'เดือนล่องแม่ปิง'สุนทรี เวชานนท์ ภาพพจน์ใหม่ของสาวเหนือ

ข่าวบันเทิง หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 25 สิงหาคม 2562 00:00:39 น.

ภาคเหนือหรือเมืองเหนือของประเทศไทยนั้นได้ชื่อว่าเป็น "ถิ่นไทยงาม" ดังนั้น ภาพพจน์ของสาวเหนือจากอดีตมาจนถึงปัจจุบันจึงมักเป็นหญิงงามหรือสาวสวย และยังมีการประกวดนางงามทางภาคเหนือที่ขึ้นชื่อเลื่องลือกันมานาน คือการประกวด "นางสาวถิ่นไทยงาม" ซึ่งการประกวดครั้งยิ่งใหญ่ล่าสุดเพิ่งจะผ่านไปในปีนี้  นับว่าเป็นปีที่ 69 แล้ว สมกับคติของไทยแต่โบราณว่า "อันนารีนั้นมีรูปเป็นทรัพย์"

ดังนั้นเรื่องราวของคนเมืองเหนือที่ได้ยินและรู้จักกันดีโดยทั่วไปมาแต่ไหนแต่ไร จึงมีอยู่แค่สองเรื่อง คือ เรื่องหนึ่งนั้นเป็นเรื่องนางงามที่ประกวดชนะบ่อยๆ และเรื่องที่สองก็คือเรื่องที่สาวเหนือไปเป็นโสเภณี แบบเพลง "สาวเหนือก็มีหัวใจ" คือโดนผู้ชายจากกรุงเทพฯ หลอกมาขาย หรือมาทำย่ำยีหัวใจสาวเหนือ คือเป็นภาพของสาวเหนือที่มีแต่ความน่าสงสาร เป็นคนสวยก็เลยไปเป็นนางงาม แล้วอีกภาพคือโดนผู้ชายหลอกจนช้ำใจตาย อย่างภาพของ "สาวเครือฟ้า" หรือ "สาวบัวบาน" เป็นต้น

จนกระทั่งมาถึงยุคของ "ราชาโฟล์กซองคำเมือง" จรัล มโนเพ็ชร และ สุนทรี เวชานนท์ ภาพพจน์ของสาวงามเมืองเหนือจึงได้เริ่มเปลี่ยนไป ว่าสาวงามเมืองเหนือนั้นจะต้องสวยเยือกเย็นเหมือนน้ำแม่ปิง ต้องมีศักดิ์ศรี ต้องไม่เป็นขี้ข้า อย่าให้ใครมาหลอก เป็นเพลงที่ปลุกให้สาวงามเมืองเหนือยืนขึ้นมาอย่างผงาด อย่างเพลง "สาวเชียงใหม่" และ "ล่องแม่ปิง"

"ดอกบัวตองนั้นบานอยู่บนยอดดอย
ดอกเอื้องสามปอย บ่เกยเบ่งบานบนลานพื้นดิน
ไม้ใหญ่ไพรสูงนกยูงมาอยู่กิน
เสียงซึงสะล้อจ๊อยซอเสียงพิณ
คู่กับแดนดินของเวียงเจียงใหม่
สาวเจ้าควรภูมิใจบ่ลืมว่าเฮาลูกแม่ระมิงค์....."

"ล่องแม่ปิง" มีชื่อเพลงอีกชื่อหนึ่งที่คนฟังเพลงชอบเรียกขานกันคือ "ดอกบัวตอง" เป็นเพลงที่แต่งขึ้นจากทำนองเพลงพื้นบ้านเดิม ที่มีความไพเราะอ่อนหวานเป็นอย่างมาก ผสมผสานแนวดนตรีเดิม ที่มีความไพเราะอ่อนหวานเป็นอย่างมาก ผสมผสานแนวดนตรีโฟล์กในระดับสากล อันเป็นแนวคิดสร้างสรรค์หลักในการสร้างเพลงโฟล์กซองคำเมืองของ จรัล มโนเพ็ชร เกือบทั้งหมด ซึ่งจรัลเองก็เคยเปิดเผยและยอมรับว่า

"เพลงที่ผมแต่งก็ไม่ได้แต่งขึ้นใหม่ทั้งหมดหรอก ผมก็เก็บมาจากเพลงพื้นบ้านพื้นเมืองของเราที่มีอยู่แล้วนี่แหละ แล้วก็เอามาคละเคล้ากันไปกับเพลงสากลดีๆ ที่ผมรู้จักและใช้งานเขาอยู่นั่นเอง"

