นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรมว.คลัง พร้อมด้วยนายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คมนาคม และ นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รมว.พาณิชย์ นำหน่วยงานด้านเศรษฐกิจภาครัฐ ร่วมหารือกับตัวแทนภาคเอกชน 3 สมาคมสำคัญ เพื่อเตรียมวางขั้นตอนมาตรการต่าง ๆ ในการรับมือกับความผันผวนด้านพลังงาน ราคาสินค้า และการขนส่ง ซึ่งอาจได้รับผลกระทบจากปัญหาความตึงเครียดในตะวันออกกลาง
นายเอกนิติ กล่าวภายหลังการหารือว่า ผลกระทบโดยตรงจากสถานการณ์สู้รบตะวันออกกลาง คือ ราคาน้ำมัน เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซ เป็นเส้นเลือดใหญ่ 1 ใน 5 ของโลก ซึ่งการขนส่งน้ำมันกว่า 20% ของโลกต้องผ่านเส้นทางนี้ และถือเป็นช่องทางที่จะส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทย เพราะทำให้ราคาน้ำมันปรับขึ้นไปแล้วประมาณ 5% หลังจากสถานการณ์พัฒนาไปเร็วมาก
สำหรับประเด็นเรื่องปริมาณน้ำมันสำรอง นายเอกนิติ กล่าวว่า วันนี้ประเทศไทยยังยืนยันปริมาณสำรองพลังงาน 60 วันสบายๆ แต่ไม่ใช่แค่นั้น เรายังได้เจรจานำเข้าน้ำมันจากแหล่งอื่น จึงขอให้ประชาชนมั่นใจว่าจะมีน้ำมันเพียงพอแน่นอน ขณะที่ราคาน้ำมันคงจะผันผวนไปตามสถานการณ์ แต่เป็นไปตามกลไกราคา อย่างไรก็ตาม กองทุนน้ำมันยังสามารถรักษาเสถียรภาพราคาเพื่อไม่ให้กระทบกับประชาชนได้ และหากราคาน้ำมันพุ่งสูงเกินไป ทางกระทรวงการคลังก็จะพูดคุยกับกระทรวงพลังงานเพื่อวางระบบดูแลรักษาเสถียรภาพ ให้มีกลไกที่สามารถทำงานได้ทันที
ส่วนก๊าซธรรมชาติ (LNG) การผลิตส่วนใหญ่มาจากในประเทศ แต่ที่ประชุมไม่ได้วางใจ เพราะยังมีปริมาณบางส่วนที่นำเข้า LNG มาจากตะวันออกกลาง และมีเรือติดอยู่ 2 ลำยังออกมาจากช่องแคบฮอร์มุซไม่ได้ แต่แหล่งก๊าซธรรมชาติ LNG ส่วนใหญ่มาจากอ่าวไทยและมีท่อส่งมาจากแหล่งในเมียนมา ซึ่ง รมว.พลังงาน เร่งให้ผลิตมากขึ้นแล้ว ส่วนแหล่งผลิตอื่นๆ ก็จะเร่งนำเข้า ครม. ซึ่งเราทำสัญญาในแหล่งร่วมกับมาเลเซีย และมีจะมีการนำเข้าพลังงานทดแทนที่ผลิตจากน้ำจากประเทศลาว ซึ่งก๊าซธรรมชาติไม่น่าจะมีผลกระทบอะไรมาก
นายเอกนิติ กล่าวว่า ที่ประชุมมีความเป็นห่วงเรื่องราคาสินค้าที่จะได้รับผลกระทบจากราคาต้นทุนพลังงานและค่าขนส่ง โดยจะใช้กลไกการค้าภายในป้องกันการฉวยโอกาสในการขึ้นราคา ซึ่งวันนี้ทางรัฐบาลพยายามใช้กลไกต่างๆ ในการไม่ให้ส่งผลกระทบมาสู่ประเทศไทย แต่หากมีการฉวยโอกาสขึ้นราคา กระทรวงพาณิชย์ จะช่วยใช้กฎหมายจัดการผู้ที่กักตุนสินค้าและฉวยโอกาส
