คริสตาลินา กอร์เกียวา กรรมการผู้จัดการกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (IMF) กล่าวว่า ผลกระทบของปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในอนาคตยังมีความไม่แน่นอนอยู่มาก พร้อมเตือนว่า กลุ่มประเทศกำลังพัฒนามีความเสี่ยงที่จะตามการพัฒนา AI ไม่ทันมากที่สุด
กอร์เกียวากล่าวระหว่างการพบปะกับสื่อมวลชนในกรุงวอชิงตันเมื่อวันอังคาร (25 ส.ค.) โดยเปรียบเทียบเศรษฐกิจโลกในขณะนี้ว่าไม่ต่างจากเรือในภาพยนตร์เรื่อง The Odyssey ผลงานเรื่องใหม่ของคริสโตเฟอร์ โนแลน ซึ่งกำลังฝ่าฟันแรงต้านจากหนี้สินและเงินเฟ้อที่ยังคงอยู่ในระดับสูง ตลอดจนความตึงเครียดทางการค้า
อย่างไรก็ดี เศรษฐกิจโลกจนถึงขณะนี้สามารถรับมือกับผลกระทบด้านพลังงานจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซได้ดีกว่าที่ IMF เคยประเมินไว้ เนื่องจากมีหลายปัจจัยเข้ามาช่วยบรรเทา ทั้งการนำปริมาณน้ำมันและก๊าซสำรองออกมาใช้ การเพิ่มขึ้นของอุปทานจากประเทศนอกภูมิภาคอ่าว การเพิ่มกำลังการผลิตพลังงานหมุนเวียน การหันกลับไปใช้ถ่านหินบางส่วนในบางประเทศ รวมถึงการลดลงของความต้องการใช้พลังงาน ซึ่งมีผลมากกว่าที่ IMF คาดไว้ในตอนแรก
นอกจากปัจจัยเหล่านี้แล้ว เศรษฐกิจโลกยังได้แรงหนุนจากกระแสการลงทุนใน AI ที่กำลังเฟื่องฟู โดยประเทศและธุรกิจที่อยู่ในห่วงโซ่อุปทาน AI เป็นกลุ่มแรก ๆ ที่ได้รับประโยชน์จากการลงทุนดังกล่าว
กอร์เกียวากล่าวว่า เรากำลังเห็นแรงดึงรั้งระหว่างผลกระทบด้านอุปทานจากสถานการณ์ในตะวันออกกลาง กับแรงกระตุ้นด้านอุปสงค์เชิงบวกจาก AI พร้อมเสริมว่า แรงขับเคลื่อนทั้งสองด้านส่งผลต่อแต่ละประเทศไม่เท่ากัน โดยขึ้นอยู่กับว่าแต่ละประเทศได้รับผลกระทบจากการหยุดชะงักด้านพลังงานมากน้อยเพียงใด มีความเปราะบางทางเศรษฐกิจมหภาคในระดับใด และอยู่ในตำแหน่งใดของห่วงโซ่ AI
ขณะเดียวกัน หลายประเทศกำลังเผชิญแรงกดดันด้านการคลังเพิ่มขึ้น โดยสะท้อนจากอัตราผลตอบแทนพันธบัตรที่สูงขึ้นและเงินเฟ้อที่ชะลอตัวได้ยากขึ้น ขณะที่ปริมาณสำรองน้ำมันและก๊าซที่ลดลงบ่งชี้ว่า ผลกระทบจากวิกฤติพลังงานยังไม่จบลง
สำหรับ AI นั้น ผลกระทบในอนาคตยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนหลายประการ รวมถึงความเสี่ยงที่อาจกระทบต่อเสถียรภาพทางการเงิน โดยหากแนวโน้มเศรษฐกิจแย่ลง ความแตกต่างของแนวโน้มการเติบโตระหว่างประเทศต่าง ๆ จะยิ่งขยายกว้างขึ้น
กอร์เกียวาชี้ว่า ประเทศกำลังพัฒนามีความเสี่ยงสูงที่สุดที่จะตาม AI ไม่ทัน ดังนั้น เราจึงไม่ควรประมาทกับสถานการณ์ที่กำลังเผชิญอยู่
สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า กอร์เกียวาเข้าร่วมการพบปะกับสื่อมวลชนครั้งนี้ ก่อนการประชุมประจำปี 2569 ของ IMF และธนาคารโลก ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นที่กรุงเทพฯ ในเดือนต.ค.
เมื่อมองไปถึงการประชุมดังกล่าว กอร์เกียวากล่าวว่า การประชุมประจำปีครั้งนี้จะจัดขึ้นในเอเชีย ซึ่งเป็นแหล่งสำคัญที่สุดของการเติบโตทางเศรษฐกิจโลก ขณะเดียวกัน เอเชียยังมีบทบาทสำคัญในการพัฒนา AI และเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากวิกฤติพลังงาน
หนึ่งในประเด็นหลักของการประชุมจะเป็นเรื่อง การรับมือกับความไม่แน่นอน (resilliance) โดยตั้งคำถามว่า เราจะทำอะไรได้อีกบ้างเพื่อสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อการรับมือกับสภาพแวดล้อมที่ไม่แน่นอนได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ส่วนอีกประเด็นคือ พลวัตทางเศรษฐกิจ โดยกอร์เกียวากล่าวว่า เราไม่ควรมองข้ามความจริงที่ว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจยังไม่เป็นที่น่าพอใจ เราจะทำอะไรได้บ้าง และจะทำอย่างไรเพื่อลดความแตกต่างของภาวะเศรษฐกิจระหว่างประเทศ
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/กัลยาณี ชีวะพานิช