สสส.นำชมวิถีนาเกลือเมืองเพชรต้นแบบเกลือทั่วโลกนายทุนจากกรุงเทพฯซื้อนาเกลือทำรีสอร์ต

ข่าวบันเทิง หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- เสาร์ที่ 27 เมษายน 2562 00:00:05 น.

ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผจก.สสส. ณัฐยา บุญภักดี ผอ.สำนักสนับสนุนสุขภาวะเด็ก เยาวชนและครอบครัว และทีมงาน สสส. นำคณะสื่อมวลชนชมวิถีนาเกลือของชาวบางขุนไทร อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรี ของกลุ่มจันทร์เสี้ยว โดยมี วสัน มีจุ้ย หรือครูซอแล๊ะห์ และนักเรียนลงพื้นที่ รวมทั้งรับประทานอาหารที่ใช้เกลือที่บางขุนไทรเป็นส่วนผสมในการทำเมนูอาหารหลากชนิด รวมทั้งไอศกรีมกะทิสดที่ใช้เกลือหมักด้านนอกทำให้ไอศกรีมแข็งตัว

วสัน มีจุ้ย หรือครูซอแล๊ะห์โภชณา อยู่ไม่ไกลจาก รร.วัดบางขุนไทร (ผดุงวิทยา) หรือชุมชนบางขุนไทร ได้เล่าถึงวิถีชีวิตของคนที่มีอาชีพทำนาเกลือช่วงกลางวันควบคู่กับชาวประมงทำช่วงกลางคืน ต้องดูน้ำขึ้นน้ำลง เป็นอาชีพที่ต้องวัดดวงกัน เพราะความไม่แน่นอนบางครั้งก็ได้ปลาเป็นจำนวนมาก บางครั้งไปทั้งคืนไม่ได้ปลาก็มี ทั้งนี้ ทั้งสองอาชีพขึ้นอยู่กับดินฟ้าอากาศ ถ้าฝนตกก็ไม่สามารถทำนาเกลือได้ การทำนาเกลือเม็ดขาวปรุงอาหารต้มซุปทำกับข้าว  ดอกเกลือทำเกลือสปาขัดผิว เกลือที่เพชรบุรีเป็นต้นแบบของเกลือทั่วโลก มีคนเข้ามาดูงานมากที่สุด รายได้จากการทำนาเกลือโดยเฉลี่ยวันละ 700 บาท/คน บางครั้งได้ถึงวันละ 2,000 บาท

ยุ้งเกลือเป็นสถานที่เก็บเกลือ ทำจากไม้กระบอกผ่าเซาะ แผ่เป็นรั้วเพื่อการระบายอากาศ ไม่ให้ทึบ เพราะถ้ายุ้งทึบจะทำให้เกลือเสียได้ ต้องมีการระบายลมเข้าออก เวลากลางคืนก็จะเปิดยุ้งเกลือไว้ตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อระบายลมเข้าออก แต่บางครั้งก็มีโจรชุกชุม เหมือนกับมีการขโมยเกลือโกยใส่ถุง 40 กก. ขายได้ 100 บาท ราคาซื้อขายในตลาดเกวียนละ 1,800 บาท ถ้าช่วงไหนขายได้ต่ำกว่า 1,000 บาท แสดงว่าขาดทุน

ขณะนี้มีคนเปลี่ยนแปลงอาชีพจากการทำนาเกลือมาขายที่ดินให้นายทุนจากกรุงเทพฯ ทำเป็นรีสอร์ตเพื่อการท่องเที่ยว อีกส่วนหนึ่งก็มีการตักหน้าดินไปขาย บางรายก็ถมที่ดินนาเกลือ ต่อไปเมืองไทยจะมีเกลือใช้น้อยลง ต้องสั่งซื้อจากที่อื่น ทั้งๆ ที่เพชรบุรี สมุทรสงคราม เป็นแหล่งผลิตเกลือรายใหญ่ของประเทศ ในช่วงที่เกลือขาดแคลนที่เพชรบุรีก็จะสั่งซื้อเกลือสินเธาว์มาจาก จ.อุดรธานีมาขายตามราคา

พื้นที่หาดเลนในเมืองไทยมี 2527 ตร.กม. กว้างเกือบ 2 เท่าของ กทม. ชายหาดเลนที่แปรสภาพเป็นนาเกลือที่จังหวัดเพชรบุรีและสมุทรสงคราม ที่มีกระบวนการผลิต 1.วังขังน้ำ  ปล่อยน้ำทะเลผ่านเข้ามาเพื่อให้สิ่งเจือปนตกตะกอน 2.นาตากและนาเชื้อ ทำน้ำให้ระเหย ให้น้ำมีความถ่วงจำเพาะมากขึ้น 3.นาปลง ทำให้น้ำระเหยออกไปให้หมด ให้เกลือตกผลึก จากนั้นโกยเกลือมากองรวมกัน 4.โรงเก็บเกลือ นำเกลือที่ผลิตได้ทั้งหมดมาเก็บไว้ที่โรงเก็บเกลือ

โคลนในหาดเลนอุดมด้วยแร่ธาตุที่ช่วยให้ผิวเต่งตึง ป้องกันริ้วรอย สปาโคลนที่เพชรบุรีมีชื่อเสียงโด่งดังไม่แพ้โคลนที่ทะเลเดดซีของประเทศอิสราเอล หรือโคลนภูเขาไฟในนิวซีแลนด์ ในสมัยก่อนใช้โคลนแต่งหน้า บำรุงผิว และรักษาโรคผิวหนัง ปัจจุบันนิยมนำโคลนมาทำยาย้อมสีฟ้าหรืออบเซานา พระนางคลีโอพัตราแห่งอียิปต์ก็ใช้โคลนแต่งหน้า

พืชชายหาด ชะคราม ผักบุ้งทะเล แสม โกงกาง รักษาความเข้มข้นในลำต้นให้เท่ากับน้ำทะเล เมื่อรับประทานชะครามจึงมีความเค็ม

ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผู้จัดการกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า ภาพใหญ่ของเพชรบุรี..ดีจัง เยาวชนมีหลายกลุ่ม  กลุ่มหนึ่งเป็นคนมุสลิม ผู้นำจะดึงเยาวชนให้ทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อห่างไกลยาเสพติด ปัญหาที่นี่คือการทำนาเกลือได้รับค่าแรงงานที่ไม่เลวนัก ทำให้เด็กถูกใช้แรงงาน แย่งเวลาเรียน เยาวชนอีกส่วนหนึ่งเมื่อว่างจากการเรียนก็มาใช้แรงงาน เด็กได้ค่าแรง 500 บาท เด็กบางคนเสพยาบ้าเพื่อจะได้ทำงานได้หนักมากขึ้น เป็นเรื่องที่น่าเป็นห่วงมาก  เพราะแรงงานไร้ทักษะในอนาคต ไม่ได้มีหลักประกันที่แน่นอน เพราะต่อไปมีการนำเครื่องจักรเข้ามาทดแทนแรงงานคน เป็นเรื่องที่เสี่ยงต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก ดังนั้นภาพใหญ่จึงซ้อนอยู่ ภาพภายในที่จะต้องมีการแก้ไขปัญหาเหล่านี้ด้วย เราต้องช่วยกันสร้างโอกาสให้กับเยาวชนในการขับเคลื่อน เพิ่มกลไกชุมชน

ความเป็นจริงที่เกิดขึ้นเมื่อนาเกลือหดตัวลงไปเรื่อยๆ ตามความเปลี่ยนแปลง ปัญหาธรรมชาติต้องพึ่งธรรมชาติ มีฝนมรสุมส่งผลให้นาเกลือล่มได้ ได้ผลผลิตเกลือก็จริง ก็ต้องมีแรงงานเพียงพอในการเก็บเกลือ เพราะถ้าฝนตกก็เก็บเกลือไม่ได้ เด็กๆ ที่นี่มีครูช่วยสอนการทำอาหารได้เก่ง ทำไอศกรีมที่รสชาติดีโดยใช้เกลือทำให้ไอศกรีมแข็งตัว แต่ต่อไปต้องศึกษา E-Commerce สร้างแบรนด์ไอศกรีมให้ขายดีขึ้น.

ภาพ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้าง
เสริมสุขภาพ (สสส.)
ต้นธารความรู้ที่วัดใหญ่สุวรรณารามฯ'เพชรบุรี'เมืองศิลปิน ปราชญ์ ผู้รู้

เ3ชิญชวนมารักษ์ เรียนรู้เมืองเพชรบุรี  "เพชรบุรี" เป็นเมืองที่มีศิลปิน ปราชญ์ ผู้รู้ และภูมิปัญญาแขนงต่างๆ อยู่มากมายนับตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน วัดวาอาราม อาคารบ้านเรือน เต็มไปด้วยศิลปะงานเชิงช่างที่มีให้พบเห็นอยู่ทั่วเมือง ศิลปะการแสดงพื้นบ้านที่สร้างความสุขและความบันเทิงยังมีให้ชมกันอย่างแพร่หลาย งานหัตถกรรมจากภูมิปัญญา ข้าวของ เครื่องใช้ ยังคงมีใช้ในชีวิตประจำวัน ในทุกหมู่บ้านมีประเพณีของชุมชนที่สืบทอดกันมาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน อาหารการกินที่มีรสชาติและวิธีการปรุงเฉพาะมีให้ได้ชิมลิ้มลองมากมาย ของเล่นพื้นบ้าน นิทานพื้นถิ่น ก็ยังคงมีให้กับเด็กๆ ได้สนุกสนานเพลิดเพลินกัน  เพชรบุรีจึงเป็นเมืองที่ควรได้รับการเอาใจใส่เป็นพิเศษ ขอเชิญชวนทุกท่านมาร่วมเรียนรู้ ร่วมสืบสานของดีมีคุณค่าเหล่านี้ให้คงอยู่สืบไป เริ่มต้นทางที่วัดใหญ่สุวรรณารามวรวิหาร เพชรบุรี

สองข้างทางของถนนเพชรเกษม ถนนสายหลักเข้าตัวเมืองเพชรบุรี เป็นไม้ยืนต้นต้นสักสลับกับต้นคูน หรือราชพฤกษ์ ไม้สักไม้ต้นขนาดใหญ่ผลัดใบในช่วงฤดูร้อน เป็นใบเดี่ยวใหญ่มาก ถ้าขยี้ใบสดจะมีสีแดงเหมือนเลือด ใบมีสรรพคุณเป็นยาต้มกับน้ำรับประทานเป็นยาลดระดับน้ำตาลในเลือด มีดอกสีขาวนวลออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง สลับกับต้นคูน (ราชพฤกษ์) หรือชัยพฤกษ์ ไม้ยืนต้น เป็นพืชพื้นเมืองของเอเชียใต้ ตอนใต้ของปากีสถาน ไปจนถึงอินเดีย ศรีลังกา เมียนมา ไทย ทั้งยังเป็นดอกไม้ประจำชาติไทยด้วย ออกดอกเป็นช่อสีเหลืองเต็มต้น ช่อห้อยลงด้านล่างดอกโปร่งยาวสีเหลือง ช่วงหน้าร้อน ใบร่วงทั้งต้นเหลือเพียงดอกคูนสีเหลืองอร่ามทั้งต้นสวยงามมาก

บอร์ดนิทรรศการถนนสายสำคัญของเมืองเพชร ถนนราชดำเนินเป็นถนนสายหลักที่มีความกว้าง ยังมีถนนสายย่อยเป็นทางคู่ขนานที่เป็นเส้นทางสายรองโดยมีคูน้ำเป็นทางกั้น นอกจากนี้ยังมีศิลปะปูนปั้นฝีมือช่างปูนปั้นชื่อดังในเพชรบุรีตลอดสาย ตั้งแต่แยกคงคารามถึงโรงพยาบาลพระรามราชนิเวศน์ โดยตลอดถนนมีศาลาที่พักและต้นไม้ที่ให้ร่มเงาอยู่เป็นระยะๆ

ถนนดำรงรักษ์เป็นถนนสายรองของเมือง จุดเด่นของถนนเส้นนี้มีการทำทางเดินและจัดภูมิทัศน์ในช่องทางซ้ายของถนนที่มีความสวยงาม มีแนวต้นมะฮอกกานีขนาดใหญ่ให้ร่มเงา ถนนเส้นนี้ยังเป็นถนนที่อยู่ติดกับค่ายรามราชนิเวศน์และเป็นทางเข้าหลักของพระราชวังบ้านปืน สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของเมืองเพชรบุรี

ถนนราชวิถีเป็นถนนสายหลักที่วิ่งเข้าสู่ตัวเมือง รายล้อมไปด้วยสถานที่ราชการ สถานศึกษาซึ่งถือว่าเป็นเส้นที่รวมศูนย์กลางทางการติดต่อราชการของเมือง ความกว้างของช่องจราจรและทางเดินเท้าจะมีขนาดกว้างกว่าปกติ นอกจากนี้ยังเป็นเส้นเดินและปั่นจักรยานที่จะเชื่อมต่อศูนย์บริการนักท่องเที่ยวที่หน้าเขาวังเข้ามาในตัวเมือง  ประกอบกับภูมิทัศน์ทั้งสองข้างทางมีต้นไม้ใหญ่และมีความร่มรื่น จึงเหมาะสมที่จะทำให้เกิดการเดินและปั่นจักรยานเพื่อเชื่อมต่อเส้นทางท่องเที่ยวในเขตเมือง

