เมื่อเข้าสู่ช่วงต้นปี เรามักจะได้รับคำแนะนำต่าง ๆ มากมาย ตั้งแต่การตั้งเป้าหมาย การสร้างนิสัยใหม่ ไปจนถึงสูตรดูแลสุขภาพที่เต็มฟีดบนโลกออนไลน์ จนบางครั้งทำให้เราไม่แน่ใจว่าควรเริ่มต้นจากอะไรดี เพราะเทรนด์สุขภาพสมัยนี้เปลี่ยนไวไม่ต่างจากกระแสแฟชั่น ทั้งอาหารเสริมตัวดัง เทคนิคดูแลตัวเองแบบใหม่ และเคล็ดลับที่ใคร ๆ ก็ว่าห้ามพลาด จนทำให้การดูแลสุขภาพดูยุ่งยากกว่าที่ควรเป็น
ปีนี้อาจลองเปลี่ยนจากเดิมที่พยายามผลักดันตัวเองให้ "ทำให้มากขึ้น" เปลี่ยนมาเป็น "ทำในแบบที่เข้ากับชีวิตและร่างกายของเรา" เพราะสุขภาพไม่ใช่สูตรสำเร็จเพียงสูตรเดียวที่เหมาะกับทุกคน สิ่งที่ใช้ได้ผลกับคนอื่นอาจไม่ตอบโจทย์เรา และในบทความนี้ ดร. ภญ. วิภาดา แซ่เล้า ผู้จัดการอาวุโสฝ่ายการศึกษาและฝึกอบรมด้านโภชนาการ เฮอร์บาไลฟ์ เอเชียแปซิฟิก จะชวนทุกคนกลับมามองพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของการดูแลตัวเอง เพื่อสร้างสมดุลและความยั่งยืนในแบบที่เหมาะกับตัวเราเอง
ปรับมุมมองเป็น "การดูแลแบบป้องกัน" คำกล่าวที่ว่า "ป้องกันไว้ดีกว่าแก้" ยังคงใช้ได้เสมอ โดยข้อมูลผลสำรวจจาก Herbalife Asia-Pacific Responsible Supplementation Survey พบว่า ผู้ตอบแบบสำรวจในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกกว่า 92% มองว่า "สุขภาพเชิงป้องกัน" คือสิ่งสำคัญที่สุด
การดูแลสุขภาพไม่จำเป็นต้องเริ่มจากการเปลี่ยนแปลงชีวิตครั้งใหญ่ แต่เริ่มจากการสร้างนิสัยที่ยั่งยืน เช่น การกินอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ การขยับร่างกายอย่างสม่ำเสมอ การนอนหลับพักผ่อน ดื่มน้ำให้เพียงพอ และจัดการความเครียดอย่างเหมาะสม ซึ่งทั้งหมดนี้คือรากฐานของสุขภาพในระยะยาว และท้ายที่สุดแล้วการดูแลสุขภาพเชิงป้องกันจะเป็นการมอบของขวัญให้ตัวเราในอนาคต ด้วยร่างกายที่แข็งแรงที่สามารถเริ่มได้ตั้งแต่วันนี้
ฟังร่างกายตัวเองให้มากขึ้น
ร่างกาย คือ คนที่เราควรทำความรู้จักมากที่สุด โดยเราสามารถเริ่มได้จากการปรับโภชนาการให้เหมาะกับร่างกายของตัวเอง ทั้งเรื่องการเผาผลาญพลังงาน ความต้องการสารอาหาร เป้าหมายสุขภาพ และวัฒนธรรมการกินของแต่ละคน ซึ่งอาหารที่ดีต่อสุขภาพควรมีครบทั้งโปรตีนคุณภาพดี คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน ไขมันดี ใยอาหาร วิตามิน แร่ธาตุ และสารต้านอนุมูลอิสระ
ดื่มน้ำให้เพียงพอ จัดการความเครียดด้วยวิธีที่เหมาะกับตัวเอง ดูแลสุขภาพลำไส้ด้วยการกินอาหารที่มีกากใยสูงและเสริมด้วยโพรไบโอติก "สุขภาพที่ดี" เริ่มต้นจากภายในนั่นคือลำไส้ของเรานั่นเอง อย่าลืมทำกิจกรรมสนุก ๆ ให้ร่างกายได้เคลื่อนไหวบ่อย ๆ การออกกำลังกายไม่ควรทำให้เหนื่อยล้าเกินไป แต่ควรช่วยให้ร่างกายกระปรี้กระเปร่า และควรพักผ่อนอย่างมีคุณภาพ การนอนคือช่วงเวลาที่ร่างกายฟื้นฟูตัวเอง เพื่อให้ระบบเผาผลาญ ฮอร์โมน และการจัดการพลังงานมีประสิทธิภาพ
เสริมโภชนาการที่เข้าใจตัวเอง
จากผลสำรวจของเฮอร์บาไลฟ์พบว่า แม้กว่า 80% ของผู้คนในเอเชียแปซิฟิกจะรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกวัน แต่หลายคนยังไม่มั่นใจว่าตัวเองเลือกได้ถูกต้องหรือไม่ ซึ่งหลักการง่าย ๆ ในการเลือกคือ "ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร" ควรทำหน้าที่เสริมในส่วนที่ร่างกายขาด หรือไม่เพียงพอจากการกินปกติ การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพหรือโภชนาการจะช่วยให้เราเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีงานวิจัยรองรับ ปลอดภัย และเหมาะกับความต้องการของร่างกายได้
จัดการความเครียดให้ชีวิตสมดุล
ชีวิตยุคใหม่เต็มไปด้วยความเร่งรีบ ทั้งการทำงานที่ยาวนาน การกินไม่เป็นเวลา ความคาดหวังที่สูง และการใช้เทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง ทั้งหมดนี้ล้วนเพิ่มระดับความเครียดในร่างกาย ความเครียดสะสมอาจส่งผลต่อระบบภูมิคุ้มกัน ระบบการเผาผลาญ ฮอร์โมน และสุขภาพลำไส้ จึงควรหาวิธีที่ดีเพื่อจัดการกับความเครียด เช่น การฝึกสมาธิ ทำกิจกรรมผ่อนคลาย ออกกำลังกายเบา ๆ หรือแม้แต่การหยุดพักสายตาและพักสมองระหว่างวัน
งานวิจัยยังพบว่า "ความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวและชุมชน" คือหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ช่วยจัดการความเครียด และทำให้กลุ่มคน "Blue Zones" ทั่วโลกอายุยืน ดังนั้น การมีสายสัมพันธ์ที่อบอุ่นและอยู่ในสังคมที่สนับสนุนกัน คือส่วนสำคัญของสุขภาพใจและกายที่ดี
ใช้เทคโนโลยีช่วยดูแลสุขภาพอย่างชาญฉลาด
เทคโนโลยีในยุคนี้ช่วยให้เราดูแลสุขภาพได้ง่ายขึ้น ไม่ว่าจะเป็นแอปพลิเคชันติดตามการนอน จำนวนก้าวต่อวัน การดื่มน้ำ หรือแม้แต่เครื่องมือวัดค่าทางสุขภาพที่สามารถเชื่อมต่อกับแพทย์ได้โดยตรง และเมื่อใช้เครื่องมือเหล่านี้อย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้เข้าใจพฤติกรรมสุขภาพของตัวเองได้ชัดขึ้น และสร้างแรงจูงใจเล็ก ๆ ที่ทำให้การดูแลสุขภาพกลายเป็นเรื่องง่ายและต่อเนื่องในชีวิตประจำวัน
ดังนั้นปีใหม่นี้ เราไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นปีด้วยความกดดัน แต่ให้เริ่มต้นด้วยความเข้าใจตัวเองดูแลสุขภาพจากพื้นฐานที่สำคัญอย่างเช่น กินอาหารดี พักผ่อนเพียงพอ เคลื่อนไหวบ่อย ๆ รวมถึงจัดการความเครียดให้เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของตัวเอง เพราะสุขภาพที่ดีไม่ใช่เรื่องของเทรนด์ แต่เป็นเรื่องของสมดุลและความสม่ำเสมอที่เราสร้างขึ้นเองได้ทุกวัน