แก๊สบัดดี้ (GasBuddy) แพลตฟอร์มติดตามข้อมูลราคาน้ำมันเปิดเผยว่า ราคาเฉลี่ยน้ำมันดีเซลทั่วสหรัฐฯ พุ่งทะลุ 6 ดอลลาร์ต่อแกลลอนเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา (10 ก.ย.) เนื่องจากอุปทานเชื้อเพลิงในตลาดโลกตึงตัวอย่างรุนแรง จากผลกระทบของสงครามที่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่าน ประกอบกับการที่ยูเครนส่งโดรนโจมตีโรงกลั่นน้ำมันในรัสเซียอย่างต่อเนื่อง
ราคาน้ำมันดิบที่เป็นต้นทุนหลักของเชื้อเพลิงสำเร็จรูป ดีดตัวกลับมายืนเหนือระดับ 100 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลอีกครั้ง หลังการสู้รบระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านทวีความรุนแรงขึ้น ส่งผลให้อุตสาหกรรมที่ต้องพึ่งพาน้ำมันดีเซลได้รับผลกระทบหนักในทันที
สัญญาน้ำมันดิบเมื่อวันพฤหัสบดีพุ่งแตะระดับสูงสุดนับตั้งแต่ช่วงกลางเดือนพ.ค. โดยสัญญาน้ำมันดิบเบรนท์ [BRENT.X] ปิดตลาดที่ 107.63 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และสัญญาน้ำมันดิบเวสต์เท็กซัส [WTI.X] ปิดที่ 102.48 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล
แพทริก เดอ ฮาน หัวหน้านักวิเคราะห์ตลาดปิโตรเลียมของแก๊สบัดดี้ โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (X) ว่า ราคาดีเซลที่เป็นสถิติสูงสุดใหม่นี้จะกระทบต่อการขนส่งสินค้าและพัสดุทุกชิ้นที่ชาวอเมริกันต้องจ่าย และมีแนวโน้มสูงที่จะจุดชนวนให้เงินเฟ้อกลับมาปะทุตลอดทั้งห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ
ราคาขายปลีกน้ำมันดีเซลในสหรัฐฯ ทะยานขึ้นเกือบ 60% นับตั้งแต่สหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีอิหร่านในช่วงปลายเดือนก.พ. ที่ผ่านมา ส่งผลให้เส้นทางเดินเรือบรรทุกน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซชะงักงัน ซึ่งเดิมทีช่องแคบแห่งนี้เป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมันดิบและเชื้อเพลิงคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 1 ใน 5 ของปริมาณอุปทานน้ำมันทั่วโลก
นอกจากนี้ ตลาดเชื้อเพลิงยังตึงตัวเพิ่มขึ้นจากคำสั่งห้ามส่งออกน้ำมันดีเซลของรัฐบาลรัสเซีย เพื่อรักษาอุปทานในประเทศหลังโดรนยูเครนโจมตีโรงกลั่นหลายแห่งจนเดินเครื่องไม่ได้ ขณะเดียวกัน มาตรการจำกัดโควตาส่งออกน้ำมันสำเร็จรูปของทางการจีนก็ยิ่งซ้ำเติมให้อุปทานดีเซลทั่วโลกตึงตัวและผลักดันราคาให้ปรับตัวสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ด้านสำนักงานสารสนเทศด้านการพลังงานของสหรัฐฯ (EIA) รายงานว่า ปริมาณสต๊อกน้ำมันกลุ่มดีเซลของสหรัฐฯ อยู่ที่ 106.3 ล้านบาร์เรล ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยรอบ 5 ปีถึง 13% แม้ว่าสต๊อกจะปรับตัวขึ้นเล็กน้อยในสัปดาห์ก่อนหน้าเพราะโรงกลั่นเดินเครื่องเต็มกำลังการผลิตเพื่อทำกำไรจากค่าการกลั่นก็ตาม
ขณะที่ข้อมูลจาก LSEG ชี้ว่า ค่าการกลั่นน้ำมันดีเซลในสหรัฐฯ (U.S. Diesel Crack Spread) ตัวสะท้อนกำไรขั้นต้นของโรงกลั่น พุ่งขึ้นแตะระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ที่ 112.17 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลเมื่อวันพฤหัสบดี
ลินดา จีเซคเคอ ผู้อำนวยการฝ่ายผลิตภัณฑ์กลั่นจากบริษัทที่ปรึกษาด้านพลังงาน แรพิแดน เอเนอร์จี (Rapidan Energy) ชี้ว่า ปริมาณสต๊อกน้ำมันกลุ่มดีเซลและน้ำมันทำความร้อนของสหรัฐฯ ลดลงจนเกือบแตะระดับต่ำสุดในรอบหลายสิบปีเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน ๆ แม้โรงกลั่นจะมีอัตราการใช้กำลังการกลั่นสูงมากแล้วก็ตาม และแทบเป็นไปไม่ได้ที่จะเร่งสะสมสต๊อกขึ้นมาใหม่ได้ภายในช่วง 2 เดือนข้างหน้า เนื่องจากโรงกลั่นกำลังจะเริ่มปิดซ่อมบำรุงตามฤดูกาล
ทั้งนี้ น้ำมันดีเซลเป็นเชื้อเพลิงหลักในการขับเคลื่อนระบบโลจิสติกส์ ทั้งรถบรรทุก รถไฟขนส่งตู้คอนเทนเนอร์ เรือเดินสมุทร และเครื่องจักรกลหนักที่ค้ำจุนห่วงโซ่อุปทานโลก รวมถึงมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการเดินเครื่องจักรในภาคการเกษตร
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/ปนัยดา ปัทมโกวิท