สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อร่างประกาศการจัดให้มีการบริหารและจัดการความเสี่ยงเกี่ยวกับการโอนและรับโอนสินทรัพย์ดิจิทัล หรือเรียกว่า "หลักเกณฑ์ Travel Rule สำหรับสินทรัพย์ดิจิทัล" เพื่อให้ผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลมีข้อมูลประกอบการตรวจสอบและบริหารความเสี่ยงด้านการฟอกเงินที่เพียงพอ สอดคล้องกับมาตรฐานสากล และสนับสนุนการป้องกันการใช้บริการธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลเป็นช่องทางในการฟอกเงินและกระทำความผิดเกี่ยวกับอาชญากรรมทางเทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ
ตามที่ ก.ล.ต. ได้บูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานพันธมิตรทั้งภาครัฐและเอกชนอย่างต่อเนื่อง เพื่อป้องกันและยับยั้งอาชญากรรมทางเทคโนโลยี รวมทั้งคณะอนุกรรมการเชื่อมโยงข้อมูลทางการเงินเพื่อยกระดับการติดตามตรวจสอบธุรกรรมทางการเงินต้องสงสัย ได้มีมติให้ ก.ล.ต. ร่วมกับสำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน (ปปง.) ออกแนวปฏิบัติสำหรับผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ในระหว่างที่ ปปง. เตรียมความพร้อมเพื่อออกกฎเกณฑ์ภายใต้กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน
ก.ล.ต. จึงได้ประสานงานกับ ปปง. เพื่อกำหนดหลักเกณฑ์ระบบบริหารความเสี่ยงของผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ให้มีข้อมูลประกอบการโอนสินทรัพย์ดิจิทัลในทุกธุรกรรม เพื่อสนับสนุนการติดตามตรวจสอบและป้องกันการนำสินทรัพย์ดิจิทัลไปใช้ในอาชญากรรมทางเทคโนโลยี
โดย ก.ล.ต. ได้เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการดังกล่าวไปเมื่อเดือนมีนาคม-เมษายน 2569 โดยผู้ที่เกี่ยวข้องส่วนใหญ่เห็นด้วยกับหลักการที่เสนอ พร้อมทั้งมีข้อเสนอแนะที่เป็นประโยชน์ ซึ่ง ก.ล.ต. ได้นำข้อเสนอแนะมาพิจารณาปรับปรุงหลักการให้มีความชัดเจนและเหมาะสมยิ่งขึ้น และได้จัดทำร่างประกาศกำหนดหน้าที่ของผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล ซึ่งมีสาระสำคัญดังต่อไปนี้
1. ต้องจัดให้มีนโยบายและขั้นตอนการปฏิบัติงานเกี่ยวกับการบริหารและจัดการความเสี่ยงเกี่ยวกับการโอนและรับโอนสินทรัพย์ดิจิทัล โดยมีหน้าที่รวบรวมข้อมูลของลูกค้าและคู่ธุรกรรมของลูกค้าประกอบการโอนสินทรัพย์ดิจิทัล ตรวจสอบคู่ธุรกรรม ตรวจสอบคุณสมบัติของผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลหรือผู้ให้บริการสินทรัพย์ดิจิทัลของคู่ธุรกรรม รวมถึงตรวจสอบความเป็นเจ้าของหรือการมีอำนาจควบคุมกระเป๋าสินทรัพย์ดิจิทัลแบบดูแลและควบคุมด้วยตนเอง (self-hosted wallet) กรณีโอน/รับโอนสินทรัพย์ดิจิทัลกับ self-hosted wallet และเก็บข้อมูลประกอบการโอนสินทรัพย์ดิจิทัลในทุกธุรกรรมอย่างน้อย 5 ปี โดย 2 ปีแรก ต้องจัดเก็บไว้ในลักษณะที่หน่วยงานกำกับสามารถเรียกดูหรือตรวจสอบได้ทันที
2. กรณีเป็นผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลผู้ส่งคำสั่งโอน (Ordering Digital Asset Operator) ต้องส่งข้อมูลของผู้โอนและผู้รับโอน ประกอบกับคำสั่งโอนสินทรัพย์ดิจิทัลให้แก่ผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลที่รับคำสั่งโอน (Beneficiary Digital Asset Operator) และในกรณีที่มีตัวกลางของผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัล (Intermediary Digital Asset Operator) อยู่ในเส้นทางการโอนสินทรัพย์ดิจิทัล ต้องตรวจสอบคุณสมบัติของตัวกลางดังกล่าว และดำเนินการเพิ่มเติมตามที่กำหนด เพื่อให้สามารถติดตามเส้นทางธุรกรรมได้อย่างต่อเนื่องและครบถ้วนตามเป้าหมาย
3. ต้องมีมาตรการบริหารความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการโอนหรือรับโอนสินทรัพย์ดิจิทัลตามที่กำหนด ซึ่งรวมถึงการรวบรวมข้อมูลของผู้โอนและผู้รับโอน ประกอบการรับโอนสินทรัพย์ดิจิทัลจากผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลผู้ส่งคำสั่งโอน หรือลูกค้า
ทั้งนี้ การกำหนดหลักเกณฑ์ Travel Rule สำหรับสินทรัพย์ดิจิทัล ครั้งนี้ เป็นการยกระดับความสามารถในการติดตามเส้นทางการเงินของธุรกรรมสินทรัพย์ดิจิทัล ตรวจสอบ ป้องกัน และสกัดกั้นอาชญากรรมทางเทคโนโลยีได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งป้องกันความเสี่ยงที่ผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลจะถูกใช้เป็นช่องทางในการฟอกเงินและการสนับสนุนทางการเงินแก่การก่อการร้าย โดยไม่เพิ่มภาระแก่ผู้ประกอบธุรกิจสินทรัพย์ดิจิทัลจนเกินควร รวมทั้งเป็นการยกระดับมาตรการป้องกันการฟอกเงินให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล เพื่อเสริมสร้างความน่าเชื่อถือของตลาดสินทรัพย์ดิจิทัลไทย และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของระบบนิเวศสินทรัพย์ดิจิทัลไทยในภาพรวม