พระพรหมเสนาบดี เจ้าคณะภาค 7 วัดปทุมคงคา ยังเดินหน้าโครงการหมู่บ้านศีล 5 เหมือนเดิม

ข่าวทั่วไป หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ -- อาทิตย์ที่ 15 กันยายน 2562 00:00:57 น.
สราวุฒิ ศรีธนานันท์
อาจต่อเติมถึงศีล 8 และศีล 10 หากชาวพุทธยินดี แต่วันนี้จะใช้ข้าวต้มมัดเป็นธรรมะ

เมื่อไม่นานมานี้ พระพรหมเสนาบดี เจ้าคณะภาค 7 วัดปทุมคงคาวรวิหาร พร้อมคณะ ลงพื้นที่สมุทรสงครามเพื่อประเมินโครงการหมู่บ้านศีล 5 ที่พระธรรมมังคลาจารย์ เจ้าอาวาสวัดปากน้ำ ภาษีเจริญ กทม. ที่ดำเนินโครงการในสมัยที่ดำรงตำแหน่งรักษาการพระสังฆราช ท่านดำเนินโครงการนี้ไว้และเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ให้วัดทั่วประเทศปฏิบัติตามโครงการนี้ และโครงการที่กล่าวมากำลังจะเต็มพื้นที่ของชาวไทยพุทธ มีปัญหาสะดุดจากปัญหาภายนอก มิใช่ปัญหาภายใน และปัญหาดังกล่าวก็จบลงแล้ว เป็นไปตามธรรมะข้อหนึ่งที่ว่า อนิจจังไม่เที่ยง การเดินทางสายกลางจะปลอดภัยที่สุด

พระพรหมเสนาบดีท่านกล่าวให้พระภิกษุที่มาจากต่างจังหวัด มาเฝ้ารอรับท่าน และชาวบ้านมาร่วมต้อนรับเป็นจำนวนมาก และยังเกณฑ์เด็กนักเรียน ครูมารอรับมากมาย มีการหุงต้มแกงภายในงานนี้ ที่ชอบใจมากคือ การลงแขกกัน ช่วยกันห่อข้าวต้มมัด ตามที่ท่านเจ้าอาวาสดาวโด่งรายงานให้ฟังว่า ใช้ข้าวเหนียวห่อข้าวต้มมัดเกือบ 20 ถัง ใช้กล้วยน้ำว้าอีกเป็นร้อยๆ เครือ เครื่องเคียงอีกเป็นจำนวนมาก เครื่องเคียงในที่นี้หมายถึงใส่ไส้ที่เป็นถั่วดำ หรือลูกบัว บางแห่งใช้เผือกเป็นไส้ข้าวต้มมัด นึ่งด้วยเตา เคี่ยวน้ำตาลมะพร้าว กระทะใหญ่มาก

พระพรหมเสนาบดีถามหลวงพ่อวัดดาวโด่งว่า ห่อข้าวต้มกันทำไมเยอะแยะไปหมด ท่านเจ้าอาวาสบอกว่า เป็นประเพณีของชาวบ้านในตำบลดาวโด่ง ที่เวลาแขกมาเยือนถึงบ้าน ถึงพื้นที่ จะต้องต้อนรับด้วยการเลี้ยงข้าวปลาอาหาร พอจะกลับหรือจากไปก็ห่อข้าวต้มมัดแจก เพราะสามารถนำติดตัวไปได้ หากเดินทางไกลข้าวต้มมัดจะเป็นอาหารในการเดินทางอย่างดี เหมือนการที่เราดูภาพยนตร์จีน เวลาลูกหลานจะเดินทางไกลก็จัดแจงนึ่งหมั่นโถวให้ลูกหลานเอาไปกินเวลาเดินทาง นี่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของคนโบราณ ในปัจจุบันไม่ต้องเอาข้าวต้มมัดหรือหมั่นโถวไปกินกลางทาง เพราะไปที่ไหนเห็นร้านค้าประเภทสะดวกซื้อเต็มไปหมด เหนือใต้ตะวันออก-ตก ในป่าในเขา มีร้านค้าประเภทสะดวกซื้อทุกแห่งไป

การใช้ข้าวต้มมัดแจกให้ผู้มาเยือน หรือทำกินกันเองในบ้าน ในชุมชน เวลาไปลงแขกก็ใช้ข้าวต้มมัดแจกกันกิน ใส่ถุงกลับบ้าน การให้ทานหรือแจกทานตรงกับหลักธรรมะในข้อการให้ทาน การสร้างบุญบารมีกับผู้ให้ และผู้รับ ผู้ให้อิ่มบุญ เพราะเป็นผู้บริจาค ส่วนผู้รับบริจาค ปลื้มใจในการให้ของอีกฝ่ายหนึ่งว่าเรามีเพื่อน ส่วนผู้ให้ก็ปลื้มใจว่าเราได้เพื่อนใหม่ หลังจากเราให้ทานแล้ว เรารู้สึกว่ามีความสุข