ฟังดูก็เหมือนง่าย ที่บางคนอาจบอกว่าเป็นเพลงพื้นบ้านดั้งเดิมที่มีอยู่แล้ว แต่งานอย่างนี้ต้องเป็นนักสร้างสรรค์ระดับฝีมือและมีความรู้ ทั้งภาษาดนตรีและภาษาทางวัฒนธรรมอย่างกว้างขวางจริงๆ เท่านั้นจึงจะทำได้ เพราะเป็นงานในรูปแบบของ "นวัตกรรมใหม่" โดยแท้ โดยเฉพาะเนื้อหาอุดมการณ์ของเพลง ที่ได้เปลี่ยนแนวคิดเตือนใจให้กับหญิงงามในสังคมประเทศ มิใช่เฉพาะเจาะจงเพียงแค่สาวงามเมืองเหนือเท่านั้น ยิ่งในวันเวลาที่เทคโนโลยีก้าวไกล และ "สิทธิสตรี" กำลังได้รับการยอมรับมากขึ้นในประเทศไทยและทั่วโลก

"คนงามๆ ต้องงามคู่ความเด่นดี
ต้องฮักศักดิ์ศรีของกุลสตรีแม่ย่าแม่หญิง....."

ดูเหมือน จรัล จะจงใจนำเสนอเรื่องราวในด้านดีของ "ล้านนา" และด้านดีของคนเมือง เพื่อประกาศความเป็นคนเมืองออกมา เพราะมันถูกกดขี่ข่มเหงมานานแล้ว แต่นั่นเป็นมุมมองที่คนส่วนใหญ่ไม่เคยคิดกันมาก่อนเท่านั้นเอง เพราะแท้จริงหญิงงามที่สง่างามเยี่ยง "วีรสตรี" ในประวัติศาสตร์นั้นมีอยู่จริง และมีอยู่ไม่น้อย ทั้งในประวัติศาสตร์และในโลกปัจจุบัน เพียงแต่ผู้คนโดยเฉพาะสื่อต่างๆ รวมทั้งสื่อโซเชียลในทุกวันนี้ จะไม่ค่อยได้กล่าวถึงกันเท่านั้นเอง

แต่สำหรับ จรัล มโนเพ็ชร ซึ่งใช้สื่อของตนเองคือ "สื่อดนตรี"เป็นเครื่องมือในการทำงาน และจากส่วนลึกในจิตวิญญาณที่เขาเป็นคนรักท้องถิ่น จึงกล้าที่จะแสดงออกอย่างไม่กลัวใคร แสดงตัวอย่างมั่นใจ ด้วยความคิดสร้างสรรค์ และกล้าหาญด้วยความรู้สึกห่วงใยสังคมของเขาที่อยู่ในส่วนลึกของหัวใจ ของชายหนุ่มที่มีเชื้อสายจากแม่ ซึ่งมีเชื้อสกุล "ณ เชียงใหม่" รวมถึง "คุณพ่อสิงห์แก้ว" คุณพ่อของเขา ก็เป็นคนมีเกียรติมีศักดิ์ศรีของคนเชียงใหม่ จึงทำให้ จรัล มโนเพ็ชร มีความมั่นใจในตัวเองสูง ภาคภูมิใจในการเป็น "คนเมืองเหนือ" พูดคำเมือง หรืออู้คำเมือง เล่นกีตาร์ร้องเพลง "โฟล์กซองคำเมือง" และคุยเรื่อง "ล้านนา" ได้ด้วยดวงตาที่เป็นประกายอย่างมีความสุขทุกครั้ง

"เยือกเย็นสดใสเหมือนน้ำแม่ปิง
มั่นคงจริงใจฮักใครฮักจริง
สาวเอยสาวเวียงพิงค์สาวเครือฟ้าเกยซมซาน
อีกแม่สาวบัวบานนั่นคือนิทานสอนใจ"
เพลงล่องแม่ปิง
คำร้อง ทำนอง จรัล มโนเพ็ชร
ขับร้องโดย สุนทรี เวชานนท์

ดอกบัวตองนั้นบานอยู่บนยอดดอยดอกเอื้องสามปอย บ่เกยเบ่งบานบนลานพื้นดินไม้ใหญ่ไพรสูงนกยูงมาอยู่กิน เสียงซึงสะล้อจ๊อยซอเสียงพิณคู่กับแดนดินของเวียงเจียงใหม่สาวเจ้าควรภูมิใจบ่ลืมว่าเฮาลูกแม่ระมิงค์

คนงามๆ ต้องงามคู่ความเด่นดีต้องฮักศักดิ์ศรีของกุลสตรีแม่ย่าแม่หญิง เยือกเย็นสดใสเหมือนน้ำแม่ปิงมั่นคงจริงใจฮักใครฮักจริงสาวเอยสาวเวียงพิงค์สาวเครือฟ้าเกยซมซานอีกแม่สาวบัวบานนั่นคือนิทานสอนใจ.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง