คอลัมน์โลกใบใหม่: การศึกษากับเครือข่ายชุมชนการเรียนรู้ทางอาชีพ

ข่าวทั่วไป 19 ตุลาคม พ.ศ. 2562 —หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์

อภิชาต ทองอยู่ tapichart@hotmail.com ความเปลี่ยนแปลงวันนี้เป็นเรื่องท้าทายที่ต้องตระหนักถึงปัญหาที่สั่งสมจากอดีตที่ผ่านมาและการจะก้าวสู่อนาคตข้างหน้า ถ้าจะพิจารณาถึงการจัดการการศึกษา และการสร้างภูมิทัศน์ทางการศึกษาใหม่ เราคงต้องมองถึงผลพวงด้านลบที่ผ่านมาว่า มีบัณฑิตตกงานสะสมถึงเกือบ 5 แสนคน และยังมีแนวโน้มจากผลการศึกษาของธนาคารโลกว่า ปัญหานี้จะยังคงรุมเร้าต่อไปในอนาคต และจะเพิ่มความรุนแรงมากขึ้น โดยทำนายว่าในอีก 5 ปีข้างหน้า การศึกษาจะทำให้คนตกงานถึงร้อยละ 70 ซึ่งเป็นเรื่องที่ท้าทายอนาคตของการพัฒนายุคใหม่ของประเทศอย่างยิ่ง โลกวันนี้เป็นโลกยุคศตวรรษที่ 21 ที่อะไรๆ ก็เปลี่ยนไปไม่เหมือนเดิมอีกแล้ว คลื่นของการพึ่งพาเทคโนโลยีได้ขับเคลื่อนเกือบทุกกิจกรรมคู่กับมนุษยในความเคลื่อนไหวของชีวิต และมีความสำคัญในการกำหนดคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญ

การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในศตวรรษที่ 21 จึงเน้นความสำคัญในเรื่องความรู้ ความเข้าใจการเปลี่ยนแปลง และทักษะที่สามารถเพิ่มคุณภาพในการดำรงชีวิตและการทำงานที่เปลี่ยนไปจากโลกยุคก่อน ซึ่งการงานอาชีพแบบเดิมๆ จะหายไป โดยมีการงานและอาชีพยุคใหม่เกิดขึ้นมาแทนที่ ภายใต้สิ่งแวดล้อมแบบใหม่ ความเคลื่อนไหวของการงานแบบใหม่ นี่คือสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ ในคลื่นความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น จำเป็นต้องพัฒนาการศึกษาเพื่อทำให้ความท้าทายที่เกิดขึ้น สร้างโอกาสให้กับการดำรงชีวิตยุคใหม่ให้ได้!

หากได้พิจารณาถึงการศึกษาแบบเจาะลึกจะพบว่า โลกของการศึกษาในยุคใหม่ต้องการความรู้พื้นฐานชุดใหม่ ที่สำคัญ 4 ประการก็คือ หนึ่ง เรื่องของการเข้าใจการสื่อสารและสภาพแวดล้อมใหม่ ที่ต้องอาศัยทักษะ ยุทธศาสตร์ และอุปนิสัยที่ต่างไปจากเดิม ในการที่จะใช้ประโยชน์จากโลกแวดล้อมยุคใหม่ให้ได้อย่างมีประสิทธิผล สอง เป็นพื้นฐานความรู้ในการสร้างการมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่ทางเศรษฐกิจในฐานะพลเมืองและปัจเจกชนในสังคมโลกาภิวัตน์ สาม การเข้าใจการเปลี่ยนแปลงและใช้เทคโนโลยีที่ปรับเปลี่ยนไปตามนวัตกรรมตลอดเวลา และสุดท้ายคือ ความรู้ความเข้าใจใหม่ในรูปแบบและทักษะในอาชีพการงานที่ผู้คนสามารถพัฒนาและต่อยอดได้อย่างต่อเนื่อง

ความเคลื่อนไหวในเรื่องนี้ ริชาร์ด และรีเบคกา ดูโฟร์ นักการศึกษาชุมชนได้เคยเสนอให้การศึกษาได้ร่วมมือกันสร้าง "ชุมชนการเรียนรู้ทางอาชีพ" เพื่อพัฒนาความก้าวหน้าของทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ขึ้น เพื่อให้มีชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพเกิดขึ้น และช่วยผสมผสานการเรียนกับการทำงานเข้าด้วยกัน โดยมีภาคีเพื่อทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 สนับสนุนการดำเนินงานนี้

