ไทยพีบีเอสเข้าร่วมการประชุม 10th ABU Media Summit on Climate Action and Disaster Prevention ซึ่งจัดควบคู่กับ ABU AI Forum 2026 การประชุมว่าด้วยการดำเนินการด้านสภาพภูมิอากาศและการป้องกันภัยพิบัติภายใต้แนวคิด From Awareness to Action: Intelligent Media for Climate Resilience and a Safer Futureระหว่างวันที่ 16 - 18 มิถุนายน 2569 ณ เมืองพาโร ราชอาณาจักรภูฏาน จัดโดย Asia-Pacific Broadcasting Union (ABU) ร่วมกับ Bhutan Broadcasting Service Corporation Limited (BBSCL)
การประชุมครั้งนี้ถือเป็นหมุดหมายสำคัญอีกครั้งของ ABU ที่ผสานสองเวทีหลัก ได้แก่ การรับมือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการป้องกันภัยพิบัติ (Climate Action and Disaster Prevention) และปัญญาประดิษฐ์เพื่อการสื่อสาร (Artificial Intelligence) เข้าด้วยกัน เพื่อสำรวจบทบาทของสื่อสาธารณะและเทคโนโลยีดิจิทัลในการยกระดับการสื่อสารความเสี่ยง การเตือนภัยล่วงหน้า และการสร้างความพร้อมของสังคมในการรับมือกับความท้าทายที่ทวีความรุนแรงมากขึ้นจากวิกฤตภูมิอากาศ
ภายในงานมีผู้บริหารองค์กรสื่อ ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี และองค์กรระหว่างประเทศจากภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิกเข้าร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวปฏิบัติใน 2 ประเด็นสำคัญ ได้แก่ Media for Climate Action and Disaster Prevention มุ่งเน้นการสื่อสารเพื่อการเตือนภัยล่วงหน้า การรายงานข่าวที่ครอบคลุมทุกกลุ่มประชากร และความรับผิดชอบด้านบรรณาธิการข่าว และ Artificial Intelligence for Broadcasting and Natural Emergencies ที่สำรวจศักยภาพของ AI ในการสนับสนุนการทำงานของห้องข่าว การสื่อสารภาวะฉุกเฉิน และการสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชน
Ahmed Nadeem เลขาธิการสหภาพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์แห่งเอเชีย-แปซิฟิก (Asia-Pacific Broadcasting Union : ABU) กล่าวเปิดการประชุมโดยเน้นย้ำว่า โลกกำลังเผชิญความท้าทายสำคัญสองประการ ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) และ ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence: AI) ซึ่งแม้จะดูเป็นคนละประเด็น แต่ล้วนส่งผลกระทบอย่างลึกซึ้งต่ออนาคตของสังคม เศรษฐกิจ สื่อมวลชน และมนุษยชาติ เลขาธิการ ABU ยังเน้นย้ำบทบาทสำคัญของสื่อมวลชนในยุคแห่งความไม่แน่นอนว่า สื่อไม่ได้เป็นเพียงผู้รายงานเหตุการณ์ แต่เป็นผู้ให้ความรู้ ผู้เชื่อมโยงข้อมูล และผู้ช่วยให้ประชาชนเข้าใจความเสี่ยง สามารถตัดสินใจได้อย่างถูกต้อง และเปลี่ยน "คำเตือน" ให้กลายเป็น "การลงมือปฏิบัติ"
