นายกรัฐมนตรี อันวาร์ อิบราฮิม ของมาเลเซีย แถลงในวันนี้ (18 ส.ค.) ว่า รัฐบาลกำลังพิจารณาปฏิรูประบบภาษีฐานการบริโภคของประเทศให้มีประสิทธิภาพและมีความเป็นธรรมตามระดับรายได้มากยิ่งขึ้น โดยอาจนำองค์ประกอบบางส่วนของภาษีสินค้าและบริการ (GST) ที่มีฐานการจัดเก็บกว้างกลับมาประยุกต์ใช้อีกครั้ง หวังแก้จุดอ่อนของระบบเดิมและเสริมสร้างเสถียรภาพทางการคลัง แต่ยังต้องพิจารณาอย่างรอบคอบเพื่อไม่ให้ซ้ำเติมภาระค่าครองชีพของกลุ่มผู้มีรายได้น้อย
ก่อนหน้านี้ มาเลเซียได้ยกเลิกภาษี GST ในอัตรา 6% ไปเมื่อปี 2561 ท่ามกลางกระแสความไม่พอใจของประชาชนต่อปัญหาค่าครองชีพที่พุ่งสูง และเปลี่ยนกลับมาใช้ระบบภาษีการขายและบริการ (SST) ซึ่งมีฐานการจัดเก็บแคบกว่าแทน อย่างไรก็ดี นักวิเคราะห์บางรายเรียกร้องให้รัฐบาลฟื้นระบบภาษี GST เพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายทางการคลังได้
นายกฯ อันวาร์ ซึ่งควบตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่า ตนมองว่าระบบ GST เป็นระบบการจัดเก็บภาษีที่มีความโปร่งใสและมีประสิทธิภาพมากที่สุด แต่ยังคงกังวลถึงผลกระทบต่อกลุ่มประชาชนที่เปราะบางที่สุด ขณะเดียวกัน รัฐบาลก็ไม่สามารถคงระบบ SST ในรูปแบบปัจจุบันไว้ได้เนื่องจากยังมีข้อบกพร่องหลายด้าน แต่ไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม
เราจึงต้องพิจารณาว่าจะผสานจุดเด่นของทั้งสองระบบเข้าด้วยกันได้อย่างไร เพื่อกำหนดแนวทางใหม่สำหรับระบบภาษีที่มีประสิทธิภาพและเป็นธรรมยิ่งขึ้น นายกฯ อันวาร์กล่าวในงานของกระทรวงการคลัง นี่คือความท้าทายครั้งใหญ่และเป็นเรื่องที่จำเป็นต้องทำ แต่ไม่ใช่เรื่องง่าย ท่ามกลางอัตราความยากจนและค่าครองชีพที่กำลังปรับตัวสูงขึ้น
ย้อนกลับไปเมื่อปี 2567 รัฐบาลมาเลเซียเคยระบุว่าไม่มีแผนนำภาษี GST กลับมาใช้เป็นทางเลือกแทนการยกเลิกการอุดหนุนราคาน้ำมัน โดยเมื่อปีที่ผ่านมา รัฐบาลได้เริ่มบังคับใช้ระบบโควตาการซื้อน้ำมันเชื้อเพลิง RON95 ที่ได้รับเงินอุดหนุน ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของความพยายามปรับเปลี่ยนจากการอุดหนุนแบบถ้วนหน้า มาเป็นระบบช่วยเหลือที่เจาะจงกลุ่มเป้าหมายมากขึ้น
นอกจากนี้ ในแถลงการณ์ก่อนเสนอร่างงบประมาณ ซึ่งเผยแพร่ในวันนี้ กระทรวงการคลังระบุว่า มาตรการอุดหนุนแบบตรงเป้าหมายช่วยให้รัฐบาลประหยัดงบประมาณได้ราว 1.55 หมื่นล้านริงกิต (ประมาณ 3.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) ต่อปี ซึ่งช่วยแบ่งเบาภาระงบประมาณเงินอุดหนุนที่พุ่งสูงขึ้นอันเป็นผลมาจากต้นทุนพลังงานโลกที่ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง
ทั้งนี้ รัฐบาลมาเลเซียมีกำหนดเสนอร่างงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 เข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภาในวันที่ 9 ต.ค. นี้ โดยจะมุ่งเน้นขับเคลื่อนใน 10 มิติสำคัญ อาทิ การลดช่องว่างการพัฒนาระหว่างภูมิภาค การบรรเทาแรงกดดันด้านค่าครองชีพ และการเร่งกระตุ้นการเติบโตของการลงทุนในประเทศ
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/กัลยาณี ชีวะพานิช