แบบเรียนเยาวชน 'มาลี มาลัย' เฉลิมพระเกียรติพระบรมราชชนนีพันปีหลวง

ข่าวบันเทิง หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- พฤหัสบดีที่ 22 สิงหาคม 2562 00:00:05 น.

งานประดิษฐ์ดอกไม้สดของไทยเป็นภูมิปัญญาสืบทอดหลายร้อยปี ความประณีตงดงามในการนำดอกไม้ไทยชนิดต่างๆ มาเย็บ ปัก ถัก ร้อย กรอง ฯลฯ ให้เป็นมาลัย เครื่องหอม พานพุ่ม เครื่องแขวน การจัดดอกไม้รูปแบบต่างๆ ที่หลากหลาย และนำไปใช้ในงานพิธีสำคัญทางศาสนา ทั้งงานมงคล งานพิธีกรรม หรือนำไปใช้ตกแต่งสถานที่ ซึ่งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ได้ทรงอนุรักษ์และส่งเสริมงานประดิษฐ์ดอกไม้สดของไทยและงานศิลปะและหัตถศิลป์ไทยทุกแขนงให้คงอยู่สืบไป

เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 12 สิงหาคม 2562 สกุล อินทกุลผู้ก่อตั้งและผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้ หรือในอีกบทบาทที่ทุกคนรู้จักคือ นักออกแบบดอกไม้ระดับโลก ได้เปิดตัวหนังสือ "มาลี มาลัย แบบเรียนงานประดิษฐ์ดอกไม้ไทยสำหรับเยาวชน" เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ทางวัฒนธรรม โดยเนื้อหาของหนังสือประกอบไปด้วยบทเรียนเบื้องต้นของงานประดิษฐ์ดอกไม้ไทย พร้อมคิวอาร์โค้ดวิธีการทำทั้ง 12 บท ทั้งนี้หนังสือเล่มนี้ได้จัดพิมพ์เพื่อแจกจ่ายไปยังโรงเรียนระดับประถมศึกษาและมัธยมศึกษาทั่วประเทศเท่านั้น จำนวน 30,000 เล่ม โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ สำหรับผู้ที่สนใจสามารถติดตามสแกนคิวอาร์โค้ดได้ทาง Facebook: The Museum of Floral Culture

สกุล ในฐานะบรรณาธิการหนังสือมาลี มาลัย เล่าว่า ตั้งแต่เด็กเป็นคนที่ชื่นชอบการปลูกต้นไม้และขยายพันธุ์ต้นไม้ จนได้เริ่มทำงานเกี่ยวการจัดดอกไม้ต่างๆ ซึ่งงานประดิษฐ์ดอกไม้นับว่าเป็นงานฝีมือ เป็นวัฒนธรรมที่มีมาตั้งแต่ในอดีต เกิดการเรียนรู้จากการส่งทอดจากรุ่นสู่รุ่น ที่ใช้วิธีมองแล้วทำ ยังไม่มีการบันทึกเป็นตำรา แต่เป็นงานที่มีความละเอียดประณีตอย่างมาก อย่างบ้านใครมีงานบุญต้องจัดดอกไม้ ในละแวกบ้านก็จะมาช่วยกันทำ เกิดการเรียนรู้ด้วยตนเอง แต่เมื่อสังคมเปลี่ยนไปก็ต้องมีการจัดทำขึ้นเป็นหนังสือ เป็นเนื้อหาเพื่อถ่ายทอดและเผยแพร่สู่เยาวชนและบุคคลทั่วไปได้ง่าย

"แรงบันดาลใจสำคัญในการทำหนังสือมาลี มาลัย และงานอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมดอกไม้อื่นๆ คือพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ได้ถวายงานพระองค์มากว่า 10 ปีตั้งแต่ปี 2543 ทำให้ผมได้เรียนรู้งานประดิษฐ์ดอกไม้ไทยต่างๆ อย่างลึกซึ้ง และยังเคยตรัสกับผมว่า ดอกไม้งานเอเปกสวยมาก คนชมกันมาก ขอบใจ ซึ่งเป็นประโยคที่ผมประทับใจและรู้สึกภาคภูมิใจมาจนถึงทุกวันนี้ หลังจากนั้นจึงทำให้เกิดความคิดที่จะรังสรรค์งานดอกไม้ไทยที่มีความร่วมสมัยเข้ากับยุคสมัยใหม่มากขึ้น จึงได้ทำหนังสือดอกไม้ไทย และสร้างพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้นี้ขึ้นมา เพื่อเป็นการส่งเสริมและเผยแพร่มรดกอันล้ำค่าของไทย" สกุลเล่า

บรรณาธิการยังบอกอีกว่า ตั้งใจที่จะทำหนังสือเล่มนี้ให้เป็นแบบเรียนของเยาวชนทั้งหมด 12 บท ที่ได้คัดเทคนิคเบื้องต้นในการทำงานดอกไม้ ไม่ว่าจะเป็นการเย็บ ปัก ถัก ร้อย ได้เริ่มจากการทำแบบง่ายๆ ซึ่งก็ได้ลูกศิษย์เยาวชนที่มาเรียนกับตนเป็นผู้เขียน ได้แก่ เด็กหญิงพิณมุกดา ตงศิริ, เด็กหญิงในใจ เม็ทซกะ, เด็กหญิงกิตติมา หงส์อนุกรักษ์ และเด็กชายระวิ อนันตประยูร ซึ่งเป็นการถ่ายทอดถึงคนในวัยเดียวกันด้วย และตนก็เป็นผู้นำเนื้อหามาเกลาและเรียบเรียงอีกครั้งให้สมบูรณ์