การลงแขกทำข้าวต้มมัดของชาวบ้านนั้น ในทางธรรมแล้วยังเกี่ยวข้องกับธรรมะในหัวข้อความสามัคคี เรียกกันว่า สามัคคีธรรม คำว่าสามัคคี หมายถึง การร่วมมือร่วมใจกันในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่คนเดียวทำไม่ได้ ต้องช่วยกันหลายคน หลายฝ่าย งานนั้นก็จะประสบความสำเร็จ การร่วมใจร่วมมือสมัยนี้เรียกกันว่า "การบูรณาการ" ร่วมกันทำงานนั้นๆ ให้สำเร็จ แต่ไม่นิยมใช้กัน ไปนิยมการ "บูรณากู" เสียส่วนใหญ่ สังคมมันจึงวุ่นวายมากขึ้นๆ ทุกวัน เพราะคำว่า บูรณา  กู สำหรับผู้ที่มีความเห็นแก่ตัว ทำอย่างไรก็ได้ขอให้กูมีผลประโยชน์แล้วกัน ขอให้พี่น้องผองเพื่อนกูได้รับผลประโยชน์ก็แล้วกัน

หรืออีกนัยหนึ่ง การห่อข้าวต้มมัดเหมือนกับการผูกมัดในสิ่งใดสิ่งหนึ่งให้สำเร็จ ให้สมบูรณ์ เข้าร่วมกันได้โดยไร้ปัญหา จึงได้ใช้ข้าวต้มมัดเป็นสื่อในการทำงานร่วมกันให้เป็นไปอย่างเรียบร้อย เพราะมัดจิตมัดใจร่วมกัน ไม่แตกความสามัคคีกัน งานมงคลต่างๆ จึงใช้ข้าวต้มมัดประกอบในพิธีที่เป็นมงคล คนโบราณเล่าให้ฟังว่า ผัวเมียจะอยู่ร่วมกันเหนียวแน่น ไม่จากเป็น ไม่จากตาย จะใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันไปนานแสนนานเหมือนข้าวต้มมัด

ที่อาตมาบรรยายมานี้ยังเกี่ยวกับจุดประสงค์ของการมาเยี่ยมเยือนในครั้งนี้ เพราะไปมัดข้าวต้มมัดอยู่ ที่อาตมาเดินทางมาวัดดาวโด่งในตอนเช้า และตอนบ่าย ก็จะเดินทางไปที่วัดอินทารามของหลวงพ่อแดง ในเรื่องเดียวกันคือ ทีมของอาตมาที่มาด้วยกันมีทั้งพระ ทั้งฆราวาส มาเป็นคณะๆ นี่เป็นกรรมการชุดประเมินหมู่บ้านถือศีล 5 ที่หลวงพ่อวัดปากน้ำซึ่งดำเนินการตามโครงการหมู่บ้านศีลไว้ทั่วประเทศ ว่าการดำเนินการในโครงการหมู่บ้านถือศีล 5 นี้ไปถึงขั้นไหนกันแล้ว คณะกรรมการที่ทำโครงการหมู่บ้านถือศีลจะได้รายงานให้ท่านทราบว่า โครงการหมู่บ้านถือศีล 5 ของชาวไทยพุทธในสมุทรสงครามนี้ไปถึงขั้นไหนกันแล้ว พออาตมาประเมินในครั้งนี้ปรากฏว่า ชาวไทยพุทธในจังหวัดสมุทรสงครามยังดำเนินการใช้ชีวิตเป็นหมู่บ้านถือศีลเกิน 80 เปอร์เซ็นต์

อาตมามาถึงวัดดาวโด่ง พบเห็นการต้อนรับของชาวดาวโด่งแล้วมีความรู้สึกว่า ที่นี่ศีล 5 สมบูรณ์แน่นอน ทุกคนมีสีหน้ายิ้มแย้มแจ่มใส ไม่ฆ่าสัตว์แน่นอน อย่างมากก็ตบยุงตาย หลายตัว ศีลข้อ 5 ห้ามลักทรัพย์ ไม่มีขโมยแน่นอน เพราะพระพุทธรูปยังอยู่ครบ ศีลข้อ 3 เห็นแม่ชีมาร่วมงานวันนี้หลายคน พวกนี้อกหักหนีมาบวชดีกว่า จะได้ถูกตำหนิว่า   ไปแอบรักผัวเขา โยมผู้ชายก็เหมือนกัน มานุ่งขาวห่มขาว ปฏิบัติธรรม เพราะก่อนหน้านี้แอบไปมีกิ๊ก เมียจับได้ ไปอยู่วัดดีกว่า ปลอดภัย หรือไม่ก็เมียไม่ให้เข้าบ้าน มาถือศีลดีกว่า ปลอดภัย ศีลข้อ 4 ห้ามโกหก ผ่านข้อ 3 มาได้ก็เพราะไม่อยากโกหกผัว ไม่อยากโกหกเมีย  โกหกพระไม่บาป ตกนรกไปเลยทางเดียว