ถนนพระทรง เป็นถนนขนาดเล็ก มีขนาดความกว้างของทางจราจรต่ำกว่าเกณฑ์มาตรฐาน แต่เป็นถนนที่มีมาแต่ในอดีต เป็นเส้นทางย่านเก่าแก่ในตัวเมือง สองข้างทางมีบ้านเรือนไทยเก่า วัดพระทรง  วัดไผ่ล้อม และวัดกำแพงแลง ซึ่งถือว่าเป็นวัดสำคัญในจังหวัดเพชรบุรี นอกจากภูมิทัศน์สองข้างทางยังมีความสวยงาม น่าจะพัฒนาเป็นเส้นทางท่องเที่ยวในย่านเมืองเก่าได้

School BIKE เด็กเพชรปั่นเมือง เพชรบุรี ดีจัง สุโขสโมสร กิจกรรมปั่นจักรยานท่องเที่ยวชุมชน  ปั่นจักรยานภาคค่ำ สนามเด็กเล่นเส้นทางจักรยาน รับสมัครเยาวชน กิจกรรมปั่นไปเดินไปในเมืองเพชร เดินและปั่นสะสมสติกเกอร์สถานที่ท่องเที่ยวเมืองเพชร เส้นทางเชื่อมพื้นที่ชุมชน, วัด, โรงเรียนเพื่อเข้าไปสัมผัสวิถีชีวิต ชุมชน ศิลปวัฒนธรรมได้อย่างใกล้ชิด เกิดเป็นมุมมองการท่องเที่ยวแนวทางใหม่ และเป็นการกระตุ้นการใช้จักรยาน ให้คนในเมืองเพชรบุรีเห็นคุณค่าของการใช้จักรยาน และเป็นแรงผลักดันให้เกิดเป็นเมืองที่เหมาะสมกับการเดินและการปั่นจักรยานในอนาคต

พื้นที่ผ่านชุมชนเก่าบริเวณถนนคลองกระแชง คาดว่ามาจากเรือกระแชงที่เป็นเรือสินค้าที่เข้ามาจอดเรือค้าขายอยู่ฝั่งริมแม่น้ำเพชรบุรี เรียกได้ว่าในอดีตบริเวณนี้คงเป็นย่านการค้าที่คึกคักไม่น้อย  ปัจจุบันเมื่อการสัญจรทางน้ำลดลง ถนนคลองกระแชงจึงเป็นเพียงถนนเล็กๆ ที่เป็นที่อยู่อาศัยของคนในละแวกนั้น แม้จะเป็นเพียงถนนสายสั้นๆ ชุมชนคลองกระแชงก็ยังนับว่าเป็นย่านเก่าที่เปี่ยมไปด้วยมรดกทางวัฒนธรรมที่เหมาะแก่การเดินท่องเที่ยว ร่วมซึมซับบรรยากาศของบ้านเก่าริมน้ำ ศิลปกรรมต่างๆ ในวัดพลับพลาชัย และแหล่งเรียนรู้มากมายสองข้างทาง

ชุมชนวัดเกาะมีความสำคัญทางด้านประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตมาอย่างยาวนาน เป็นแหล่งมรดกทางศิลปวัฒนธรรมล้ำค่า โดยเฉพาะงานสกุลช่างเมืองเพชร "สำนักช่างวัดเกาะ" เป็นแหล่งผลิตช่างยอดฝีมือแขนงต่างๆ นอกจากนี้ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ทางทำขนมไทยโบราณ บ้านเรือไทย ห้องแถวอายุกว่า 100 ปี ให้เดินเที่ยวชม ผ่านบ้านวาดเวียงไชย บ้านหมื่นศุขประสารราษฎร์ ผ่านสะพานท่าสงฆ์ไปยังร้านทำทองป้าเนื่อง ข้ามสะพานลำไยผ่านโรงเจฮักเสียนเสี้ยนตึ๊ง

สถานที่สำคัญของเมืองเพชร มีพระนครคีรี เขาวังเคเบิลคาร์ ศาลหลักเมือง วัดสระบัว วัดข่อย  วัดพุทธไสยาสน์ พิพิธภัณฑ์หอทะเบียนที่ดิน วัดพลับพลาชัย วัดมหาธาตุวรมหาวิหาร ตลาดทรัพย์สินฯ (ริมน้ำ) วัดใหญ่สุวรรณารามฯ วัดไผ่ล้อม สมาคมชาวจีน (ศาลเจ้าพ่อเสือ) ศาลเจ้าต้นโพธิ์ประตูเมือง ศาลเจ้าบ้านปืน วัดกาะแก้วสุทธาราม พระรามราชนิเวศน์.

ศาลาการเปรียญวัดใหญ่สุวรรณารามวรวิหารตำนานเรื่องเล่าในอดีตสู่วันนี้เพชรบุรีดีจังสุโขสโมสร

วัดใหญ่สุวรรณารามวรวิหาร หรือ วัดน้อยปักษ์ใต้ แต่ชาวเพชรเรียกว่า "วัดใหญ่ฯ"จนติดปาก มีหลักฐานตามพระราชหัตถเลขาของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงระบุว่า ภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถแห่งนี้เขียนมาก่อน 300 ปีขึ้นไป  สันนิษฐานว่าวัดนี้มีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรม งานจิตรกรรมและประติมากรรมที่รวบรวมฝีมือช่างไว้หลายสาขา ทั้งในพระอุโบสถและบนศาลาการเปรียญล้วนแล้วมีคุณค่าทางศิลปะเก่าแก่ ภาพเทพชุมนุม 5 ชั้น พระพรหมสี่หน้า ยักษ์ ครุฑ ฤๅษี เทวดา กลางองค์เทพมีลายดอกไม้

ศาลาการเปรียญวัดใหญ่สุวรรณารามวรวิหาร มีขนาด 10 ห้อง มีความกว้าง 5 วา ยาว 15 วา นับว่ามีขนาดใหญ่ ตามตำนานว่า สมเด็จพระเจ้าเสือได้พระราชทานท้องพระโรงหลังหนึ่งมาเพื่อช่วยเหลืออาจารย์คือ สมเด็จพระสังฆราชแตงโม ทำเป็นการเปรียญในคราวที่ท่านได้กลับมาบูรณะวัดใหญ่สุวรรณารามฯ วัดเดิมที่เคยศึกษาเล่าเรียนมา ซึ่งได้รับพระราชทานท้องพระโรงหลังหนึ่งมาพร้อมกับช่างหลวง มีช่างไม้ ช่างปูน ช่างเขียน ช่างแกะสลัก โดยสมเด็จพระสังฆราชแตงโมเป็นแม่งานคุมการทั้งปวงจนเสร็จในคราวนั้น

