ออสเตรเลียบรรลุข้อตกลงด้านความมั่นคงกับวานูอาตูในวันนี้ (29 มิ.ย.) เพื่อย้ำจุดยืนในการเป็นพันธมิตรหลักที่วานูอาตูไว้วางใจได้ ท่ามกลางการแข่งขันกับจีนที่พยายามขยายอำนาจในภูมิภาคหมู่เกาะแปซิฟิก
สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า สาระสำคัญของข้อตกลงขั้นสุดท้ายที่มีชื่อว่า ข้อตกลงนากามาล (Nakamal Agreement) ระบุว่า วานูอาตูจะปรึกษาออสเตรเลียก่อนตัดสินใจให้บุคคลที่สามเข้ามาดำเนินงานในโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ (เช่น ท่าเรือ) พร้อมให้คำมั่นว่าจะดูแลโครงสร้างพื้นฐานดังกล่าวไม่ให้ถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางทหาร ปลอดจากการแทรกแซงของต่างชาติ หรือการเข้าถึงโดยไม่ได้รับอนุญาต นอกจากนี้ วานูอาตูจะให้ความสำคัญกับความร่วมมือด้านการบังคับใช้กฎหมายกับประเทศสมาชิก Pacific Islands Forum (PIF) เป็นอันดับแรก และยืนยันไม่ให้ต่างชาติมาตั้งฐานทัพหรือสร้างสิ่งปลูกสร้างทางทหารในดินแดนของตน
แอนโทนี อัลบาเนซี นายกรัฐมนตรีออสเตรเลีย และ โจธัม นาปัต นายกรัฐมนตรีวานูอาตู ร่วมลงนามในข้อตกลงดังกล่าวที่กรุงแคนเบอร์รา หลังจากที่การเซ็นสัญญาต้องเลื่อนออกไปหลายเดือน เนื่องจากวานูอาตูถอนตัวจากการลงนามในร่างข้อตกลงเมื่อเดือนก.ย. เพราะกังวลว่าข้อกำหนดบางประการอาจปิดกั้นการลงทุนจากประเทศอื่น และกระทบต่ออธิปไตยของชาติ
นายกฯ อัลบาเนซี แถลงหลังการลงนามว่า ข้อตกลงนี้คือสิ่งยืนยันว่าออสเตรเลียเป็นพันธมิตรรายใหญ่ที่สุดและครอบคลุมที่สุดของวานูอาตู ทั้งในด้านเศรษฐกิจ ความมั่นคง และการพัฒนา โดยระบุว่า "เราได้บรรลุข้อตกลงที่สมดุล ซึ่งจะช่วยปกป้องความมั่นคงและอธิปไตยของทั้งสองประเทศ รวมถึงความมั่นคงในภาพรวม"
ในขณะที่ออสเตรเลียรุกคืบ จีนเองก็ยังคงเจรจาเพื่อทำข้อตกลงเชิงยุทธศาสตร์กับวานูอาตูเช่นกัน แต่รัฐบาลวานูอาตูพยายามยืนยันว่าดีลกับจีนไม่ใช่ข้อตกลงด้านความมั่นคง ด้านนายกฯ นาปัตยอมรับว่าข้อตกลงกับจีนยังไม่ได้มีการลงนาม เนื่องจากยังรอการอนุมัติจากทางรัฐบาลจีน
การเซ็นสัญญากับวานูอาตูครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์การสร้างเครือข่ายความมั่นคงในภูมิภาคของรัฐบาลออสเตรเลีย โดยก่อนหน้านี้ ออสเตรเลียได้ลงนามสนธิสัญญาป้องกันประเทศกับปาปัวนิวกินีไปเมื่อปีที่แล้ว และเพิ่งตกลงเริ่มเจรจาสนธิสัญญายุทธศาสตร์กับหมู่เกาะโซโลมอนในช่วงต้นเดือนนี้ (หลังจากโซโลมอนเคยเซ็นดีลความมั่นคงกับจีนเมื่อปี 2565) นอกจากนี้ คาดว่าออสเตรเลียจะบรรลุข้อตกลงกับฟีจีในอนาคตอันใกล้