ภูมิทัศน์สื่อไทยกำลังก้าวเข้าสู่จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญในปี 2569 โดยมีเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เป็นตัวเร่งปฏิกิริยาหลัก ส่งผลให้โครงสร้างสื่อเดิมที่เคยเพียงแค่แตกตัวเป็นกลุ่ม (Fragmentation) กำลังระเบิดออกจนละเอียดยิบในระดับ "อะตอม" (Atomization) ตามความสนใจเฉพาะบุคคลของผู้บริโภคที่กระจายตัวอย่างไม่มีที่สิ้นสุด
จากการเปิดเผยของ 5 ผู้เชี่ยวชาญในแวดวงสื่อและเทคโนโลยีระบุตรงกันว่า ยุคของ Mass Media ได้สิ้นสุดลงแล้วอย่างสมบูรณ์
คุณปัฐวีร์ อภิวัชรเจริญสิน จาก We Are Social Thailand ชี้ว่าการเปลี่ยนแปลงสู่ระดับอะตอมนี้ ขับเคลื่อนด้วย "Passion" และความชอบส่วนบุคคลมากกว่าเกณฑ์ทางประชากรศาสตร์แบบเดิม แบรนด์ที่หวังผลเลิศจึงไม่ควรวิ่งตามอัลกอริทึม แต่ต้องมุ่งชนะใจคนด้วยการสร้าง Brand Love ในพื้นที่ที่ผู้คนมีความหลงใหลร่วมกัน หรือ Passion Network Platform โดยเฉพาะแพลตฟอร์มเสมือนจริง (Immersive Social Space) อย่าง Roblox หรือ Zepeto ซึ่งเป็นพื้นที่หลักในการเข้าถึงกลุ่ม Gen Alpha
สอดคล้องกับทัศนะของ ดร.ณัฏฐา โกมลวาทิน จาก The Standard ที่ยืนยันว่าสื่อต้องปรับตัวจากการหว่านแหแบบ Mass มาสู่การเจาะกลุ่ม "Premium Mass" หรือคนรุ่นใหม่ที่มีกำลังซื้อและต้องการเนื้อหาเชิงลึก โดยต้องสร้างเอกลักษณ์เฉพาะตัว (Signature) และใช้เว็บไซต์เป็นศูนย์กลางข้อมูลเพื่อสร้างความผูกพันที่เหนียวแน่นกับคอมมิวนิตี้ แทนที่จะพึ่งพาโซเชียลมีเดียเพียงอย่างเดียว
ในท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงนี้ "ตลาดเกม" ได้ก้าวขึ้นมาเป็นขุมทรัพย์ใหม่ที่ไม่อาจมองข้าม คุณศาสตรา วิริยะเจริญธรรม ผู้บริหารจาก PlayPark ประเทศไทย เปิดเผยตัวเลขที่น่าสนใจว่า ตลาดเกมในไทยมีมูลค่าสูงถึง 4 หมื่นล้านบาท ด้วยจำนวนเกมเมอร์กว่า 30 ล้านคนที่มีการใช้จ่ายเฉลี่ยสูง โดยเฉพาะกลุ่มผู้เล่น RPG ที่มียอดใช้จ่ายต่อเดือนราว 2,5003,000 บาท ความพิเศษของโลกเกมคือ การเป็นพื้นที่ที่ผู้ใช้สามารถหลีกหนีจากอัลกอริทึมโซเชียลมีเดีย มาสู่การสร้างปฏิสัมพันธ์และการร่วมสร้างสรรค์ (Co-Creation) ได้อย่างอิสระ
ทางด้านเทคโนโลยีการค้นหา คุณธีรพล อำไพ ผู้เชี่ยวชาญด้าน MarTech เตือนว่าการมาของ AI Search และ Google AI Overview บีบให้ธุรกิจต้องเลิกยึดติดกับคีย์เวิร์ด (Keyword-centric) และหันมาให้ความสำคัญกับพฤติกรรมผู้บริโภค (Customer-centric) อย่างแท้จริง สำหรับประเด็นนี้ ดร.ณัฏฐา เสริมว่า AI จะเลือกอ้างอิงข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือเท่านั้น ดังนั้นสื่อจึงต้องยกระดับคุณภาพคอนเทนต์ให้เป็น Original เพื่อความอยู่รอด
อย่างไรก็ตาม แม้เทคโนโลยีจะก้าวหน้าเพียงใด ทักษะความเป็นมนุษย์ยังคงเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ ผศ.ดร.คันธิรา ฉายาวงศ์ จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ คาดการณ์ว่าขณะที่ AI จะเข้ามาแทนที่งานหลังบ้านหรืองานพิสูจน์อักษร คนทำงานสื่อจำเป็นต้องพัฒนาทักษะแบบ Multi-skill และมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน (Expert) ควบคู่ไปกับทักษะทางอารมณ์ (Human Skill) ความอดทน และความเข้าใจเพื่อนมนุษย์ ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI ยังไม่สามารถทดแทนได้
บทสรุปของสื่อไทยในปี 2569 ทุกฝ่ายยังคงต้องปรับตัวอย่างต่อเนื่อง ท่ามกลางความท้าทายจาก AI การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมผู้บริโภค และการแข่งขันที่เข้มข้นขึ้น แต่โอกาสยังมีอยู่มากสำหรับองค์กรที่เข้าใจผู้บริโภค สามารถผลิตคอนเทนต์คุณภาพและน่าเชื่อถือ พร้อมทั้งสร้างคอมมิวนิตี้ที่แข็งแกร่งได้ สุดท้ายแล้ว ความเป็นมนุษย์ ความจริงใจ และความเข้าใจในผู้คน คือคุณค่าที่ไม่มีเทคโนโลยีใดทดแทนได้ และยังคงเป็นหัวใจของการสร้างสื่อและแบรนด์อย่างแท้จริง
ผู้สนใจสามารถอ่านบทสัมภาษณ์เจาะลึกเพิ่มเติมได้ที่ https://www.dataxet.co/media-landscape/2026-th/thai-media-trends
หรืออ่านบทวิเคราะห์ภูมิทัศน์สื่อไทย 1 ทศวรรษได้ที่ https://www.dataxet.co/media-landscape/decade-of-thailand-media-landscape