มาถึงศีลข้อ 4 นักการเมืองจะไม่กล้ารับ เพราะโกหกไว้เยอะ โกหกชาวบ้าน ได้เป็นตัวผู้แทนฯ แล้วจะทดแทนบุญคุณ ปรากฏว่าได้เป็นผู้แทนฯ แต่ไปอยู่ฝ่ายค้าน.. ศีลข้อ 5 นิยามศีลข้อ 5 นี้มีผู้กล่าวว่า ผิดศีล ข้อ 5 ข้อเดียวพานผิดศีลทั้งหมดทุกข้อ เพราะศีลข้อ 5 ยกเว้นการดื่มสุราเมรัยและสิ่งมึนเมา คนเราพอเมาแล้วทำได้ทุกอย่าง ศีลข้อ 1-4 ละเมิดศีลได้ทุกข้อ เพราะใจเริ่มกล้า หน้าเริ่มด้าน มองๆ แล้วญาติโยมที่วัดดาวโด่งรับศีลได้ทั้ง 5 ข้อ จึงเป็นหมู่บ้านศีล 5 สมบูรณ์แบบ อาตมาเที่ยวหน้าไม่เอานะศีล 5 ไม่ต้องมาประเมิน อาตมาจะประเมิน จะใช้ศีล 8 หรือศีล 10 เป็นเครื่องวัด และประเมินท่านเจ้าอาวาส อย่าลืม เที่ยวหน้าอย่างน้อยต้องศีล 8 จึงจะผ่านการประเมิน

พอมาถึงวัดอินทารามยิ่งพบความเจริญของโครงการหมู่บ้านถือศีล 5 เพราะหลวงพ่อแดง วัดอินทาราม ไม่ธรรมดา เจ้าคณะภาค 14 และ 15 ฝากอาตมาว่า ชมเชยเจ้าอาวาสวัดอินทารามด้วยนะ ท่านทำจริง ทำเอง ไม่ต้องรอคำสั่ง ทำล่วงหน้าไว้หมด หมู่บ้านศีล 5 ของหลวงพ่อแดงล้ำหน้าไปไกล สร้างห้องสมุดเฉลิมราชกุมารีถวายสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ไม่รองบประมาณของทางราชการ ชาวบ้านปลูกลิ้นจี่ ส้มโอ มะพร้าวอ่อน ไม่มีที่จำหน่าย เปิดร้านหน้าวัดอินไปเลยหมดเรื่อง จึงเกิดโครงการพุทธเกษตร ความหมายพุทธเกษตรคือ การบูรณาการระหว่างวัดกับบ้าน คือ ชาวบ้านมีกิน พระก็มีฉัน หากทางบ้านไม่มีกิน แล้วพระจะเอาที่ไหนฉัน คงต้องตุนมาม่าและปลากระป๋องเต็มวัด

หากเที่ยวหน้าอาตมาอีกรอบหนึ่ง  เชื่อว่าชาวไทยพุทธในจังหวัดสมุทรสงครามเข้าร่วมโครงการหมู่บ้านถือศีล 5 ครบ 100 เปอร์เซ็นต์ อาตมาจะชื่นใจมาก ชื่นใจเหมือนวันนี้ ที่มาประเมินความก้าวหน้าของโครงการ 2 วัด ผ่านการประเมินทั้ง 2 วัด คือ วัดดาวโด่ง กับวัดอินทาราม ชื่นใจที่ชาวบ้านเมืองสามน้ำมีน้ำจืด น้ำเค็ม และน้ำกร่อย ยังตามด้วย 3 นา นาข้าว นากุ้ง นาเกลือ 3 ศาสนา พุทธ คริสต์ อิสลาม อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบ สันติ พึ่งพาอาศัยกัน เวลาใครทุกข์ก็ช่วยดับทุกข์ ยามสุขก็พลอยแจ่มใสไปด้วยกัน อาตมาว่าในประเทศไทยมีจังหวัดเดียวที่ทำได้ คือ จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวัดเดียวเท่านั้น.

หมายเหตุ : ข้อมูลเพิ่มเติม พระพรหมเสนาบดี เดิมตำแหน่งพระธรรมคุณาภรณ์ พระราชาคณะเจ้าคณะรอง ขั้นหิรัญบัฏ โดยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โปรดเกล้าฯ พระราช ทานสถาปนาสมณศักดิ์เป็น พระพรหมเสนาบดี เจ้าคณะภาค 7 เจ้าอาวาสวัดปทุมคงคาวรวิหาร พระอารามหลวง เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2557.

ข่าวที่เกี่ยวข้อง