ที่ศาลาการเปรียญมีทางขึ้นลงทั้งด้านหน้า ด้านหลัง โครงสร้างเป็นบันไดก่ออิฐถือปูน ตัวอาคารทำจากไม้สักทั้งหลัง หลังคามุงด้วยกระเบื้องกาบกล้วย ประดับช่อฟ้าใบระกาติดกระจก ที่บานประตูศาลาการเปรียญทางทิศตะวันออกทำด้วยไม้สักจำหลักลวดลายและปิดทองประดับกระจกสวยงาม ประตูนี้ยังมีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากตอนบนของประตูมีรอยแตกเป็นแผลเหมือนถูกขวานจาม เพราะถูกพม่าฟันประตูเพื่อเข้าไปจับคนไทยที่อยู่ด้านใน

ท่านยังได้ไปสร้างวัดหนองหว้าเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้โยมมารดา ไปสร้างวัดดอนบ้านใหม่ที่บางทุลุ (หาดเจ้าสำราญ) อุทิศให้โยมบิดา ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เคยเล่าโดยการสันนิษฐานว่า ศาลาการเปรียญวัดใหญ่ฯ เป็นพระตำหนักเจ้าฟ้าอภัยภาค หรือเจ้าขวัญ เมื่อพระเจ้าเสือได้เป็นพระเจ้าแผ่นดิน ได้พระราชทานมาปลูกเป็นศาลาการเปรียญวัดใหญ่ฯ ทั้งนี้ เพราะผีดุ และยังมีเรื่องเล่าอีกว่าพระเสือเคยเสด็จมาเมืองเพชรบุรีหลายครั้ง เสด็จทรงปลาบ้าง คล้องช้างบ้างและทรงเคยไปเยี่ยมพระอาจารย์แสงที่วัดเขาบันไดอิฐ และได้เสด็จมาเยี่ยมสมเด็จพระสังฆราชแตงโม พระอาจารย์ที่วัดใหญ่ฯ ทรงเห็นว่ากำลังซ่อมพระอุโบสถอยู่ ยังขาดศาลาการเปรียญ จึงพระราชทานท้องพระโรงหลังหนึ่งมาสร้างเป็นศาลาการเปรียญ และมีธรรมาสน์พรั่งพร้อมด้วยสังเค็ดเหมือนพระตำหนักย่อส่วน (ปัจจุบันอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร) เป็นศิลปะสมัยอยุธยา

บุษบกพานแว่นฟ้า (ธรรมาสน์วัดใหญ่ฯ) ห้องที่เห็นอยู่นี้เมื่อเดือน ส.ค.2560 สำนักพระราชวังได้มีหนังสือมาขออัญเชิญไปยัง กทม. และดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์ลงรักปิดทองใหม่ เพื่อเข้าประกอบพิธีในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) โดยอัญเชิญบุษบกแว่นฟ้าประดิษฐาน ณ พระที่นั่งทรงธรรม (ท้องสนามหลวง) สำหรับการพระราชพิธีประดิษฐานพระโกศพระบรมอัฐิของพระองค์ท่าน (รัชกาลที่ 9) เมื่อช่วงเช้าวันที่ 27 ต.ค.2560 และวันที่ 24 ธ.ค.2560 สำนักพระราชวังจึงอัญเชิญบุษบกแว่นฟ้าหลังนี้กลับมาประดิษฐานยังศาลาการเปรียญ วัดใหญ่สุวรรณารามฯ  จ.เพชรบุรี ดังเดิม

สิ่งสำคัญที่ควรชมและศึกษา 1.ลายแกะ สลักประตูศาลาและรอยขวานพม่าฟันเมื่อปี 2308 2.ภาพแลลายในศาลาการเปรียญ (ท้องพระโรงสมัยอยุธยา)  3.ธรรมาสน์ทรง บุษบกสมัยอยุธยา 4.หอไตร 3 เสากลางน้ำ 5.ภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระ อุโบสถ 6.รูปสมเด็จพระสังฆราชแตงโม และพระพุทธรูป 6 นิ้วในพระอุโบสถ 7.ฝากุฏิ 6 แบบ บ่งบอกเอกลักษณ์ของเรือนไทยสมัยโบราณ 8.พระเชียงแสน พระคันธารราฐ (ปิดทองได้เฉพาะช่วงงานประเพณีสงกรานต์) 9.เว็จกุฏิหรือส้วมโบราณด้านหลังกุฏิสงฆ์

พระครูพัชรศิลปาคม (พระอาจารย์นก วัดใหญ่ฯ) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดใหญ่สุวรรณา รามฯ กล่าวว่า บนชั้น 2 ของศาลาการเปรียญมีบันได 3 ขั้น อัศวมัจฉาบางส่วนถูกทำลายไป เมื่อเข้ามาภายในแล้วจะเห็นพระแก้วมรกตองค์ใหญ่มากตั้งอยู่เป็นประธาน เนื่องจากมีผู้มีอันจะกินนำมาถวาย หลวงพ่อจึงได้นำมาประดิษฐาน และมีความตั้งใจว่าจะหล่อพระรูปพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9) มาตั้งที่นี่ด้วย พระตำหนักเจ้าฟ้าอภัยภาค หรือเจ้าขวัญ เป็นน้องชายพระเจ้าเสือ ซึ่งไม่สามารถเขียนเรื่องราวเป็นลายลักษณ์อักษรได้ แต่เป็นที่รู้กันในประวัติศาสตร์ว่าทรงเป็นหนามยอกอก ทำนองว่าคนตาย แต่ของยังอยู่ พระตำหนักเคยเป็นที่ปลงพระศพของเจ้าขุนมูลนายที่เสียชีวิตและตั้งบำเพ็ญกุศลพระศพ

"ของอะไรที่เป็นสิ่งอาถรรพณ์ คนมักจะนำมาถวายวัด อย่างกุฏิของเจ้าอาวาส เป็นบ้านเดิมของคนที่ผูกคอตาย กุฏิรองเจ้าอาวาสก็เป็นของคนที่คลอดลูกตายแล้วคนในครอบครัวก็นำมาถวายวัด หรืออย่างบ้านหลังหนึ่งถูกปล้นและเสียชีวิตทั้งครอบครัวก็มาคนนำมาถวายวัด ของอาถรรพณ์เหล่านี้โบราณว่าไม่ให้เก็บไว้ที่บ้าน ให้นำมาถวายวัด เป็นความเชื่อทางวิทยาศาสตร์ ที่วัดใหญ่ฯ แห่งนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สมัยที่ทรงเป็นนิสิตคณะอักษรศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ก็เคยเสด็จฯ มา และครั้งหลังสุดเมื่อปี 2551 เสด็จฯ มาสดับธรรมะที่นี่ แพทย์หญิงคุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ พาทีมงานมาแล้วหลายครั้ง"

เมื่อปี 2559 ที่มีข่าวชาวเพชรอึ้ง ศาลาการเปรียญวัดใหญ่ฯ ใช้ตะปูตอกแทนสลักไม้ ตามเทคนิคโบราณ มีการใช้สลักไม้ การเข้าไม้แบบโบราณ แต่การบูรณะในครั้งนั้นกลับใช้ตะปูโลหะตอกลงบนเนื้อไม้ ขาดความประณีต ทำให้เนื้อไม้เสียหายด้วย การบูรณะไม่ตรงตามเทคนิคของช่างเมืองเพชรโบราณ ขาดความเข้าใจในงาน ศาสตราภิชาน ล้อม เพ็งแก้ว ปราชญ์เมืองเพชร และทวีโรจน์ กล่ำกล่อมจิตต์ ผู้ก่อตั้งมิวเซียมเพชรบุรี ให้สัมภาษณ์รายการวิทยุเพชรภูมิเรดิโอ 103.5 ศาลาการเปรียญนี้เชื่อกันว่าพระเจ้าเสือแห่งกรุงศรีอยุธยาถวายสมเด็จเจ้าแตงโม พระอาจารย์ของพระองค์ ในครั้งที่สมเด็จเจ้าแตงโมมาบูรณะวัดใหญ่สุวรรณารามฯ เพชรบุรี วัดที่พระองค์ทรงเป็นเด็กวัดได้บวชเรียน ต่อมาพระพุทธเจ้าหลวงรัชกาลที่ 5 มีรับสั่งไว้ ดูการช่างฝีมือช่างเมืองเพชร ต้องมาดูที่วัดใหญ่ฯ การเข้าไม้ ต่อไม้ได้แนบสนิทสุดยอด แต่มาวันนี้มีการบูรณะซึ่งใครก็ทำไม่ได้นอกจากกรมศิลป์ เพราะมีการขึ้นทะเบียนไว้ แต่ไม่รู้เอาช่างที่ไหนมา

งานนั้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯรับสั่งฝากว่างานนี้เป็นงานละเอียด ต้องใช้ช่างชั้นสูงของสถาปนิก ขอให้ใช้ช่างที่เป็นภูมิปัญญาพื้นเมืองคนท้องถิ่นเป็นคนดำเนินการ ถ้าเป็นงานสากลปล่อยให้ผู้รับเหมาเป็นผู้ดำเนินการไป ควรให้ความสำคัญกับช่างท้องถิ่น เขาจะรู้ขนบธรรมเนียมประเพณี

ขณะนี้วัดใหญ่ฯ ยังมีสิ่งที่จะต้องมีการบูรณะอีกมากมาย กรมศิลปากรหน่วยงานเดียวก็มีงานที่จะต้องดูแลทั่วทั้งประเทศ จะเข้ามาดูแลทุกวัดก็คงจะไม่ไหวเหมือนกัน แต่ที่วัดใหญ่ฯ แห่งนี้ ท่านมุ้ย หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล เคยพูดไว้ว่าเป็นอยุธยาพูดได้มีเรื่องราวมากมาย ตอนที่ถ่ายทำภาพยนตร์สมเด็จพระศรีสุริโยไท ก็มาตั้งกองถ่ายทำงานที่นี่เป็นเวลา 6 เดือน ถ่ายทำทั้งภายในพระอุโบสถ บนศาลาการเปรียญแห่งนี้ และบริเวณรอบวัดใหญ่ฯ บริเวณสระน้ำทุกที่ในบริเวณวัด จากการเดินทางเรือเสมือนว่ามีแม่น้ำลำคลองไหลผ่านวัดแท้จริงแล้วเป็นสระที่อยู่ด้านข้างพระอุโบสถ ต่อมาที่วัดแห่งนี้เป็นที่นิยมมีการถ่ายทำทั้งละครโทรทัศน์และภาพยนตร์หลายเรื่องด้วยกัน เรื่องล่าสุดภาพยนตร์ไทยเรื่องขรัวโต อมตะเถระกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นภาพยนตร์ซีรีส์ทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 7 ก็ถ่ายทำที่เตียงมรณภาพด้วย

"ที่วัดใหญ่ฯ ให้สังเกตการณ์ศิลปะของการเข้าไม้ ไม่มีอะไรบัง ไม่มีฝ้าเพดาน ทำเป็นหลังคาสูง ไม่ร้อน เป็นเอกลักษณ์ของบ้านไทยทรงโบราณด้วยภูมิปัญญาของชาวบ้าน เมืองไทยเป็นเมืองร้อน ต้องถือหลักการปลูกสร้างบ้านไม่ขวางตะวันรับแสงแดดร้อน เรื่องอย่างนี้ก็ต้องมีการถอดรหัสด้วย  ตามตำนานพระเจ้าเสือแห่งกรุงศรีอยุธยาเสด็จมาที่นี่เพื่อเยี่ยมพระอาจารย์แตงโมซึ่งสอนหนังสือให้ความรู้ และนำช่างฝีมือมาอยู่ด้วยเป็นแรมปี อีกทั้งนำพระตำหนักของเจ้าฟ้าอภัยภาค หรือเจ้าขวัญ มาใช้สร้างศาลาการเปรียญด้วย พระองค์ยังทรงซักถามพระอาจารย์ว่าขัดสนอะไรบ้างไหม ในคราวเดียวกันยังทรงเยี่ยมพระอาจารย์แสงวัดบันไดอิฐ ผู้เป็นอาจารย์สอนวิทยาอาคมให้กับพระเจ้าเสือ"

อาตมาเดินทางไปประเทศอินเดียมาแล้ว 13 ครั้ง  ชอบศึกษาเรื่องราวต่างๆ เพื่อมาสอนเด็กๆ ไปรัฐที่เจริญแล้ว ประเทศไทยสู้เขาไม่ได้ ไปบางรัฐที่กินอยู่อย่างลำบากทำให้นึกถึงเมืองไทย น้ำ 1 กระป๋องในประเทศอินเดียต้องใช้ถึง 4 คน ขณะที่บ้านเราใช้อยู่เพียงคนเดียว บางครั้งเราอาบน้ำคนเดียวใช้น้ำเป็นถังๆ".

