ว่าที่ร.ต.สัมพันธ์ แสงคำเลิศ ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร (กกต. กทม.) เปิดเผยกรณีข่าวนายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (ผู้ว่าฯ กทม.) ยื่นหนังสือต่อ รมว.มหาดไทย เพื่อลาออกจากตำแหน่ง ว่า ตามระเบียบบริหารราชการกรุงเทพมหานคร เมื่อมีการลาออกต่อรมว.มหาดไทยแล้ว จะมีผลนับถัดจากวันที่ลาออก และคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ต้องจัดการเลือกตั้งภายใน 60 วัน
"โดยในระหว่างนี้ ปลัด กทม. จะทำหน้าที่รักษาการผู้ว่าฯ กทม.ไปด้วย ซึ่งในห้วงระยะเวลาอยู่ใกล้เคียงในช่วงครบวาระ 20 พ.ค. ฉะนั้นเมื่อเสนอมาให้ความเห็นชอบ ผู้อำนวยการเลือกตั้งประจำกรุงเทพมหานคร ก็ให้ความเห็นชอบในการเลือกตั้งคราวเดียวกัน" ผู้อำนวยการ กกต. กทม. กล่าว
ในส่วนของงบประมาณการจัดการเลือกตั้งของ กทม. ครั้งนี้ ได้ตั้งงบประมาณไว้จำนวน 294 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม.ครั้งที่ผ่านมา ซึ่งใช้งบประมาณประมาณ 280 ล้านบาท โดยงบประมาณดังกล่าว จะใช้ในการบริหารจัดการหน่วยเลือกตั้ง อุปกรณ์ บุคลากร และการอำนวยความสะดวกให้ประชาชน ทั้งนี้ มีกำหนดการเปิดรับสมัครวันที่ 28 พ.ค.69 พร้อมกัน และจัดเลือกตั้ง 28 มิ.ย.69 เพื่อประหยัดงบประมาณ
สำหรับการเลือกตั้งครั้งนี้ ยืนยันว่ามีผู้ตรวจการเลือกตั้งแน่นอน และในส่วนของโครงสร้างการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. และ สก.จะมีตน ในฐานะผู้กำกับการเลือกตั้ง และจะมีคณะกรรมการการเลือกตั้งประจำท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร อีก 5 คน โดยมีปลัด กทม. จะเป็นผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำท้องถิ่นกรุงเทพมหานคร รวมถึงมีองคาพยพอนุกรรมการในแต่ละเขต 50 เขตเลือกตั้ง
ทั้งนี้ จำนวนประชากรที่มีสิทธิ์เลือกตั้ง อยู่ที่ 4,507,523 คน ใกล้เคียงกับการเลือกตั้ง สส.ที่ผ่านมา จำนวนหน่วยเลือกตั้งอยู่ที่ 6,629 หน่วย (เพิ่มจากหน่วย สส. 99 หน่วย) สำหรับสถานที่รายงานผลคะแนน คือ ห้องรัตนโกสินทร์ ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร และตั้งเป้าผู้มาใช้สิทธิ์ 70%
ส่วนการรับสมัคร กำหนดไว้ในวันที่ 28 พ.ค.-1 มิ.ย. 69 สถานที่ คือ อาคารไอราวัตพัฒนา ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร 2 เขตดินแดง กรุงเทพมหานคร และจะมีการซักซ้อมการรับสมัครในวันที่ 27 พ.ค. 69 การจับฉลากรอบนี้ จะจับฉลากพร้อมกันทั้ง 51 จุด การจัดส่งบัตรจะมีการส่งวันที่ 18 มิ.ย. โดยไปรษณีย์ไทยและมีรถตำรวจนำ