นอกจากนี้ ยังได้รับฟังเพราะความเห็นจากภาคเอกชน ซึ่งมีความกังวลว่าปริมาณน้ำมันจะเพียงพอหรือไม่ ก็ได้ข้อสรุปเดียวกันว่าน้ำมันพอแน่นอนอยู่ได้ 60 วัน และจะหาจากแหล่งอื่นมาเพิ่ม รวมไปถึงความกังวลด้านขนส่งทางเรือที่มีค่าความเสี่ยงสงครามของเรือสินค้าเพิ่มขึ้น ซึ่งกระทรวงพาณิชย์รับไปพูดคุยกับภาคเอกชนในการดูแลเพื่อให้มีเรือขนส่งสินค้าเพียงพอในการที่จะมารองรับปริมาณการส่งออกและนำเข้าสินค้า เพื่อไม่ให้การค้าระหว่างประเทศได้รับผลกระทบ
ในด้านของตลาดทุน ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยและสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) รายงานว่าวันนี้อาจจะมีความตกใจบ้าง แต่ก็มีกลไกเซอร์กิตเบรกเกอร์เมื่อดัชนีร่วงลงมาที่ 8% เพื่อหยุดการซื้อขายขั่วคราว เพื่อให้เวลาทำความเข้าใจสถานการณ์ และวันนี้ยังพบว่าต่างชาติซื้อสุทธิต่อเนื่อง สะท้อนความเชื่อมั่น พร้อมย้ำว่าเสถียรภาพยังมั่นคง แม้ว่าค่าเงินบาทอ่อนลงตามสถานการณ์ แต่ก็เห็นพ้องต้องกันว่าในช่วงนี้ภาคเอกชนมองว่าค่าเงินอ่อนเป็นสิ่งที่ดีต่อเศรษฐกิจไทย ขณะเดียวกันสมาคมธนาคารแห่งประเทศไทยได้มีการเตรียมสภาพคล่องให้กับภาคธุรกิจต่าง ๆ ไว้แล้ว
นายเอกนิติ ยังกล่าวอีกว่า นายกรัฐมนตรีได้มอบหมายให้กระทรวงการต่างประเทศ เป็นผู้ประสานกระทรวงต่างๆ และจะแถลงให้ประชาชนรับทราบข้อมูลสถานการณ์ทุกวันในเวลา 18.00 น.จนกว่าสถานการณ์จะเข้าสู่ความสงบ เพื่อไม่ให้เกิดความตื่นตระหนกและเป็นการรับทราบข้อเท็จจริงว่าเป็นอย่างไร
ด้านนายพิพัฒน์ กล่าวว่า วันนี้เป็นการประชุมหารือในเรื่องสงครามอ่าวเปอร์เซีย สิ่งต่างๆ ที่คนไทยมีความกังวลเกี่ยวกับพลังงาน ไม่ว่าจะเป็นเชื้อเพลิงใช้กับรถ หรือเชื้อเพลิงที่จะมาทำการผลิตไฟฟ้า จากที่ได้ประชุมวันนี้ได้มีการพูดคุยในหลายมิติและสามารถบอกได้หนึ่งประโยคคือ ขอให้คนไทยอย่าได้ตระหนก เรามีการเตรียมความพร้อมที่จะหาพลังงานในส่วนต่างๆ เข้ามาเพิ่มเติมแล้ว เบื้องต้นมีพลังงานรองรับได้อย่างน้อย 60 วัน แม้จะไม่มีพลังงานหรือน้ำมันดิบเข้าสู่ประเทศไทยเลย
