กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยสถานการณ์การส่งออกข้าวไทยครึ่งแรกของปี 2569 แม้ภาพรวมการส่งออกจะปรับตัวลดลงจากปัจจัยกดดันด้านอุปทานข้าวในตลาดโลก และความตึงเครียดในตะวันออกกลาง แต่เริ่มเห็นสัญญาณฟื้นตัวในหลายตลาดสำคัญ ที่เร่งนำเข้าเพื่อสำรองสต็อกข้าวเพิ่มความมั่นคงทางอาหาร รองรับสถานการณ์เอลนีโญ เร่งเครื่องผลักดันการส่งออกข้าวให้เป็นไปตามเป้า 7 ล้านตัน
นางอารดา เฟื่องทอง อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยสถิติการส่งออกข้าวไทยในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2569 (มกราคม มิถุนายน) ว่าไทยสามารถส่งออกข้าวได้ประมาณ 3.28 ล้านตัน ลดลง 18.81% และมีมูลค่ากว่า 1,911 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ (ประมาณ 60,387 ล้านบาท) ลดลง 20.51% จากช่วงเดียวกันของปีก่อนซึ่งเป็นผลจากปริมาณข้าวในตลาดโลกที่อยู่ในระดับสูง ส่งผลให้มีการแข่งขันสูงทางด้านราคา อีกทั้งสถานการณ์ความขัดแย้งในภูมิภาคตะวันออกกลาง ยังส่งผลกระทบต่อการส่งออกข้าวไทยไปยังตลาดสำคัญอย่างอิรัก ซึ่งหยุดชะงักลงตั้งแต่เดือนมีนาคม 2569
อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ กล่าวเพิ่มเติมว่า แม้ภาพรวมตลาดข้าวโลกยังคงมีการแข่งขันสูง จากปัจจัยกดดันจากผลผลิตข้าวโลกที่มีปริมาณมาก แต่แนวโน้มการเกิดภาวะภัยแล้งจากปรากฏการณ์เอลนีโญ ส่งผลให้หลายประเทศผู้นำเข้าพิจารณานำเข้าข้าวเพิ่มเพื่อรองรับกับความเสี่ยงดังกล่าว และเพิ่มความมั่นคงทางอาหารภายในประเทศ ซึ่งเป็นสัญญาณเชิงบวกด้านการส่งออกของไทย
ทั้งนี้ ได้เล็งเห็นศักยภาพของตลาดทดแทนการส่งออกข้าวไปอิรัก ทั้งในภูมิภาคเอเชีย เช่น มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ รวมถึงภูมิภาคแอฟริกา เช่น แอฟริกาใต้ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก และโมซัมบิก ที่นำเข้าข้าวจากไทยเพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนถึงความเชื่อมั่นในศักยภาพการเป็นแหล่งผลิต และส่งออกข้าวคุณภาพที่สำคัญของโลก และการส่งมอบข้าวตามสัญญาที่ทันต่อความต้องการตามกำหนดเวลาของผู้ซื้อ รวมทั้งนโยบายการส่งออกข้าวของภาครัฐที่มีเสถียรภาพ ถือเป็นความได้เปรียบทางการแข่งขันของข้าวไทย
นางอารดา ย้ำถึงนโยบายเชิงรุกในการผลักดันการส่งออกข้าวไทยว่า กรมฯ จะเร่งดำเนินการส่งเสริมตลาด และผลักดันการส่งออกข้าวไทยอย่างต่อเนื่องในหลายภูมิภาค เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดใดตลาดหนึ่ง และกระตุ้นให้เกิดคำสั่งซื้อรองรับผลผลิตข้าวไทย พร้อมขับเคลื่อนผ่านกลไกของภาครัฐและภาคเอกชน
โดยกรมการค้าต่างประเทศ จะเร่งรัดเจรจาผลักดันการซื้อขายข้าวแบบรัฐต่อรัฐ (G to G) กับ COFCO รัฐบาลจีน และมีกำหนดนำคณะผู้แทนภาครัฐและเอกชนเดินทางพบผู้นำเข้าข้าวสำคัญ เช่น ฟิลิปปินส์ และมาเลเซีย ระหว่างวันที่ 2 6 สิงหาคมนี้ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและผลักดันการส่งออกข้าวไทย เพื่อให้บรรลุตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ที่ 7 ล้านตัน
โดย รัชดา คงขุนเทียน/ กษมาพร กิตติสัมพันธ์