เจ้าหน้าที่กู้ภัยถูกส่งเข้าพื้นที่อย่างเร่งด่วน หลังเกิดเหตุมวลน้ำและดินโคลนถล่มบริเวณด่านพรมแดนจีน-เนปาล ในเขตปกครองตนเองทิเบต ทางตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศจีน อย่างไรก็ตาม ปฏิบัติการบรรเทาสาธารณภัยยังคงเผชิญอุปสรรคอย่างหนักเนื่องจากสภาพพื้นที่ที่มีความซับซ้อนและเสี่ยงอันตรายอย่างมาก
ข้อมูลอย่างเป็นทางการระบุว่า เหตุการณ์ดังกล่าวเป็นเหตุดินถล่มต่อเนื่องที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมีสาเหตุมาจากการพังทลายของธารน้ำแข็งบนพื้นที่สูงในฝั่งประเทศเนปาล ซึ่งพัดถล่มผ่านด่านจี๋หลง (Gyirong Port) เมื่อเช้าวันพุธที่ผ่านมา (26 ส.ค.) โศกนาฏกรรมครั้งนี้ส่งผลให้ในฝั่งทิเบตมีผู้เสียชีวิตแล้ว 5 ราย และมีผู้สูญหายอีก 558 ราย ซึ่งในจำนวนนี้รวมถึงชาวต่างชาติอีก 260 ราย ส่วนผู้เสียชีวิตในเนปาลพุ่งเป็น 538 ราย และสูญหายอีก 977 ราย ตามข้อมูลล่าสุด ณ วันนี้ (28 ส.ค.)
ผู้สื่อข่าวสำนักข่าวซินหัวในพื้นที่รายงานว่า ดินโคลนถล่มได้สร้างความเสียหายอย่างหนักให้กับบริเวณหุบเขาลำน้ำด้านล่าง โดยชั้นตะกอนโคลนในพื้นที่ศูนย์กลางภัยพิบัติมีความหนามากกว่า 1.5 เมตร ซึ่งก่อให้เกิดความเสี่ยงสูงต่อผู้ที่ติดอยู่ใต้ชั้นตะกอนนั้น
ทีมกู้ภัยของจีนได้เร่งกระจายกำลังเข้าสู่พื้นที่ชายแดนเทือกเขาสูงอันห่างไกล โดยเจ้าหน้าที่กู้ภัยฉุกเฉินชุดแรกจำนวน 141 นาย เดินทางถึงด่านจี๋หลงเมื่อเช้าวันพฤหัสบดี (27 ส.ค.) ขณะที่เจ้าหน้าที่ค้นหาและกู้ภัยระดับชาติของจีนอีก 111 นาย ได้เดินทางถึงอำเภอจี๋หลงเมื่อเวลา 14.28 น. ของวันเดียวกัน
กองบัญชาการทหารทิเบตแห่งกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน (PLA) ได้ส่งเฮลิคอปเตอร์ทหาร 2 ชุดปฏิบัติการ เข้าประเมินสถานการณ์ทางอากาศ วางแผนเส้นทางบินกู้ภัย และดำเนินการค้นหาอย่างเข้มข้น พร้อมทั้งขนส่งอุปกรณ์ทางการแพทย์และเครื่องมือช่วยเหลือเข้าสู่พื้นที่ประสบภัย
แม้จะมีความพยายามอย่างเต็มที่ แต่เจ้าหน้าที่กู้ภัยในพื้นที่เปิดเผยว่า ปฏิบัติการเป็นไปอย่างยากลำบากจาก 3 ปัจจัยหลัก:
- อันตรายจากภัยพิบัติซ้ำซ้อน: กรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าจะเกิดฝนตกเล็กน้อยถึงปานกลาง หรือพายุฝนฟ้าคะนอง ครอบคลุมพื้นที่ส่วนใหญ่ของอำเภอจี๋หลง ตั้งแต่คืนวันพุธถึงวันอาทิตย์ โดยจะมีฝนตกหนักในบางพื้นที่ตอนใต้ที่มีความสูงต่ำกว่า ซึ่งฝนที่ตกหนักนี้อาจกระตุ้นให้เกิดน้ำป่าไหลหลาก โคลนถล่ม และดินพังทลายในพื้นที่เสี่ยง ส่งผลกระทบต่อการทำงานของทีมกู้ภัย นอกจากนี้ ทางการท้องถิ่นยังเตือนถึง ทะเลสาบกั้นน้ำ (Barrier lake) ที่เกิดขึ้นทางตอนเหนือของด่านพรมแดนจากการพังทลายของธารน้ำแข็ง ซึ่งอยู่ในสภาพภูมิศาสตร์ที่ไม่มั่นคงและเสี่ยงต่อการแตกหรือคันกักเก็บพังทลาย ซึ่งจะส่งผลอันตรายต่อปฏิบัติการกู้ภัยทางตอนล่าง
