รัฐสภาญี่ปุ่นมีมติผ่านร่างแก้ไขกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลในวันนี้ (10 ก.ค.) เปิดทางให้ภาคธุรกิจสามารถนำข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหวไปใช้ได้โดยไม่ต้องได้รับความยินยอมจากเจ้าของข้อมูล เพื่อสนับสนุนการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ภายในประเทศ
ร่างกฎหมายที่ผ่านความเห็นชอบจากสภาสูง สะท้อนความพยายามของรัฐบาลในการเพิ่มการเข้าถึงข้อมูลสำหรับนักพัฒนา AI ซึ่งต้องอาศัยข้อมูลจำนวนมหาศาลในการฝึกและพัฒนาระบบ
กฎหมายฉบับแก้ไขระบุว่า สามารถนำข้อมูลที่รวบรวมจากสื่อสังคมออนไลน์และแพลตฟอร์มอื่น ๆ ไปใช้ในการพัฒนา AI หรือการวิเคราะห์ทางสถิติ แม้ข้อมูลดังกล่าวจะครอบคลุมข้อมูลอ่อนไหว เช่น เชื้อชาติ ความเชื่อส่วนบุคคล ประวัติการรักษาพยาบาล และประวัติอาชญากรรม แต่ต้องอยู่ในรูปแบบที่ไม่สามารถระบุตัวตนของเจ้าของข้อมูลได้
นอกจากนี้ กฎหมายยังกำหนดบทลงโทษสำหรับการใช้ข้อมูลในทางที่ไม่เหมาะสม โดยบริษัทที่ได้มาหรือใช้ข้อมูลส่วนบุคคลของประชาชนมากกว่า 1,000 รายโดยมิชอบ จะถูกปรับเป็นจำนวนเงินเทียบเท่าผลประโยชน์หรือกำไรที่ได้รับจากการใช้ข้อมูลดังกล่าว
สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า รัฐบาลญี่ปุ่นกำลังผลักดันการพัฒนา AI ภายในประเทศ เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงของชาติและการคุ้มครองข้อมูล ขณะที่ภาคธุรกิจเรียกร้องให้ผ่อนคลายข้อจำกัดด้านการคุ้มครองข้อมูลมากขึ้น เพื่อเอื้อต่อการพัฒนาเทคโนโลยี
นอกจากนี้ รัฐสภายังผ่านร่างกฎหมายอีกฉบับที่เปิดทางให้หน่วยงานภาครัฐสามารถเปิดเผยข้อมูลที่ครอบครองแก่ภาคเอกชนและสถาบันวิจัย เพื่อนำไปใช้ในการพัฒนาเทคโนโลยีขั้นสูง เช่น AI และระบบขับขี่อัตโนมัติ
ทั้งนี้ ญี่ปุ่นถูกมองว่าตามหลังหลายประเทศในการนำข้อมูลของภาครัฐมาใช้ประโยชน์ โดยการแก้ไขกฎหมายครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมโอกาสทางธุรกิจของภาคเอกชน ควบคู่กับการคุ้มครองความเป็นส่วนตัวของประชาชน
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/กนิษฐ์นุช สิริสุทธิ์