พร้อมยืนยันว่า รูปแบบบัตรเลือกตั้งรอบนี้ จะไม่มี QR Code แน่นอน เพราะระเบียบเลือกตั้งท้องถิ่น ใช้การประทับตราแบบตีตรายางตามระเบียบ
ว่าที่ร.ต.สัมพันธ์ กล่าวถึงกรณีของ "ผู้มีสิทธิเลือกตั้งครั้งแรก" หรือ First Voter โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุครบ 18 ปีบริบูรณ์ และผู้ที่มีการย้ายทะเบียนบ้านข้ามเขตแต่ยังอยู่ไม่ถึง 1 ปีนั้น กกต.จะประกาศบัญชีรายชื่อผู้มีสิทธิเลือกตั้งล่วงหน้า 25 วันก่อนวันเลือกตั้ง เพื่อให้ประชาชนตรวจสอบรายชื่อของตนเอง โดยผู้ที่ย้ายข้ามเขต และอยู่ในทะเบียนบ้านไม่ครบ 1 ปี จะยังไม่มีรายชื่ออยู่ในบัญชีผู้มีสิทธิเลือกตั้ง เนื่องจากยังไม่เป็นไปตามเงื่อนไขของกฎหมายเลือกตั้งท้องถิ่น ซึ่งแตกต่างจากการเลือกตั้ง สส. ที่กำหนดระยะเวลาไว้เพียง 90 วัน และประชาชนสามารถยื่นคำร้องเพิ่มชื่อ หรือถอนชื่อ ได้ก่อนวันเลือกตั้งตามขั้นตอนที่กำหนด
- "ผู้สมัคร" ต้องรู้!! กติกา-กฎเหล็ก สำหรับการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. - สก.
สำหรับกรณีการจัดทำโพลเลือกตั้งนั้น การสำรวจความคิดเห็น จะต้องเป็นโพลทางวิชาการ มีหลักเกณฑ์และวิธีการที่ชัดเจน ไม่ใช่การจัดทำขึ้นมาโดยไม่มีที่มา หรือไม่มีหลักวิชาการรองรับ และตามกฎหมายเลือกตั้ง ห้ามเผยแพร่ผลสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับการเลือกตั้งภายใน 7 วันก่อนวันเลือกตั้ง จนถึงเวลา 17.00 น. ของวันเลือกตั้ง คือวันที่ 28 มิ.ย.69 หากมีการเผยแพร่ข้อมูลที่เข้าข่ายจูงใจ หลอกลวง หรือทำให้ประชาชนเข้าใจผิดเกี่ยวกับคะแนนนิยมของผู้สมัคร อาจเข้าข่ายความผิดตามมาตรา 65 ซึ่ง กกต.จะพิจารณาจากพฤติการณ์และเจตนาเป็นสำคัญ
สำหรับเรื่องผู้ช่วยหาเสียงนั้น หากเป็นการเลือกตั้ง สส. จะกำหนดจำนวนผู้ช่วยหาเสียงได้ไม่เกิน 20 คน แต่สำหรับการเลือกตั้งท้องถิ่น เช่น ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร และสมาชิกสภากรุงเทพมหานคร ไม่ได้มีการกำหนดจำนวนผู้ช่วยหาเสียงไว้ แต่ผู้สมัครจะต้องระมัดระวังไม่ให้การช่วยเหลือนั้นเข้าข่ายการซื้อเสียง หรือให้ประโยชน์ตอบแทนในลักษณะต้องห้าม พร้อมย้ำว่า แม้ผู้ช่วยหาเสียงจะเป็นสามี ภรรยา หรือบุตรของผู้สมัคร ก็ต้องแจ้งรายชื่อเป็นผู้ช่วยหาเสียงต่อ กกต.ให้ถูกต้องตามกฎหมาย เพราะถือเป็นผู้ช่วยหาเสียงตามกฎหมายเช่นเดียวกัน
ส่วนกรณีของอินฟลูเอนเซอร์ หรือยูทูบเบอร์ ที่ออกมาช่วยเชียร์ผู้สมัครรายใดรายหนึ่ง ว่าที่ร.ต.สัมพันธ์ ระบุว่า ถือเป็นรูปแบบหนึ่งของการช่วยหาเสียง หากมีการว่าจ้างหรือมีค่าใช้จ่าย ผู้สมัครจะต้องนำมาคำนวณเป็นค่าใช้จ่ายในการเลือกตั้ง และแม้จะไม่มีการจ่ายเงินจริง แต่หากเป็นการช่วยโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ก็ยังถือเป็น "การรับให้" ที่ต้องประเมินมูลค่าและแจ้งต่อ กกต. เช่นเดียวกับการใช้รถโฆษณาหาเสียง หรือรถแห่ แม้เจ้าของรถจะช่วยฟรี แต่หากตามปกติมีมูลค่าการให้บริการวันละ 1,500-3,000 บาท ก็ต้องนำตัวเลขดังกล่าว มาคิดเป็นค่าใช้จ่ายของผู้สมัครเช่นกัน
นอกจากนี้ การหาเสียงทางอิเล็กทรอนิกส์ผ่านบัญชีต่าง ๆ เช่น Facebook, LINE, Instagram และ TikTok ผู้สมัครจะต้องแจ้งบัญชีที่จะใช้หาเสียงต่อ กกต.ก่อนดำเนินการ รวมถึงการจัดเวทีปราศรัย หรือการโฆษณาทุกประเภท ก็ต้องแจ้งล่วงหน้าตามขั้นตอนเช่นกัน โดยในทางกฎหมายจะมีการแยกชัดเจนระหว่างผู้ช่วยหาเสียง และผู้สนับสนุน ซึ่งหากมีการช่วยเหลือในลักษณะสนับสนุน ก็อาจต้องนำมาคำนวณเป็นค่าใช้จ่ายทั้งหมด
พร้อมกันนี้ ยังขอให้ผู้สมัครระมัดระวังข้อห้ามสำคัญ 5 ประการ ได้แก่
1. ห้ามจัดทำ เสนอให้ หรือสัญญาว่าจะให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใด เพื่อจูงใจให้ประชาชนลงคะแนนให้ตนเอง หรือผู้สมัครรายอื่น หรือที่เรียกว่า "การซื้อเสียง"
2. ห้ามจัดยานพาหนะนำ หรือรับ-ส่งผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปลงคะแนน ยกเว้นเป็นการดำเนินการของ สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง
3. ห้ามหลอกลวง บังคับ ข่มขู่ ใช้อิทธิพล หรือใส่ร้ายด้วยข้อความอันเป็นเท็จ เพื่อทำให้ประชาชนเข้าใจผิดเกี่ยวกับคะแนนนิยมของผู้สมัคร
4. ห้ามให้เงินหรือทรัพย์สินเพื่อจูงใจให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไม่ไปใช้สิทธิ หรือไปลงคะแนนแบบไม่เลือกผู้สมัครคนใด (Vote No)
5. ห้ามผู้ที่รู้อยู่แล้วว่าตนเองขาดคุณสมบัติ เช่น เคยถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง เคยถูกถอดถอน หรือพ้นโทษจำคุกมาไม่ถึง 5 ปี ลงสมัครรับเลือกตั้ง
ส่วนประเด็นการหาเสียงด้วยนโยบายต่าง ๆ นั้น ผอ.กกต.กทม. ระบุว่า นโยบายหาเสียง จะต้องเป็นนโยบายที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของตำแหน่งนั้น และต้องสามารถปฏิบัติได้จริง หากเป็นนโยบายที่เกินจริง หรือไม่สามารถดำเนินการได้ อาจเข้าข่ายการหลอกลวงประชาชนตามมาตรา 65 (5) โดยหลักสำคัญคือ สิ่งที่ผู้สมัครเสนอ ต้องเป็นสิ่งที่มีอำนาจทำ สิ่งที่ควรทำ และเป็นไปได้จริงในทางปฏิบัติ