- โครงสร้างพื้นฐานทางถนนได้รับความเสียหาย: ทางการท้องถิ่นระบุว่า ถนนซึ่งห่างจากจุดเกิดเหตุประมาณ 3 กิโลเมตรถูกดินโคลนถล่มตัดขาด ทำให้การเข้าถึงพื้นที่ของทีมกู้ภัยล่าช้าและฉุดให้การตอบสนองต่อเหตุการณ์เป็นไปอย่างเช้าช้า
- การขาดการติดต่อชั่วคราวกับพื้นที่ประสบภัย: ในช่วงแรกหลังเกิดเหตุ ระบบการสื่อสารและระบบไฟฟ้าถูกตัดขาด ส่งผลให้สถานการณ์ในพื้นที่ศูนย์กลางภัยพิบัติไม่สามารถรับรู้ได้ชั่วขณะ
อย่างไรก็ตาม เมื่อเวลาประมาณ 16.00 น. ของวันพฤหัสบดี สัญญาณการสื่อสารได้กลับมาใช้งานได้ในหมู่บ้านแห่งหนึ่งซึ่งอยู่ห่างจากด่านพรมแดน 3 กิโลเมตร ถือเป็นความก้าวหน้าตามลำดับในการสนับสนุนระบบการสื่อสารฉุกเฉิน
คณะกรรมการป้องกัน ลด และบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติ ร่วมกับกระทรวงการจัดการฉุกเฉินของจีน (MEM) ได้อนุมัติจัดสรรสิ่งของช่วยเหลือจากส่วนกลางจำนวน 30,000 ชิ้น ซึ่งรวมถึงเต็นท์ เตาประกอบอาหาร เสื้อผ้า ผ้าห่ม เตียงพับ และเสื่อกันความชื้น เพื่อสนับสนุนการอพยพ การจัดที่พักพิง และการบรรเทาทุกข์
นอกจากนี้ กระทรวงการคลังและกระทรวงการจัดการฉุกเฉินของจีนยังได้จัดสรรงบประมาณกองทุนบรรเทาสาธารณภัยธรรมชาติจากส่วนกลาง จำนวน 120 ล้านหยวน (ประมาณ 17.7 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อสนับสนุนเขตปกครองตนเองทิเบตในการดำเนินปฏิบัติการกู้ภัยฉุกเฉินและบรรเทาทุกข์
รัฐบาลทุกระดับในทิเบตและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เร่งจัดระเบียบการป้องกันภัยพิบัติและมาตรการหลีกเลี่ยงความเสี่ยงอย่างทันท่วงที พร้อมทั้งเคลื่อนย้ายและจัดที่พักพิงที่ปลอดภัยให้แก่ผู้ที่อยู่ในพื้นที่เสี่ยง โดยขณะนี้มีชาวบ้านและคนงานก่อสร้างรวม 499 คนได้รับที่พักพิงอย่างเหมาะสมแล้ว
ขณะเดียวกัน นักท่องเที่ยวที่ได้รับผลกระทบจำนวน 555 คน ได้รับการประสานงานจากหน่วยงานวัฒนธรรมและการท่องเที่ยวเพื่ออพยพและส่งตัวออกจากพื้นที่เรียบร้อยแล้ว โดยไม่มีนักท่องเที่ยวตกค้างในพื้นที่แต่อย่างใด
โดย ปนัยดา ปัทมโกวิท/พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต