สภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (สทท.) เผยดัชนีความเชื่อมั่นผู้ประกอบธุรกิจการท่องเที่ยวในประเทศไทย ไตรมาส 1/69 อยู่ที่ 81 ดีขึ้นจาก 72 ในไตรมาสที่ผ่านมา แต่ลดลงจาก 83 ในช่วงเดียวกันของปีก่อน
ขณะที่หนี้ครัวเรือนที่ยังคงอยู่ในระดับสูงส่งผลให้การท่องเที่ยวในประเทศ (Domestic Tourism) เติบโตแบบจำกัด คนไทยระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น โดยเน้นเที่ยว "ทริปสั้น ใกล้บ้าน ไปเช้า-เย็นกลับ" โดยใช้รถส่วนตัวเป็นหลัก และเน้นความคุ้มค่าด้วยการกิน Street Food ในขณะที่การเที่ยวคนเดียวเริ่มกลายเป็นพฤติกรรมปกติมากขึ้น
ส่วนการคาดการณ์สถานการท่องเที่ยวในไตรมาส 2/2569 ดัชนีคาดการณ์ลดลงเหลือ 75 เนื่องจากเข้าสู่นอกฤดูกาลท่องเที่ยวของประเทศไทยและปัญหาการสู้รบระหว่างสหรัฐฯ-อิหร่าน ส่งผลให้นักท่องเที่ยวกลุ่มตลาดระยะไกล (Long Haul) ซึ่งเป็นตลาดที่กำลังมีอัตราการเติบโตดีต่อเนื่องในปีที่ผ่านมาเกิดการชะลอการเดินทาง
แต่อย่างไรก็ตามคาดว่าสถานการณ์ท่องเที่ยวไตรมาส 2/2569 จะดีกว่าช่วงเวลาเดียวกันของปีที่ผ่านมา เนื่องจากความขัดแย้งระหว่างจีนและญี่ปุ่นส่งผลบวกโดยอ้อมต่อไทย โดยเดือนม.ค.-มี.ค. ประเทศไทยมีนักท่องเที่ยวจีนสะสมรวม 1.158 ล้านคน เติบโต 6.38%เมื่อเทียบกับปี 2568 นักท่องเที่ยวจีนที่สูงขึ้นทดแทนนักท่องเที่ยวยุโรปและอเมริกาที่ลดลงเนื่องจากหมดหน้าฤดูหนาวในประเทศตัวเอง และผลจากสงครามอิหร่านที่ดันราคาตั๋วเครื่องเครื่องบินให้สูงขึ้น
ในไตรมาสนี้เกิดเหตุการณ์ความไม่สงบในตะวันออกกลางส่งผลให้ราคาน้ำมันสูงขึ้นและการเดินทางโดยเครื่องต้องบินอ้อมตะวันออกกลางส่งผลให้ตั๋วเครื่องบินยุโรปแพงขึ้น และแนวโน้มการปรับเพิ่มขึ้นของราคาพลังงานส่งผลให้ต้นทุนการดำเนินงานของสถานประกอบการสูงขึ้นกดดันให้ราคาสินค้าและแพ็กเกจท่องเที่ยวต่าง ๆ อาจปรับตัวสูงขึ้น รวมทั้งค่าเงินบาทที่แข็งค่าระดับสูงเป็นอันดับต้น ๆ ในภูมิภาคเอเชีย ทำให้นักท่องเที่ยวรู้สึกว่าในระยะข้างหน้าต้นทุนในการท่องเที่ยวสูงขึ้น อาจเปลี่ยนจุดหมายไปท่องเที่ยวระยะใกล้หรืออาจชะลอการท่องเที่ยวในปีนี้ นอกจากนั้นคาดว่าการใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนต่อทริปจะลดลงด้วย เนื่องจากจำนวนนักท่องเที่ยวระยะไกลและนักท่องเที่ยวตะวันออกกลางที่เป็นกลุ่มมีค่าใช้จ่ายสูงลดลงด้วย
ดังนั้น การท่องเที่ยวโลกใน ปี 2569 จึงเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน จึงปรับลดคาดการณ์จำนวนนักท่องเที่ยวทั้งปี 2569 จาก 34.0
สำหรับสถานการณ์เศรษฐกิจที่คาดว่า จะส่งผลกระทบต่อการท่องเที่ยวในระยะต่อไป
ปัจจัยเสี่ยงและอุปสรรค
1.ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นกระทบต่อต้นทุนการเดินทาง โดยมีการประเมินเป็น 3 ฉากทัศน์
- กรณีฐาน ราคาน้ำมันในตลาดโลก ทรงตัวสูงต่อเนื่อง อยู่ที่ 100 - 120 ดอลลาร์/บาร์เรล ส่งผลกระทบต่อราคาดีเซลในไทย 40 - 45 บาท/ลิตร สินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้น 10-15%
- กรณีคลี่คลาย ราคาน้ำมันปรับตัวลดลง หากปัญหาในตะวันออกกลางเริ่มคลี่คลายเร็วกว่าที่คาด ราคาน้ำมันตลาดโลกอยู่ที่ 80 - 100 ดอลลาร์/บาร์เรล ทำให้ราคาดีเซลในไทยปรับลดลง 34 - 36 บาท/ลิตร สินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้น 8-10%
- กรณีวิกฤต เกิด Supply Shock ราคาน้ำมันพุ่งรุนแรงถึง 120 - 150 ดอลลาร์/บาร์เรล ส่งผลทำให้เกิดวิกฤตพลังงานรอบใหม่ ทำให้ราคาดีเซลไทยอาจแตะ 50 - 60 บาท/ลิตร ในอีก 2-3 เดือนข้างหน้า ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคเพิ่มขึ้น 15-20%
2.เงินบาทแข็งค่าและผันผวนแรง ข้อมูล ณ วันที่ 21 มีนาคม 2569 ค่าเงินบาทประมาณ 32.49 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งถือเป็นการแข็งค่าขึ้นอย่างรวดเร็วภายในระยะเวลาไม่ถึง 2 เดือน มีความผันผวนสูงถึง 7% ซึ่งเป็นระดับที่สูงเป็นอันดับต้น ๆ ในภูมิภาคเอเชีย หากเงินบาทแข็งค่าเมื่อเทียบกับสกุลเงินในภูมิภาค จะทำให้ขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยลดลง นักท่องเที่ยวจะรู้สึกว่า "มาไทยแล้วของแพง" และอาจเปลี่ยนจุดหมายไปที่อื่น
3.สมภูมิ "Tourism War" ประเทศเพื่อนบ้านอย่างเวียดนาม ญี่ปุ่น และซาอุดีอาระเบีย จะทุ่งบประมาณและมาตรการวีซ่า เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มเดียวกัน ทำให้ไทยต้องเร่งสร้างจุดขายใหม่ (Man made Destinations) เพื่อไม่ให้แหล่งท่องเที่ยวเดิมน่าเบื่อ
4.สงครามการค้าและนโยบายกำแพงภาษีจากสหรัฐฯ เริ่มส่งผลกระทบต่อภาคการส่งออกของประเทศต่างๆ ซึ่งอาจส่งผลมาถึงงบประมาณในการเดินทางท่องเที่ยวในภาพรวมลดลง โดยเฉพาะกำลังซื้อจากนักท่องเที่ยวจีน ซึ่งเป็นกลุ่มหลักมองไทย
5.ภาระหนี้ครัวเรือน สำหรับการท่องเที่ยวในประเทศ หนี้ครัวเรือนยังอยู่ระดับสูงจะเป็นข้อจำกัดที่ทำให้คนไทยเน้นการท่องเที่ยวแบบ สั้น ใกล้ ประหยัด หรือ เปลี่ยนการค้างคืนเป็นการเที่ยวแบบ one day trip มากขึ้น
ขณะที่ปัจจัยสนับสนุน คือ ความเชื่อมั่นด้านความสงบในไทย ในสายตานักท่องเที่ยวตะวันออกกลาง จากปัญหาความไม่สงบในตะวันออกลางดึงดูดนักท่องเที่ยวกลุ่มหนีสงครามในตะวันออกลางมาพักระยะยาวในไทย เนื่องจากมองว่า ไทยมีความปลอดภัยสูงและค่าครองชีพถูกกว่าหลายๆประเทศ ส่งผลให้ความต้องการซื้อสินทรัพย์ในเมืองท่องเที่ยวเพิ่มสูงขึ้น