โดยกระตุ้นให้สถานศึกษาและชุมชนตระหนักถึงการสร้างโอกาสและผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นกับผู้เรียน และปรับสถานศึกษาให้สอดคล้องกับการพัฒนาในโลกยุคใหม ที่จะต้องพัฒนาความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกัน มีการลงมือปฏิบัติเพื่อสร้างประสบการณ์ในการพัฒนาทักษะและเรียนรู้วิชาชีพต่างๆ ที่จำเป็นในการทำงานและอาชีพในโลกยุคใหม่ ซึ่งนอกจากต้องรู้และเข้าใจทักษะในงานแล้ว ยังต้องเข้าใจถึงการทำงานเป็นทีมเวิร์กที่ดีด้วย

มีข้อเสนอให้สร้างเป้าหมายการศึกษาให้เป็นแบบ SMART คือทำให้การศึกษามีเป้าหมายที่เจาะจง (Specific) วัดได้ (Measurable) ทำได้จริง (Attainable) มุ่งผลลัพธ์ (Result-oriented) มีกรอบเวลา (Timebound) ที่โยงเป้าหมายเข้ากับการเรียนรู้ของนักเรียนและช่วยกันทำให้บรรลุเป้าหมายนั้น การเรียนการสอนต้องพัฒนาความร่วมมือในการใช้เทคโนโลยี ซึ่งต้องคำนึงถึงความซับซ้อนของความเปลี่ยนแปลงนี้ เพื่อสร้างให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่แท้จริงและต่อเนื่อง สร้างการเรียนรู้จากภาคปฏิบัติ และที่สำคัญคือ ต้องสร้างแรงจูงใจที่เป็นต้นธารแห่งการเปลี่ยนแปลงการรับรู้ คือการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นจากประสบการณ์ของตัวเอง!

ในข้อเสนอของนักการศึกษาดังกล่าวนั้น วันนี้ความเคลื่อนไหวในการจัดการศึกษาแบบ EEC โมเดล type A ไปไกลและเชื่อมโยงให้เกิดชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพได้ลึกกว่ามากกล่าวคือ มีการจัดการภูมิทัศน์และการบริหารจัดการศึกษาใหม่ให้เข้ากับโลกแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไปวันนี้ โดยสนับสนุนให้สถาบันการศึกษาสร้างความร่วมมือกับผู้ประกอบการโดยตรง และร่วมใช้ทรัพยากรระหว่างสถาบันกัน โดยครูปรับสร้างการเรียนรู้แบบโค้ชที่ลงมือปฏิบัติงานร่วมกันและร่วมกับสถานประกอบการ ให้การเรียนรู้เกิดขึ้นตรงตามสายงานที่ศึกษา พร้อมกับปรับการจัดหลักสูตรเป็นแบบโมดูล ที่เชื่อมต่อจากการศึกษาพื้นฐานผ่านการศึกษาอาชีวะไปจนถึงระดับปริญญาและสูงกว่า (ในกรณีที่ผู้เรียนต้องการ!)

โดยมีหลักสูตรระยะสั้น (short course) เป็นกลไกปรับเพิ่มเสริมทักษะ (Upskill, Reskill) รวมถึงการพัฒนาการเรียนการสอนออนไลน์ตามความต้องการ และตามสภาพความเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยียุคใหม่! โดยการบริหาร-จัดการศึกษาในสถาบันการศึกษา จะปรับฐานการบริการการศึกษาเป็นแบบเครดิตแบงก์ (Credit bank) ที่มีการสะสมหน่วยกิตการเรียน เพื่ออำนวยความสะดวกในการที่จะทำงาน พัฒนาทักษะ ประสบการณ์ชีวิต ฯลฯ คู่ไปกับการเรียนการสอน ทั้งหมดคือการจัดปรับภูมิทัศน์ทางการศึกษายุคใหม่ในพื้นที่ EEC ที่ทำให้การศึกษาเป็นเนื้อเดียวกับเครือข่ายชุมชนการเรียนรู้ทางอาชีพ ในการจัดการศึกษายุคใหม่เพื่อพัฒนาความรู้และทักษะในสังคมศตวรรษที่ 21 ในแบบของ EEC HDC.


แท็ก คอลัมน์:   hotmail  

เราใช้ cookies เพื่อบริการที่ดีขึ้นสำหรับคุณ อ่านข้อตกลงการใช้บริการ