เพชรบุรีดีจัง สุโขสโมสร

1.หอศิลป์สุวรรณาราม ที่กุฏิล่าง นิทรรศการภาพถ่ายวัดใหญ่สุวรรณารามฯ บันทึกประวัติศาสตร์สถานที่และสถาปัตยกรรมของเหล่าผู้ชื่นชอบการถ่ายรูป 2.รวมมิตรติดยิ้ม บริเวณสนามหญ้าข้างศาลาการเปรียญ เครือข่ายเด็กและเยาวชน เพชรบุรี ดีจัง จาก 8 อำเภอ จัดกิจกรรมเรียนรู้เพื่อการสื่อสารพื้นที่เรียนรู้ที่มีชีวิตของชุมชน 3.ช่างศิลป์บันดาลสื่อ ที่ศาลาการเปรียญและลานด้านหลังหอระฆัง ปฏิบัติการสื่อสารศิลปะงานช่างของวัดใหญ่สุวรรณารามฯ ผ่านกิจกรรมหลายรูปแบบ 4.มรดกมีชีวิต ที่สนามหย้าด้านข้างและหน้าพระอุโบสถ พื้นที่ถ่ายทอดความรู้สื่อ ศิลปะพื้นบ้าน ภูมิปัญญาจากหลากหลายชุมชน

5.ศิลปะการ แสดงสด เวทีหน้าพระลาน : หน้าพระอุโบสถ การแสดงของเครือข่ายการแสดงหลายพื้นที่ ดนตรี ละครชาตรี โขนสด 6.องค์กรร่วม สร้างสรรค์ ลานด้านข้างสระน้ำ กิจกรรมสร้างสรรค์เพื่อการเรียนรู้หลากหลายรูปแบบจากหลายหลายองค์กร 7.สนามเด็กเล่น

ผจก.สสส.ชมงาน ห้องประชุมติดแอร์ ผู้ใหญ่ใจดี รวมพลังสร้างพื้นที่เล่นขึ้นในร่มให้เด็กๆ ได้ออกกำลังกาย สร้างสุขภาวะทั้งกาย ใจ ปัญญา มาเล่นกันเถอะ กิจกรรมพิเศษภาคกลางวัน ลานเล่นเป็นสุข ปั่นไปชม ปั่นไปชิม รวมพลคนรักจักรยานและการออกกำลังกาย ชวนกันปั่นไปชมวิถีนาเกลือของชาวบางขุนไทร ตระเวนเมืองเพชร นั่งรถรางชมเมือง ตามเส้นทางรอบเขตเมืองเก่า เรียนรู้ทำข้าวแช่กับแม่ตุ้ม ทำขนมหวานกลางลานวัดใหญ่ฯ สุนทรีย์เสวนาเรื่องวัดใหญ่ฯ ในหลายมุมมอง

การแสดงดนตรีเวทีบริเวณหน้าพระอุโบสถ อ.นกเขา อ.เทวินทร์ เอี้ยนมี คลองเตยดีจัง ตลาดริมน้ำ เปิดงานโดย ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผจก.กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กรรณิกา เอี้ยวสกุลรัตน์ วัฒนธรรมจังหวัดเพชรบุรี การแสดงบนเวทีหน้าหอระฆัง รำอวยพรกลุ่มรักษ์หนองปรง นำโดยครูปานถนอม คงยิ้มละไม เล่าว่า เมื่อไม่นานมานี้ได้รับเชิญให้ไปแสดงที่ประเทศญี่ปุ่น ครั้งนี้ก็ได้นำนักเรียน รร.วัดหนองปรง (บุญมานุสรณ์) ชั้น ม.2 ที่สอน 3 ภาษา ไทย อังกฤษ ลาว มาร่วมแสดงในชุดไทยทรงดำ ด้วยจังหวะเพลงดั่งมั่งหนอ ใช้เท้ารำเป็นหลัก กลุ่มผู้ชายเขย่ากระบอกไม้ไผ่เป็นจังหวะ ให้กลุ่มผู้ชายและผู้หญิงเต้นตามจังหวะ มีทั้งกระบอกไม้ไผ่ตัวผู้และกระบอกไม้ไผ่ตัวเมีย เซเร่วเซ่ว เซเร่วเซว แปลว่า มาเร็วๆ เห่เรือบกกลุ่มลูกหว้า@นาพันสาม หุ่นสายชายเลน กลุ่มรักษ์ป่าชายเลน ดิเกร์ฮูลู กลุ่มจันทร์เสี้ยว โขนสดคณะต้นกล้าน้อย ศิษย์วัดใหญ่เรียกเสียงปรบมือและตรึงผู้ชมไว้ได้นาน เนื่องจากเป็นการร้องเต้นและพากย์อยู่ในคนคนเดียว ที่สำคัญคือเด็กเล็กก็แสดงโขนได้อย่างเก่งกล้าสามารถ

บริเวณรอบโบสถ์มีการจัดแสดงข้อมูลความรู้ รวมทั้งการตั้งโต๊ะฝึกสอนงานฝีมือพับเติมบุญ พู่ดอกกฐิน มหัศจรรย์พวงมโหตร โซนรวมมิตรติดยิ้ม ภูมิปัญญาเรียนรู้ทำกิจกรรม อุบะรักไม่รู้โรย ใช้ปิ่นโตมาใส่ดอกไม้สำหรับร้อยเป็นพวงมาลัย งานจักสานตะกร้าเป็นโคมไฟ นำเปลือกไม้โกงกาง พืชชายเลนนำมาประดิษฐ์เป็นผ้ามัดย้อม สีไม่ตก มีกลุ่มกกสวยน้อย กกสวยใหญ่เด็กๆ มาหมุนด้ายทอผ้า นำผ้ามัดย้อมมาประดิษฐ์เป็นดอกกุหลาบหลากสีสวยงามมาก โคมไฟสีสวยงาม และที่น่าแปลกก็คือ สุ่มไก่ นำกระดาษลายสีสวยมาติดแล้วต่อดวงไฟเข้าไปข้างในส่องสว่างเห็นลวดลายสวยงาม เป็นที่ประทับใจผู้คนที่เข้ามาเที่ยวในงานเป็นอย่างยิ่ง

สงคราม เสนะโลหิต เจ้าของซุ้มที่นำเมล็ดปาล์มน้ำมัน เศษไม้ฉำฉา นำมาประดิษฐ์เป็นของเล่น ข้าวของเครื่องใช้ประดับบ้าน วัวเทียมเกวียน มีมอเตอร์ไฟฟ้าทำให้ขยับเดินได้ ครกกระเดื่องไม้ตีข้าวกล้อง พวงกุญแจลูกปลา ด้วยการนำลูกปาล์มทิ้งแล้วนำมาประกอบใหม่เป็นสิ่งประดิษฐ์ ที่ซุ้มนี้เรียกความสนใจผู้เข้าชมงานจำนวนมาก เนื่องจากนำตะกร้าจักสานมาประดิษฐ์เป็นโคมไฟสวยงามมาก  รวมทั้งสิ่งประดิษฐ์ที่ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าทำให้คนที่สนใจงานประดิษฐ์มารุมดูเป็นการใหญ่

สงครามเล่าว่า แต่เดิมมีอาชีพเป็นชาวไร่ชาวนา  รับจ้างก่อสร้าง ทำเฟอร์นิเจอร์ แต่เมื่ออายุมากขึ้นก็อยากทำงานเบาๆ ผลิตสินค้าที่ทำจากเศษไม้ที่ทิ้งแล้วมาทำงาน

ปั้นหัวสัตว์ ประดิษฐ์เพิ่มรายได้ในวัยหลังเกษียณ ผลงานประดิษฐ์เข้าตานักจัดรายการโทรทัศน์ ทำให้สงครามปรากฏตัวหน้าจอมาแล้วหลายรายการ รอยยิ้มของแผ่นดิน คนไทยหัวใจไม่ท้อ ทางสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 รายการทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 7 สี ในระหว่างที่อธิบายนั้น สงครามก็ตรวจดูวัวที่นำมาโชว์ "เด็กมาเล่นเมื่อกี้นี้ขวิดเขาหักไปซะแล้ว วิธีการทำงานลุงต้องต่อหูต่อเขาทีละส่วน กว่าจะทำแล้วเสร็จเป็นตัววัวก็ต้องใช้เวลา งานทุกอย่างเป็น Hand Made"

ใบไม้ 3 ธรรมะ : ปลูกต้นไม้ 1 ต้นให้อะไรกับเราบ้าง? ตลอดอายุขัยของต้นไม้ 1 ต้น เก็บกักคาร์บอนไดออกไซด์ได้เฉลี่ย 1-1.7 ตันคาร์บอน ดักจับอนุภาคมลพิษ ฝุ่น ควัน ไอพิษต่างๆ ได้ 1.4 กก./ปี น้ำที่ระเหยจากการคายน้ำที่ไม่ดูดความร้อนจากบรรยากาศลดอุณหภูมิลงได้ถึง 3-5 องศา  ป้องกันแสงและความร้อนจากดวงอาทิตย์ ช่วยให้บ้านสวยงามร่มรื่น รองรับความต้องการของก๊าซออกซิเจนของมนุษย์ได้ 2 คน/ปี  ปลดปล่อยก๊าซออกซิเจน/200,000-250,000 ลิตร/ปี (ผู้คนต้องการก๊าซออกซิเจน 130,000 ลิตร/คน/ปี) ในดินที่ร่วนซุยเป็นที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตหลายชนิด ดินร่วนซุยและอุดมสมบูรณ์ใต้ต้นไม้อุ้มน้ำได้ถึง 50% เป็นแหล่งอาหาร ยารักษาโรคและที่อยู่อาศัยของสิ่งที่มีชีวิตนานาชนิด

ภายในงานยังมีรถจาก รพ.กรุงเทพ เพชรบุรี จอดให้บริการอุปกรณ์ยาสำหรับผู้ป่วย และมีรถจักรยานแบบโบราณล้อหน้าใหญ่กว่าล้อหลังให้บริการด้วย
กลุ่มไม้ขีดไฟสอนการทำของเล่นเด็กworkshop ทำของเล่นทั้งครอบครัว

ศรัทธา-สุมณฑา ปลื้มสูงเนิน ผู้ก่อตั้งกลุ่มไม้ขีดไฟ ขณะนี้มีลูกสาว เพลงฝน ปลื้มสูงเนิน และหลานสาว 2 คนมาช่วยงานด้วย ณัฐกานต์-ณัฐวรรณ ปลื้มสูงเนิน มาช่วยกันทำ Workshop และยังมีอาสาสมัครที่เป็นนักศึกษาจากมหาวิทยาลัย การทำงานกับเด็กด้วยการเล่านิทาน ส่งเสริมการอ่าน กิจกรรมสำหรับเด็กโตสอนสุขภาวะทางเพศ ปัญหาท้องในวัยเรียน ที่ปากช่อง โคราช จัดทำพื้นที่เล่นสำหรับเด็ก ดิน ทราย หิน เตาพิซซ่า

"การที่เด็กอาชีวะตีกันเพราะไม่มีสายใยแห่งความรัก แววตาที่ลูกๆ ชื่นชมพ่อแม่เก่งนั้นเริ่มหายไปจากสังคมไทย เพราะทั้งเด็กและพ่อแม่ต่างก็ง่วนอยู่กับโทรศัพท์มือถือ ไม่มีกิจกรรมร่วมกันภายในครอบครัว ดังนั้นเราต้องสร้างกิจกรรมที่ทำด้วยกันระหว่างพ่อแม่ลูก" การทำ Workshop ทำฐานมีล้อเลื่อนจากฝาขวดเพื่อใส่หลอดเป่าลูกโป่ง นำกล่องเหลือใช้มาทำเป็นช่องใส่ลูกแก้ว ในระหว่างที่ฝึกสอนทั้งพ่อแม่และเด็กนั้น ศรัทธาก็ให้พลังเด็กๆ ด้วยคำพูดที่ว่า "พวกเรากำลังสบายๆ มาปรบมือพลัน" ในขณะที่เด็กกลุ่มใหญ่นำเศษไม้มาต่อเป็นกำแพง เสาบ้าน และเด็กเล็กก็ขี่ม้าจำลองเป็นม้าสีหมอกทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก

Workshop อีกรายการหนึ่งเป็นที่สนใจของเด็กทุกคน คือใช้ที่ตักปลาแล้วตัดตาข่ายออกทั้งหมด หรือไม้แขวนเสื้อที่เราเคยใช้ตีลูกมาทำเป็นที่เป่าแชมพูได้ เราใช้หัวแชมพูจากร้านเคมีภัณฑ์ทั่วไปมาทำ  กรีเซอลีนเบาจะลอยตัว นำมาผสมกับน้ำเปล่า กวนให้เข้ากันแล้วนำที่ตกปลามาช้อน ก็จะได้เป็น Bubble Ball ฟองสบู่ขนาดยักษ์ พ่อแม่ลูกทำกิจกรรมด้วยกัน

