คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) โชว์ศักยภาพนวัตกรรมฝีมือคนไทย พัฒนา "เครื่องย้อมสีเซลล์อัตโนมัติ" ผลงานของนักศึกษา/อาจารย์ สาขาวิชาวิศวกรรมหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ คณะวิศวกรรมศาสตร์ เป็นงานวิจัยที่พัฒนาด้านระบบอัตโนมัติเครื่องย้อมเซลล์ให้ทำงานอัตโนมัติแทนคน ชูจุดเด่นระบบทำงานต่อเนื่องอัจฉริยะแบบเบ็ดเสร็จ ติดตามผลเรียลไทม์ผ่านเว็บ ผลทดสอบแม่นยำเต็มร้อย ช่วยลดภาระงานบุคลากรทางการแพทย์ ลดความเสี่ยงสัมผัสสารเคมีอันตราย ในอนาคตมีแผนพัฒนาระบบกล้องและเทคนิค Image Processing เพื่อใช้ตรวจสอบตำแหน่งแทนการใช้เซ็นเซอร์ รวมถึงต่อยอดระบบ AI ในอนาคตสำหรับวิเคราะห์และเพิ่มความสามารถของเครื่องอัตโนมัติ พร้อมเดินหน้าต่อยอดระบบ AI ในอนาคต มุ่งยกระดับสู่อุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์เชิงพาณิชย์ "เจตณัฐ" เล่าให้ฟังว่า
จากการที่เทรนด์การเลี้ยงสัตว์ในปัจจุบันได้รับความนิยมเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องส่งผลให้ความต้องการด้านการตรวจวินิจฉัยโรคสัตว์ในโรงพยาบาลสัตว์มีแนวโน้มเติบโตอย่างก้าวกระโดด อย่างไรก็ตาม หนึ่งในกระบวนการสำคัญอย่าง "การย้อมสีเซลล์สัตว์" เพื่อตรวจวิเคราะห์โรค ยังคงเผชิญข้อจำกัด เนื่องจากส่วนใหญ่ต้องพึ่งพาแรงงานบุคคลในการทำทีละขั้นตอน ซึ่งเสี่ยงต่อความคลาดเคลื่อนด้านเวลาและการปนเปื้อนของสารเคมี ขณะที่เครื่องย้อมเซลล์อัตโนมัติในท้องตลาดส่วนใหญ่เป็นอุปกรณ์นำเข้าจากต่างประเทศและมีราคาสูง จากโจทย์การใช้งานจริงของโรงพยาบาลสัตว์แห่งหนึ่ง ทีมศึกษาสาขาวิชาวิศวกรรมหุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) ประกอบด้วย นายเจตณัฐ สิริพาณิชพงศ์ นางสาวบัณฑิตา บุญเรือง และนางสาวจุฑามณี ก้อนสมบัติ โดยมี ผศ.ดร. อรัญ แบล็ทเลอร์ เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาหลัก พร้อมด้วย ผศ.ดร. สุพัฒน์ เอี่ยมสุภาพงษ์ และ ผศ.ดร. เทพภากร สิทธิวันชัย เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาร่วม จึงได้ร่วมกันคิดค้นและพัฒนา "เครื่องย้อมเซลล์อัตโนมัติ (Automated Cell Stainer Machine)" ขึ้นมาเพื่อแกปัญหาดังกล่าว โดยได้รับทุนสนับสนุนจากภาควิชาวิศวกรรมการผลิตและหุ่นยนต์ ในการสร้างเครื่อง จำนวน 30,000 บาท ระยะเวลาสร้าง 1 ปี โดยมีโครงสร้างเป็นอลูมิเนียมโปรไฟล์ (Aluminum Profile) ขนาดเครื่อง 1250x400x400 มิลลิเมตร ใช้เซ็นเซอร์ (Sensor) จำนวน 20 ตัว เป็นงานนวัตกรรมเพื่อห้องปฏิบัติการทางการแพทย์ยุคใหม่ ตัวเครื่องต้นแบบนี้ถูกพัฒนาขึ้นทั้งระบบฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ โดดเด่นด้วยความสามารถในการทำงานอัตโนมัติได้หลายขั้นตอนต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ ผู้ใช้งานเพียงแค่กำหนดสูตรหรือขั้นตอนการย้อมได้ตามความต้องการ (Custom Protocol) ให้เหมาะสมกับตัวอย่างแต่ละประเภท เครื่องจะดำเนินการจุ่มสารเคมีและทำความสะอาดตามลำดับตั้งแต่ต้นจนจบ มีหน้าจอสัมผัส (UI) ที่ตัวเครื่องซึ่งออกแบบมาให้ใช้งานง่าย นอกจากนี้ยังมีระบบติดตามสถานะการทำงานและระบบแจ้งเตือนความผิดปกติแบบเรียลไทม์ (Real-time Monitoring) ผ่านระบบเว็บไซต์ ช่วยเพิ่มความสะดวก ความปลอดภัย และลดการสัมผัสสารเคมีโดยตรงของผู้ปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ การันตีผลทดสอบความแม่นยำ 100%จากการทดสอบประสิทธิภาพของระบบและทดลองใช้งานจริงร่วมกับรูปแบบการย้อมเซลล์หลายสูตร จำนวน 20 ครั้งต่อรูปแบบการทำงาน พบว่า ตัวเครื่องสามารถทำงานได้อย่างถูกต้องสมบูรณ์และมีความแม่นยำในการทำงานคิดเป็น 100% ผลการย้อมเซลล์มีความสม่ำเสมอ สามารถรองรับการใช้งานจริงในห้องปฏิบัติการและโรงพยาบาลได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยในอนาคต คณะผู้วิจัยมีแนวทางที่จะนำระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาช่วยสนับสนุนในการวิเคราะห์ข้อมูลและตรวจสอบความผิดปกติ เพื่อให้ระบบมีความชาญฉลาดและแม่นยำมากยิ่งขึ้น
นวัตกรรมชิ้นนี้นับเป็นก้าวสำคัญที่สามารถนำไปต่อยอดในอุตสาหกรรมเครื่องมือแพทย์และเทคโนโลยีชีวการแพทย์เชิงพาณิชย์ ซึ่งเป็นกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีแนวโน้มเติบโตสูง ช่วยให้โรงพยาบาลหรือห้องปฏิบัติการที่มีงบประมาณจำกัดสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีระดับสูงได้ในต้นทุนที่ถูกลงกว่าการนำเข้าจากต่างประเทศ สำหรับผู้ที่สนใจรายละเอียดหรือต้องการเข้าชมวิธีการทำงานของเครื่องย้อมสีเซลล์อัตโนมัติที่ช่อง YouTube ได้
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ภาควิชาวิศวกรรมการผลิตและหุ่นยนต์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) อีเมล : [email protected] หรือ https://www.facebook.com/share/1DajYqsAEW/?mibextid=wwXIfrสามารถรับชมได้ทาง YouTube : https://youtu.be/lMG2ECcaneU?si=RpNW0l69GwJPjGAN