ด้าน Dasho Tashi Wangmo, Secretary of the Ministry of Industry, Commerce and Employment, Royal Government of Bhutan กล่าวปาฐกถาพิเศษในหัวข้อ สื่อในฐานะผู้ตอบสนองด่านแรกในโลกที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยเน้นย้ำว่า "บทบาทของสื่อสาธารณะและองค์กรสื่อสารมวลชน ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการรายงานข่าวหรือเหตุการณ์ต่าง ๆ แต่ต้องทำหน้าที่เชื่อมโยงรัฐบาลกับประชาชน แปลข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ให้ประชาชนเข้าใจง่าย สนับสนุนระบบเตือนภัยล่วงหน้า และช่วยให้ชุมชนสามารถเตรียมพร้อม รับมือ ฟื้นฟู และสร้างความเข้มแข็งหลังเกิดภัยพิบัติ"
ในเวทีเสวนา AI for Natural Hazards: Emergency Communication & Coverage ผู้ร่วมเสวนาได้ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองต่อบทบาทของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการรับมือภัยพิบัติทางธรรมชาติ โดยตั้งคำถามสำคัญว่า ผู้กำหนดนโยบายควรให้ความสำคัญกับผลกระทบและความท้าทายจากการเติบโตของ AI มากเพียงใด
ผู้ร่วมเสวนาเห็นตรงกันว่า AI กำลังเข้ามาเปลี่ยนแปลงการทำงานด้านการคาดการณ์ภัยพิบัติ การสื่อสารในภาวะฉุกเฉิน การผลิตเนื้อหาแบบเรียลไทม์ รวมถึงการพัฒนาบริการสื่อสารหลายภาษาและการเข้าถึงข้อมูลสำหรับทุกคน อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกหลายประเด็นที่สังคมและผู้พัฒนาเทคโนโลยีจำเป็นต้องทำความเข้าใจให้รอบด้าน โดยเฉพาะการประเมินผลกระทบของ AI ตลอดทั้งกระบวนการใช้งาน (AI Footprint) ซึ่งยังขาดมาตรฐานและกรอบการวัดผลที่ชัดเจนในระดับสากล
อีกประเด็นสำคัญที่ได้รับการหยิบยกขึ้นมาพูดคุย คือเรื่อง "ความน่าเชื่อถือ" และ "จริยธรรมในการใช้ AI" ท่ามกลางสถานการณ์ที่เทคโนโลยีสามารถสร้างภาพ เสียง และเนื้อหาเสมือนจริงได้อย่างแนบเนียนมากขึ้น จนอาจส่งผลต่อความสามารถของประชาชนในการแยกแยะข้อมูลจริงออกจากข้อมูลที่ถูกสร้างขึ้นด้วย AI โดยเฉพาะในช่วงวิกฤตหรือภัยพิบัติที่ข้อมูลข่าวสารมีผลโดยตรงต่อการตัดสินใจและความปลอดภัยของประชาชน
ช่วงหนึ่งของเวทีเสวนา คุณกนกพร ประสิทธิ์ผล ผู้อำนวยการสำนักสื่อดิจิทัล ไทยพีบีเอส ได้ร่วมบรรยายผ่านหัวข้อ Responsible AI for Emergency Communication of Public Broadcasting Service นำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้ AI ในการสื่อสารในภาวะฉุกเฉินช่วงเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติ ที่ต้องอาศัยทั้งความรวดเร็ว ความถูกต้อง และการเข้าถึงประชาชนทุกกลุ่มอย่างเท่าเทียม โดยยกตัวอย่างการนำเทคโนโลยี AI และเครื่องมือ Social Listening มาช่วยรวบรวมวิเคราะห์ความสนใจและคาดการณ์ถึงประเด็นที่คนกำลังพูดถึงในโลกออนไลน์ท่ามกลางสภาวะวิกฤต เพื่อผลิตและเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารแบบเรียลไทม์ให้ประชาชนติดตามข้อมูลสำคัญได้อย่างทันท่วงที
นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงความท้าทายด้านภัยพิบัติในประเทศไทยที่ผ่านมาทั้งเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งใหญ่และน้ำท่วมหลายพื้นที่ในภาคใต้ เหตุการณ์เหล่านี้สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นอย่างยิ่งของ การสื่อสารฉุกเฉินที่ประชาชนเชื่อถือได้และยังเผชิญแรงกดดันจากภัยแล้ง ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อ ทรัพยากรน้ำ ภาคเกษตรกรรม สุขภาพของประชาชน แม้ว่าภัยพิบัติเหล่านี้จะมีลักษณะแตกต่างกัน แต่ทั้งหมดล้วนแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของ ข้อมูลที่รวดเร็ว ถูกต้อง และน่าเชื่อถือในช่วงวิกฤต
รวมถึงยังได้นำเสนอกรณีศึกษาของไทยพีบีเอสในการประยุกต์ใช้ AI เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารผ่านบริการ AI Voice หรืออ่านให้ฟัง แปลงเนื้อหาข่าวรายงานสถานการณ์เป็นเสียงอ่านอัตโนมัติ พร้อมจัดทำเพลย์ลิสต์ข่าวสถานการณ์ภัยพิบัติ อำนวยความสะดวกแก่คนพิการทางการมองเห็น และประชาชนที่ต้องการติดตามข่าวสารในรูปแบบของไฟล์เสียง รวมถึงการพัฒนาเครื่องมือด้าน Accessibility อย่าง Big Sign ภาษามือใหญ่เต็มจอ เพื่อให้ข้อมูลสำคัญสามารถเข้าถึงกลุ่มเปราะบางและผู้ใช้บริการที่มีความหลากหลายได้มากยิ่งขึ้น และอีกหนึ่งตัวอย่างสำคัญคือการนำเทคโนโลยี AI Chatbot บนช่องทาง LINE Official Account มาเป็นตัวช่วยในการอำนวยความสะดวกตอบคำถามและให้ข้อมูลเบื้องต้นในสถานการณ์ฉุกเฉิน อย่างสะดวก รวดเร็ว และตลอด 24 ชั่วโมง
คุณกนกพรยังได้เน้นย้ำว่า แม้ AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการสื่อสารและจัดการข้อมูลได้อย่างมาก แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือการรักษาความน่าเชื่อถือของข้อมูล การตรวจสอบข้อเท็จจริง และการกำกับดูแลโดยมนุษย์ (Human Oversight) เพื่อให้เทคโนโลยีเป็นเครื่องมือสนับสนุนการทำงานของสื่อสาธารณะ ไม่ใช่เครื่องมือที่สร้างความสับสนให้กับสังคม
ผู้ร่วมเสวนาต่างเห็นพ้องกันว่า ความท้าทายสำคัญในยุค AI ไม่ใช่การผลิตข้อมูลให้มากขึ้น แต่คือการสร้างข้อมูลที่ประชาชนสามารถเชื่อถือได้ เพราะแม้เทคโนโลยีจะก้าวหน้าเพียงใด การตัดสินใจของมนุษย์ ความรับผิดชอบต่อสังคม และความเข้าใจในบริบทของผู้รับสาร ยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการสื่อสารในภาวะวิกฤต และเป็นปัจจัยที่จะกำหนดอนาคตของการสื่อสารฉุกเฉินในโลกยุค AI ต่อไป
ปิดท้ายของการประชุม ยังมีการจัดพิธีมอบรางวัล 2026 ABU T4P Media Awards Gala เพื่อยกย่องผลงานสื่อคุณภาพที่ส่งเสริมการดำรงชีวิตอย่างรับผิดชอบ ความสามารถในการรับมือวิกฤต และการสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก
การเข้าร่วมของไทยพีบีเอสในเวที ABU Media Summit และ ABU AI Forum 2026 สะท้อนบทบาทขององค์กรสื่อสาธารณะไทยในการร่วมขับเคลื่อนการใช้เทคโนโลยีอย่างสร้างสรรค์และมีความรับผิดชอบ พร้อมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับเครือข่ายสื่อระดับนานาชาติ เพื่อพัฒนาการสื่อสารสาธารณะที่เข้าถึงประชาชนทุกกลุ่ม และเสริมสร้างความพร้อมของสังคมในการรับมือกับความท้าทายจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและภัยพิบัติในอนาคต