รัฐมนตรีญี่ปุ่นพากันออกมาปฏิเสธมุมมองของตลาดในวันนี้ (10 ก.ค.) ที่ระบุว่า รัฐบาลกำลังส่งสัญญาณกดดันธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) ไม่ให้ปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยนโยบายเพิ่มเติม หลังจากที่ร่างแผนนโยบายเศรษฐกิจได้จุดชนวนให้เกิดการคาดเดาดังกล่าว จนสร้างความตื่นตระหนกและปั่นป่วนต่อตลาดพันธบัตรและตลาดปริวรรตเงินตรา
มิโนรุ คิอูจิ รัฐมนตรีประจำสำนักรัฐมนตรีที่ดูแลด้านนโยบายเศรษฐกิจและการคลังของญี่ปุ่น กล่าวว่า ความเป็นอิสระของธนาคารกลางในการดำเนินนโยบายการเงินจะต้องได้รับการเคารพ และรัฐบาลมีแผนที่จะปรับเปลี่ยนการใช้คำในเอกสารร่างนโยบายดังกล่าวก่อนที่จะมีการอนุมัติเป็นขั้นสุดท้าย
รัฐบาลไม่ได้เข้ามาชี้นำหรือกำหนดทิศทางให้กับ BOJ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของกรอบเวลาหรือขอบเขตในการปรับขึ้นหรือลดอัตราดอกเบี้ย คิอูจิกล่าวในการแถลงข่าว
ด้านซัตสึกิ คาตายามะ รัฐมนตรีคลังของญี่ปุ่น กล่าวในการแถลงข่าวอีกโอกาสหนึ่งว่า การกำหนดแนวทางในการดำเนินนโยบายการเงินควรเป็นหน้าที่และสิทธิ์ขาดของ BOJ และจุดยืนของรัฐบาลในเรื่องนี้ถือเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างความเชื่อมั่นให้กับตลาด
สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า การออกมาแสดงความเห็นของรัฐมนตรีทั้งสองมีขึ้นหลังจากอัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นพุ่งทะยานขึ้นแตะระดับสูงสุดในรอบหลายสิบปี ท่ามกลางความกังวลเรื่องเงินเฟ้อที่เพิ่มสูงขึ้น ขณะที่เงินเยนยังคงอยู่ในทิศทางอ่อนค่าเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ เนื่องจากอัตราดอกเบี้ยของญี่ปุ่นยังคงอยู่ในระดับที่ต่ำกว่าอัตราดอกเบี้ยของสหรัฐฯ
คาตายามะกล่าวว่า พรรคร่วมรัฐบาลกำลังอยู่ระหว่างการประสานงานเพื่อแก้ไขการใช้คำในร่างนโยบายการบริหารและปฏิรูปเศรษฐกิจและการคลังพื้นฐาน (Basic Policy on Economic and Fiscal Management and Reform) ซึ่งได้มีการเปิดเผยเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 30 มิ.ย.
ทั้งนี้ ร่างเอกสารฉบับดั้งเดิมมีการอ้างถึงมาตราหนึ่งในกฎหมาย BOJ ที่ระบุว่า ธนาคารกลางต้องรักษาการสื่อสารกับรัฐบาลอย่างเพียงพอ แต่กลับไม่ได้อ้างอิงถึงอีกมาตราหนึ่งที่ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า ความเป็นอิสระและสิทธิ์ขาด ของ BOJ ในการควบคุมดูแลด้านสกุลเงินและนโยบายการเงินจะต้องได้รับการเคารพ
นอกจากนี้ ร่างนโยบายดังกล่าวยังระบุว่า การบริหารนโยบายการเงินที่เหมาะสมมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจให้เติบโตอย่างแข็งแกร่ง แต่กลับไม่ได้กล่าวถึงเป้าหมายของ BOJ ในการรักษาเสถียรภาพของอัตราเงินเฟ้อแต่อย่างใด
ทั้งนี้ ตลาดการเงินตีความการใช้คำในร่างกฎหมายดังกล่าว ซึ่งเป็นร่างนโยบายฉบับแรกที่จัดทำขึ้นภายใต้รัฐบาลของนายกรัฐมนตรี ซานาเอะ ทาคาอิจิ ซึ่งเข้ามารับตำแหน่งเมื่อเดือน ต.ค. ปีที่แล้ว ว่าเป็นการส่งสัญญาณจากรัฐบาลที่ต้องการให้ BOJ ชะลอการขึ้นดอกเบี้ยเพื่อไม่ให้เศรษฐกิจชะลอตัว เนื่องจากทาคาอิจิถูกมองว่าเป็นผู้สนับสนุนการผ่อนคลายทางการเงินและการใช้จ่ายภาคการคลัง
มุมมองดังกล่าวของตลาดการเงินส่งผลให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นประเภทอายุ 10 ปี ซึ่งเป็นเกณฑ์มาตรฐาน พุ่งขึ้นไปแตะระดับ 2.900% ในวันพฤหัสบดี (9 ก.ค.) ซึ่งเป็นระดับที่สูงที่สุดในรอบเกือบ 30 ปี
ด้านคิอูจิกล่าวเสริมเกี่ยวกับเรื่องนี้ว่า ตามที่ระบุไว้ในมาตรา 3 แห่งกฎหมายธนาคารกลางญี่ปุ่น ความเป็นอิสระและสิทธิ์ขาดของ BOJ เกี่ยวกับการควบคุมการเงินและสกุลเงินจะต้องได้รับการเคารพ
แหล่งข่าวเปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดีว่า รัฐบาลกำลังพิจารณาที่จะเพิ่มหมายเหตุประกอบเพื่อเน้นย้ำถึงการเคารพในความเป็นอิสระของ BOJ ในแนวนโยบายดังกล่าว ซึ่งคาดว่าคณะรัฐมนตรีจะให้ความเห็นชอบในช่วงกลางเดือน ก.ค. นี้
โดย ตนุพัฒน์ ปิยะรัตน์/ปนัยดา ปัทมโกวิท