุรกิจด้าน Delivery จากจังหวัดชายแดนไกลโพ้นไปทั่วประเทศได้

"วันที่ผมเข้าไปหาเคอรี่ครั้งแรกให้ส่งของ พนักงานนั่งตบยุงกันอยู่ครับ" ฮาซันบอกผม

เขาสร้างงานและรายได้ให้แก่ชุมชนท้องถิ่นอย่างชนิดที่ไม่เคยมีใครคาดคิดมาก่อน

จากเริ่มแรกที่บังฮาซันมีพนักงานเพียงไม่กี่คนในครอบครัว วันนี้เขามีทีมงานกว่า 40 คนที่เรียนรู้วิธีการทำงานในยุคดิจิตอลที่ต้องแข่งกับเวลา เน้นความสำคัญของคุณภาพสินค้า การเสริมสร้างปฏิสัมพันธ์โดยตรง (Engagement) กับลูกค้าผ่านโซเชียลมีเดีย

นี่คือการปฏิวัติระบบการตลาด ขนส่ง โอนเงิน บริการ และการสื่อสารระหว่างผู้ผลิตกับผู้บริโภค ผ่านศักยภาพของการเล่าเรื่อง เชื่อมต่อ และบริการในระดับที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน

บังฮาซันเล่าให้ผมฟังผ่าน Suthichai Live ว่าเขาเริ่มต้นลองทำ Facebook Live ครั้งแรกเมื่อประมาณหกเดือนก่อนเพราะเห็นคนอื่นขายสินค้าบางชนิดผ่านโซเชียลมีเดีย

แต่การทดลองครั้งแรกๆ ไม่ได้ผล ไม่ดึงดูดความสนใจ เขาจึงปรับวิธีด้วยการ "เล่าเรื่องอย่างสนุกและเป็นกันเอง" ซึ่งเป็นคุณสมบัติพิเศษของการสื่อสารผ่านโซเชียลมีเดีย

"ผมไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่ต้องเช่าที่ทำงาน ไม่ต้องจ้างพนักงานมาก ไม่ต้องเสียค่าโฆษณา อาศัยผมเองพูดจาให้สนุกสนาน และไปทำ Live กับพ่อค้าแม่ค้าที่มีอาหารทะเลตากแห้ง เล่าเรื่องให้คนที่เข้ามาติดตามได้รู้ว่าอาหารทะเลตากแห้งที่ไม่ใช้สาร ไม่มีอะไรเจือปน เป็นผลผลิตจากชาวประมงท้องถิ่นจริง ๆ และขายกันสดๆ ผ่านมือถือ โอนเงินกันเดี๋ยวนั้น และจัดส่งไปให้ทันท่วงที..."

นี่คือสูตรที่ธุรกิจน้อยใหญ่ดั้งเดิมคาดไม่ถึงว่าจะเกิดขึ้นได้

แต่ในโลกแห่ง disruption ทุกอย่างเปลี่ยนไปรวดเร็วในจังหวะที่รวดเร็วกว่าที่เคยรู้เคยเห็น

วันนี้ใครที่ไม่ปรับตัว ไม่เข้าใจพลวัตแห่งความเปลี่ยนแปลง ไม่กล้าลองผิดลองถูก วันหนึ่งในไม่ช้านี้ก็จะพบว่าลูกค้าเดิมของตนเองจะหดหาย และคนที่กระโดดเข้ามาใช้โซเชียลมีเดียเพื่อทำการตลาดแบบที่ทันกับยุคของความเปลี่ยนแปลงจะเข้ามา Disrupt ตลาดจนตัวเองอยู่ไม่ได้

และถึงตอนนั้นก็จะโทษใครไม่ได้นอกจากตัวเองที่ฝังตัวอยู่ใน Comfort Zone (เขตคุ้นเคยเก่าๆ) ของตัวเอง ไม่ยอมปรับเปลี่ยนจนถึงจุดหนึ่งแม้จะลองเปลี่ยนก็ไม่ทันการณ์เสียแล้ว!


เราใช้ cookies เพื่อบริการที่ดีขึ้นสำหรับคุณ อ่านข้อตกลงการใช้บริการ