และแม้ว่าช่องแคบฮอร์มุซจะมีการปิด แต่กระทรวงพลังงานยังมีความสามารถหาน้ำมันจากแหล่งอื่นๆ ซึ่งปัจจุบันประมาณ 50% ซื้อจากแหล่งอื่นอยู่แล้วไม่ได้พึ่งพาตะวันออกกลางทั้ง 100% ฉะนั้น ถึงแม้ว่า 60 วันจะหมดไป แต่ยังมีน้ำมันสำรองอีก 50% หมายความว่า แม้จะไม่มีพลังงานตะวันออกกลางมา แต่เรายังต้านได้อีก 30 วัน รวมเป็น 90 วัน
ขณะนี้ทาง รมว.พลังงาน พยามประสานในหลายตลาดในการหาน้ำมันดิบหรือ LNG และอื่นๆ เข้ามาเพื่อป้อนเข้าโรงไฟฟ้าให้ได้ นอกจากนั้นยังมีการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานจากแสงอาทิตย์ พลังงานลม และการรับซื้อไฟฟ้าจากประเทศเพื่อนบ้าน รวมทั้งยังมีเขื่อนอีกหลายแห่งในประเทศไทยที่ผลิตไฟฟ้าได้
และที่สำคัญเรามีน้ำมันดิบที่เป็นของเราเอง ซึ่งเป็นน้ำมันจากปาล์มก็สามารถนำมาปั่นกระแสไฟฟ้า ซึ่งเคยใช้ในขณะที่เกิดปัญหา ยูเครน-รัสเซีย ขณะนี้เครื่องนี้ยังอยู่ที่บางปะกง
นอกจากนี้ ยังมีกองทุนน้ำมันที่เข้ามาช่วยเหลือเพื่อตรึงราคาพลังานได้อย่างน้อย 15 วันที่นายกรัฐมนตรีประกาศจะคงรักษาไว้ ขอให้ประชาชนอย่าได้กังวล และในอดีตเราเคยมีกองทุนฯ ที่ติดลบระดับแสนล้าน แต่ขณะนี้มีผลบวกอยู่ประมาณ 2,500 ล้านบาท ฉะนั้นการที่จะคงราคาไว้เชื่อว่ายังทำได้อีกนานพอสมควร
นางศุภจี กล่าวว่า เรื่องแรกที่กระทรวงพาณิชย์ต้องติดตามอย่างใกล้ชิด คือราคาสินค้าและการกักตุนสินค้า ตอนนี้ให้ทางกรมการค้าภายในเข้าไปติดตามอย่างเข้มงวด โดยเฉพาะการกักตุนสินค้าที่ไม่มีเหตุสมควร และร่วมกับพาณิชย์จังหวัดเข้าไปตรวจสอบทั่วทุกพื้นที่ โดยใช้พ.ร.บ. ที่เกี่ยวข้องกับราคาสินค้าและบริการเข้าไปควบคุม ซึ่งถ้ามีเหตุการณ์ที่ประชาชนหรือผู้ใดเห็นสิ่งผิดสังเกตสามารถแจ้งได้ที่สายด่วน 1569 จะรีบส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปดูแล
เรื่องที่สอง เกี่ยวกับเรื่องการขนส่ง ได้มอบหมายให้กรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ ร่วมมือประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งภาครัฐและเอกชน ไม่ว่าจะเป็น การขนส่งทางเรือ ทางอากาศ เพื่อหาแนวทางเฝ้าระวังและดูแลต้นทุนค่าขนส่ง ซึ่งจะมีการประชุมนัดแรกวันศุกร์นี้ โดยยืนยันว่าเราจะต้องดูในเรื่องของการขนส่งไม่ให้เกิดการติดขัด ถ้ามีข้อร้องเรียนหรือข้อสังเกตที่เกี่ยวข้องกับการขนส่งและส่งออกก็สามารถติดต่อได้ที่สายด่วน 1569 เช่นกัน