"สำหรับหนังสือมาลี มาลัย จะเป็นการบอกเล่าถึงประวัติความเป็นมาของการประดิษฐ์ดอกไม้ประเภทต่างๆ ว่านำไปใช้ในประเพณีไหน หรือเหมาะกับงานประเภทใด ชนิดดอกไม้ที่ใช้ ทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ อย่างมาลัยตุ้ม ซึ่งเป็นการจัดประเภทหนึ่งของมาลัย ดอกไม้ที่นำมาใช้ก็มีหลายชนิด เช่น ดอกมะลิ ดอกพุด ดอกกุหลาบ หรือขันหมากเบ็ง ที่พบเห็นได้บ่อยในแถบภาคอีสาน นิยมใช้เป็นเครื่องบูชาในทางพุทธศาสนา หรือการทำกระทงที่จะทำมาลอยในวันเพ็ญเดือนสิบสอง ซึ่งเป็นประเพณีของไทย ที่จะสอนให้เด็กได้ใช้กลีบดอกบัวมาพับเป็นกลีบกระทง และอื่นๆ ส่วนวิธีการทำเพื่อให้เด็กได้เข้าใจง่ายมากขึ้นกว่าการเขียนเป็นตัวอักษร จึงมีการจัดทำเป็นวีดิทัศน์ คาดหวังสิ่งเหล่านี้จะได้เผยแพร่ไปทั่วโลก ให้ได้เห็นถึงวัฒนธรรมดอกไม้ของไทย และในเล่มต่อไปก็พัฒนาเป็นหนังสือมาลี มาลัย ใบตอง" บรรณาธิการกล่าว

ด้านเด็กชายระวิ อนันตประยูร หรือน้องลายคราม นักเรียนชั้น ม.1 โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ปทุมวัน ลูกศิษย์เยาวชนของครูสกุล หนึ่งในผู้เขียนหนังสือมาลี มาลัย เล่าว่า ได้เริ่มเข้ามาเรียนการทำดอกไม้ตั้งแต่เรียนอยู่ ป.2 ในช่วงที่มีการจัดงานลอยกระทง และทางโรงเรียนจัดงาน จึงอยากที่จะเรียนรู้การทำกระทง ซึ่งในตอนยังเด็กรู้จักดอกไม้บางชนิด พอได้เริ่มฝึกทำอย่างจริงจังก็รู้สึกสนุก ได้รู้จักการทำดอกไม้แบบต่างๆ ที่ไม่ใช่แค่การร้อยมาลัย แต่ยังมีการจัดพาน งานดอกไม้ตกแต่ง ได้ช่วยครูในการทำหนังสือในส่วนของงานเครื่องแขวนเล็ก ซึ่งเป็นงานที่ง่าย สามารถทำประดับตกแต่งได้ เพื่อนหรือน้องๆ ก็สามารถเรียนรู้ได้เพราะเป็นการทำแบบง่ายไม่ยาก และยังช่วยทำให้เรามีสมาธิ ได้สืบสานวัฒนธรรมของไทยนี้ให้คงอยู่ต่อไปด้วย

นอกจากนี้ ในวันที่ 10 สิงหาคม 2562 ที่ผ่านมาทางพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้ยังได้จัดงาน "บุษบัญชลี เทศกาลกล้วยไม้ถวายพระพร" โดยเป็นงานแสดงกล้วยไม้ถวายพระพรสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และในโอกาสเปิดดำเนินการครบรอบ 7 ปี ภายในงานจะมีกิจกรรม อาทิ จัดอบรม และสาธิตบทเรียนเบื้องต้นของงานประดิษฐ์ดอกไม้สดไทย 12 บท, การสัมมนาให้ความรู้การทำปุ๋ยอินทรีย์ที่ไม่ใช้สารเคมีโดยอาจารย์ผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศ, การประชันบทกลอนดอกไม้และแรงบันดาลใจ, การออกร้านสินค้าศิลปะหัตถกรรม และกิจกรรม Night at Museum: Jazz in The Ga rden

ผู้ที่สนใจติดตามความเคลื่อนไหวของพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้ ดูรายละเอียดได้ที่เว็บไซต์: http://www.floralmuseum.com/หรือ www.sakulintakul.com และ facebook: The Museum of Floral Culture.

บรรยายใต้ภาพ
เยาวชนสนใจหนังสือแบบเรียน มาลี มาลัย
4 เยาวชนผู้เขียนเนื้อหาในหนังสือมาลี มาลัย
งานดอกไม้ที่นำมาตกแต่งบ้านเรือนในพิพิธภัณฑ์ฯ
คิวอาร์โค้ดวีดิทัศน์วิธีทำงานประดิษฐ์ดอกไม้
พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้
งานดอกไม้ตกแต่ง
ดอกไม้ที่จัดตกแต่งภายในงานห้อยระย้าสวยงาม
สกุล และ 4 เยาวชนผู้ร่วมทำหนังสือมาลี มาลัย
ภายในพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้
บรรยากาศภายในงานเปิดตัว
ส่งมอบหนังสือมาลี มาลัย 30,000 เล่ม
สกุล อินทกุล
ข่าวที่เกี่ยวข้อง