บางครอบครัวแต่งตัวเข้าร่วมกิจกรรมอย่างเต็มที่ เด็กหญิงสวมเสื้อเจ้าหญิง ส่วนคุณแม่สวมเสื้อ เติบโต งดงาม ตามรอยพ่อ เด็กบางคนสวมเสื้อ Ben 10 Alien Force The Beat goes on Smile ครอบครัวน่ารักของศุภกร ยอดยิ่ง-พิชญา นันทสิมะโรจน์ พาเด็กชาย ยินดี นันทสิมะโรจน์ วัย 5 ขวบ เรียน รร.อนุบาล 1 เทศบาลบางปลา สมุทรสาคร มาเข้าร่วมกิจกรรม workshop เป็นแฟนคลับอย่างเหนียวแน่น ด้วยการติดตามกลุ่มไม้ขีดไฟไปทุกแห่งในแต่ละสัปดาห์ ไปครั้งแรกที่ศาลแพ่ง

สมาชิกผึ้งน้อยนักสู้

ย่านิต ผึ้งน้อยนักสู้ (ภัทรจารีย์ อัยศิริ) นักสร้างสรรค์ และน้ากุ้ง (กรแก้ว สายวงศ์)เล่าถึงการทำกิจกรรมครั้งนี้ว่า โครงการผึ้งน้อยนักสู้ ได้รับทุนมาจากองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์ เพื่อสร้างจิตสำนึกให้เด็กๆ ด้วยการสร้างของเล่นเป็นช้างป่า 5 ตัว เพื่อให้เด็กเล่นกลุ่มละ 5 คน มีอาสาสมัครที่เป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 3 และปีที่ 4 คณะวิทยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง มาเป็นอาสาสมัครจำนวน 5 คน หนึ่งในนั้นคือ ภูวเมศฐ์ พรรัชต์วรภัทร์ (ต้น) เป็นทีมงานของเรามาช่วยกันทำกิจกรรมร่วมกับเด็กๆ ในระหว่างที่เด็กโยนลูกโยนภายในบรรจุเป็นลูกปัดลงไปในปากของช้าง ก็จะอธิบายเรื่องสิ่งแวดล้อม การ

ที่มนุษย์ตัดไม้ทำลายป่า ช้างหากินยากขึ้นทุกวัน เมื่อมนุษย์เข้ามาตัดไม้ทำลายป่า ป่าหายไป เมื่อเข้ามาทำไร่อ้อยก็ต้องถอยไปอีก 1 ก้าว ช้างหากินยากขึ้น ช้างกินไม่อิ่ม มนุษย์ไปบุกรุกป่าเพิ่มขึ้นอีก  เมื่อมนุษย์ทำพืชสวน ช้างก็เข้ามาเลือกกินสวนของมนุษย์ ต่างฝ่ายก็ต้องถอยไปอีกก้าวหนึ่ง การที่มนุษย์ทำลายสิ่งแวดล้อมก็เท่ากับเป็นการฆ่าช้างไปเรื่อยๆ

ผึ้งน้อยออกแบบเกมเพื่อให้เด็กเรียนรู้การเล่น การที่เด็กโยนลูกโยนพลาดรู้แล้ว ช้างตายก็ไม่รอด รับรู้ว่าชีวิตช้างลำเค็ญ ทุกก้าวที่มนุษย์รุกล้ำธรรมชาติ ต่างฝ่ายก็ต้องถอยหลังกันคนละก้าว แต่เมื่อช้างถอยไม่ได้ก็อาจจะตายได้

ส่วนเกมขนขยะขึ้นบกเพื่อจะสอนให้รักบ้านปลา  ปิงปองเสมือนเป็นการขนขยะจากทะเล พลาดพลั้งก็เข้าไปอยู่ในท้องปลา เต่าตายได้ เมื่อเด็กเล่นเสร็จแล้วก็ตั้งคำถามว่ายากไหม จะขนขยะขึ้นมาได้กี่ชิ้น เด็กรู้ได้ทันทีว่าทำปลาตาย ก็ต้องสร้างจิตสำนึกในการขจัดขยะทะเล ขยะบนบก อะไรง่ายกว่ากัน ก็ต้องเริ่มต้นกำจัดขยะในมือเราก่อน ทั้งหมดนี้อยู่ที่การสร้างจิตสำนึก...

เด็กเพชรมีความสุขเพราะผู้ใหญ่ให้ความสำคัญกับเด็ก ทำให้เด็กกล้าแสดงออก ไม่เคอะเขินหรืออาย รู้สึกว่าเป็นพื้นที่ของเขา เด็กมีความสุขที่ผู้ใหญ่จัดกิจกรรมเพื่อเขา แม้แต่เด็กตัวเล็กตัวน้อยก็รู้สึกได้ว่าพื้นที่นี้เป็นของเขาอย่างแท้จริง เป็นของเล่นที่มีชีวิต ไม่ใช่เครื่องเล่นที่โหดร้าย

ย่านิตยังเล่าด้วยว่า โครงการผึ้งน้อยนักสู้เป็นกิจกรรมที่ทำต่อจากสโมสรผึ้งน้อย ซึ่งเป็นรายการโทรทัศน์ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง 5 สมัยนั้นมีพิธีกรรุ่นเด็กคือ จอย ศิริลักษณ์ ผ่องโชค และแหม่ม วิชุดา พินดั้ม ซึ่งต่อมาเป็นนักแสดงที่มีชื่อเสียงทางสถานีโทรทัศน์ช่อง 3.

บรรยายใต้ภาพ
ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผจก.สสส. และคณะ สสส. ครูวสัน มีจุ้ย และนักเรียน ภาพหมู่หน้าโรงเกลือ
ดร.สุปรีดา อดุลยานนท์ ผจก.สสส. ครูวสัน มีจุ้ย หรือครูซอแล๊ะห์โภชณา
เด็กเล่นสปาเกลือสี
บุษบกแว่นฟ้า
ศาลาการเปรียญ
พระครูพัชรศิลปาคม (พระอาจารย์นก วัดใหญ่ฯ) ผู้ช่วยเจ้าอาวาสวัดใหญ่สุวรรณารามฯ
ภาพเตียงที่นำเข้าฉากในภาพยนตร์สุริโยไท
รำอวยพรกลุ่มรักษ์หนองปรง
ผจก.สสส.ชมงาน
ปั้นหัวสัตว์
ครอบครัวร่วมทำกิจกรรมกับกลุ่มไม้ขีดไฟ
เด็กทำกิจกรรม
การแสดงดนตรี
ข่าวที่เกี่ยวข้อง