นอกจากนี้ ยังมีเรื่องของต้นทุนสินค้า อย่างเช่น ปุ๋ย ที่มีการนำเข้าจากหลายประเทศ ต้องเร่งเจรจากับตลาดอื่น ๆ มารองรับในราคาที่เหมาะสม และช่วยเกษตรกรได้ เพื่อไม่ให้มีผลกระทบกับผู้ประกอบการเช่นเดียวกัน รวมถึงเรื่องการสนับสนุนการใช้ปาล์มเข้ามาทดแทนด้านพลังงานต่างๆ เป็นต้น
ขณะที่ นายเกรียงไกร เธียรนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) กล่าวว่า ภาคเอกชนมีได้ประชุมในเรื่องเดียวกันในการติดตามสถานการณ์เพื่อเตรียมความพร้อมรับมือ โดยสิ่งที่สำคัญที่กังวลคือพลังงานจะขาดแคลนหรือไม่ ซึ่งมีความชัดเจนจากภาครัฐแล้วว่าไม่ขาด แต่ก็อยากจะรณรงค์ในการประหยัดพลังงาน ใช้ให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้น ส่วนการขึ้นราคานั้นก็คงขึ้นอยู่กับสถานการณ์ ซึ่งภาครัฐก็มีการตื่นตัวในการช่วยเหลืออยู่แล้ว ทำให้ความกังวลคลี่คลายลง แต่ก็ยอมรับว่ายังกังวลกับสถานการณ์ในตะวันออกกลางว่าจะยืดเยื้อหรือไม่ ก็คงต้องติดต่อสถานการณ์ต่อไป ขณะนี้มีการหาช่องทางขนส่งอื่น ๆ เพื่อทดแทนช่องแคบฮอร์มุซ
นายสราวุธ แก้วตาทิพย์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน เปิดเผยว่า ปัจจุบันมึน้ำมันสำรองในประเทศอย่างน้อยทั้งสัน 60 วัน แบ่ง สำรองตามกฎหมาย 25 วัน เวิร์คกิ้งสต๊อก 13 วัน และมีน้ำมันกรรมสิทธิ์ของประเทศไทยที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซอีก 22 วัน ส่วนที่ไม่ต้องผ่านช่องแคปฮอร์มุซก็ทยอยเข้ามาเติมทุกวันเช่นกัน น้ำมันที่นำส่งเข้ามาในประเทศไทยครึ่งหนึ่งมาจากตะวันออกกลาง แต่อีกครึ่งหนึ่งมาจากแหล่งอื่น เราก็พยายามจะขยายสัญญาตรงนี้ให้เป็นการรับซื้อเพิ่มเติมจากผู้ค้าเดิมที่มีอยู่ ทั้งแอฟริกาตะวันตก และในภูมิภาคนี้ด้วย
ส่วนคำถามที่ว่าการหาแหล่งพลังงานเพิ่มเติมจะสามารถแย่งชิงกับประเทศอื่นได้หรือไม่ และในการเจรจาเราดำเนินการไปถึงไหนแล้วนั้น นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กล่าวว่า เราจะเจรจาเพื่อเพิ่มปริมาณการซื้อจากแหล่งที่เราซื้ออยู่แล้วนอกเหนือจากตะวันออกกลาง ขณะเดียวกัน แหล่งใหม่ ไม่ว่าจะเป็นแหล่งที่อยู่ในภูมิภาคนี้ เอเชีย หรือประเทศเพื่อนบ้านที่ใกล้กับเราคงจะมีการพิจารณาทำสัญญาเพิ่มเติม ซึ่งทั้งหมดเพื่อที่จะต้องการตัวปริมาณน้ำมันตลอดช่วงเวลาข้างหน้า มีเพียงพอที่จะใช้งานในประเทศใดโดยที่ตัวสำรองยังใช้ได้ 60 วันเหมือนเดิมไปเรื่อยๆพอมีน้ำมันเข้าทุกๆวัน