ซิติเซนแล็บ (Citizen Lab) กลุ่มเฝ้าระวังด้านเทคโนโลยีจากแคนาดา เปิดเผยว่า สเตลิออส คูโลกลู อดีตสมาชิกรัฐสภายุโรปชาวกรีก ซึ่งเคยทำหน้าที่ในคณะกรรมการตรวจสอบคดีลอบสอดแนม ถูกแฮกโทรศัพท์มือถืออย่างน้อย 3 ครั้ง ระหว่างเดือนต.ค. 2565 ถึงมี.ค. 2566 ด้วยสปายแวร์ เพกาซัส (Pegasus) ของบริษัท เอ็นเอสโอ กรุ๊ป (NSO Group) จากอิสราเอล
การลอบโจมตีครั้งนี้เกิดขึ้นขณะที่คูโลกลูทำหน้าที่เป็นสมาชิกคณะกรรมการ PEGA ของรัฐสภายุโรป ซึ่งตั้งขึ้นเมื่อปี 2565 เพื่อสืบสวนคดีลักลอบแฮกโทรศัพท์มือถือภายในสหภาพยุโรป คณะกรรมการชุดนี้พุ่งเป้าตรวจสอบการใช้งานสปายแวร์เพกาซัสและเครื่องมือจารกรรมอื่น ๆ จนพบหลักฐานว่า รัฐบาลหลายประเทศในยุโรปอาจมีการใช้สปายแวร์เหล่านี้สอดแนมประชาชน ทั้งในแบบที่ถูกกฎหมายและผิดกฎหมาย
ผมไม่คิดเลยว่าสมาชิกคณะกรรมการ PEGA ที่ทำหน้าที่สืบสวนเรื่องนี้โดยตรง จะถูกสปายแวร์เพกาซัสแฮกข้อมูลเสียเอง ไม่คิดว่าพวกเขาจะย่ามใจขนาดนี้ คูโลกลูกล่าว
ด้านรัฐสภายุโรปเลี่ยงที่จะตอบคำถามโดยตรงเกี่ยวกับกรณีนี้ แต่ระบุในแถลงการณ์ว่า หน่วยงานความมั่นคงปลอดภัยทางไอทีของสภาได้เฝ้าระวังภัยคุกคามและการโจมตีทางไซเบอร์ในระบบทำงานอย่างต่อเนื่อง พร้อมเสริมว่าทางสภาจัดเตรียมเครื่องมือคัดกรองสปายแวร์ให้สมาชิกรัฐสภาทุกคนได้ใช้งานมาตั้งแต่ปี 2565 และรายงานที่เพิ่งผ่านการรับรองเมื่อเดือนที่ผ่านมาก็ได้เรียกร้องให้ขยายการติดตั้งเครื่องมือนี้ไปยังอุปกรณ์สื่อสารทุกเครื่องที่ใช้ติดต่อเรื่องงานในรัฐสภา
ขณะที่บริษัทเอ็นเอสโออ้างว่าเครื่องมือจารกรรมของตนพัฒนาขึ้นเพื่อใช้สืบสวนคดีอาชญากรรมร้ายแรงและปกป้องความมั่นคงของชาติ แต่ที่ผ่านมาบริษัทกลับถูกกล่าวหาซ้ำหลายครั้งว่าสนับสนุนการลอบสอดแนมรุกล้ำความเป็นส่วนตัวของนักข่าว ฝ่ายตรงข้ามทางการเมือง นักเคลื่อนไหวสิทธิพลเมือง ตลอดจนผู้นำทางศาสนาทั่วโลก
ซิติเซนแล็บเชื่อว่า คูโลกลูถูกแฮกผ่านช่องโหว่ซอฟต์แวร์ของแอปเปิ้ล (Apple) ที่ยังไม่ถูกค้นพบในขณะนั้น โดยคูโลกลูเปิดเผยว่า ตนได้รับข้อความแจ้งเตือนจากทางแอปเปิ้ลอยู่บ่อยครั้งในช่วงปี 2566-2567 ว่าโทรศัพท์ของเขากำลังตกเป็นเป้าโจมตีไซเบอร์จากกลุ่มแฮกเกอร์ที่มีรัฐบาลหนุนหลัง
แม้ซิติเซนแล็บจะยังระบุไม่ได้แน่ชัดว่าใครเป็นผู้สั่งแฮกโทรศัพท์ของอดีตสมาชิกรัฐสภาฯ รายนี้ แต่พบว่าพฤติกรรมการโจมตีบางส่วนเชื่อมโยงกับกรณีที่สปายแวร์เพกาซัสถูกใช้ลอบสอดแนมนักข่าวและนักเคลื่อนไหวลี้ภัยที่สื่อสารด้วยภาษารัสเซียและเบลารุส
ทางด้านแอปเปิ้ลปฏิเสธที่จะตอบคำถามโดยตรงเกี่ยวกับกรณีของคูโลกลู แต่ระบุว่าช่องโหว่ของระบบตามรายงานของซิติเซนแล็บนั้น มีการออกแพตช์อุดรอยรั่วความปลอดภัยเรียบร้อยแล้ว และบริษัทยังคงส่งข้อความแจ้งเตือนผู้ใช้งานที่เสี่ยงตกเป็นเป้าหมายการโจมตีอย่างสม่ำเสมอ
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/ปรียพรรณ มีสุข