ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ผู้นำสหรัฐฯ มีกำหนดพบ เมตเต เฟรเดอริกเซน นายกรัฐมนตรีเดนมาร์ก และเยนส์-เฟรเดอริก นีลเซน นายกรัฐมนตรีกรีนแลนด์ ในวันนี้ (22 ก.ย.) เพื่อลงนามข้อตกลงด้านความมั่นคง ซึ่งจะเปิดทางให้สหรัฐฯ เพิ่มการประจำการทางทหารบนกรีนแลนด์
การพบกันดังกล่าวจะมีขึ้นในเวลา 10.30 น. ตามเวลาตะวันออกของสหรัฐฯ หรือ 21.30 น. ตามเวลาไทย ที่นครนิวยอร์ก ในพิธีลงนามข้อตกลงสามฝ่าย ระหว่างการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA)
แหล่งข่าว 3 รายที่ใกล้ชิดกับเรื่องนี้เปิดเผยว่า ข้อตกลงดังกล่าวจะเปิดทางให้สหรัฐฯ ขยายการประจำการทางทหารในกรีนแลนด์ นอกเหนือจากฐานทัพอวกาศพิทัฟฟิก (Pituffik Space Base) ที่สหรัฐฯ ใช้งานอยู่ในปัจจุบัน
ภายใต้ข้อตกลง คาดว่าจะมีการเปิดพื้นที่ทางทหารเพิ่มเติมอีก 2 แห่ง ได้แก่ นาร์ซาร์ซวก (Narsarsuaq) อดีตฐานทัพอากาศสหรัฐฯ ในยุคสงครามเย็น ซึ่งปัจจุบันมีประชากรเหลือเพียงไม่กี่สิบคน และเมสเตอร์สวิก (Mestersvig) ซึ่งเป็นฐานปฏิบัติการของหน่วยลาดตระเวนสุนัขลากเลื่อนซิริอุส (Sirius Dog Sled Patrol) หน่วยรบพิเศษของเดนมาร์ก
ลาร์ส ล็อกเคอ ราสมุสเซน รัฐมนตรีต่างประเทศเดนมาร์ก กล่าวว่า ข้อตกลงนี้จะทำให้ประเด็นความมั่นคงในอาร์กติกอยู่ภายใต้การดูแลร่วมกันขององค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ (นาโต) แทนที่จะเป็นภาระของสหรัฐฯ และเดนมาร์กเพียงสองประเทศ
ทั้งนี้ เมื่อเดือนม.ค.ที่ผ่านมา ทรัมป์ปฏิเสธที่จะตัดความเป็นไปได้ในการใช้มาตรการทางทหารหรือเศรษฐกิจเพื่อเข้าควบคุมกรีนแลนด์ ซึ่งนำไปสู่วิกฤตทางการทูตและทำให้รัฐบาลเดนมาร์กกับรัฐบาลกรีนแลนด์ต้องเร่งเจรจากับสหรัฐฯ
ล่าสุด ทรัมป์กล่าวเมื่อวันศุกร์ (18 ก.ย.) ว่า ข้อตกลงสามฝ่ายจะทำให้สหรัฐฯ มีอำนาจควบคุมอย่างถาวรด้านความมั่นคงและความต้องการอื่น ๆ ทั้งหมดในกรีนแลนด์
ด้านรัฐบาลเดนมาร์กยังไม่ได้ตอบโต้คำกล่าวดังกล่าวโดยตรง แต่ยืนยันว่าข้อตกลงเคารพอธิปไตยของราชอาณาจักรเดนมาร์ก รวมถึงสิทธิของชาวกรีนแลนด์ในการกำหนดอนาคตของตนเอง
เฟรเดอริกเซนกล่าวที่นครนิวยอร์กเมื่อวันจันทร์ (21 ก.ย.) ว่า การบรรลุข้อตกลงดังกล่าวเป็นไปได้ เนื่องจากเป็นเรื่องของความมั่นคง และจะเป็นประโยชน์ต่อกรีนแลนด์ สหรัฐฯ ยุโรป และเดนมาร์ก
ทั้งนี้ เนื้อหาของข้อตกลงยังไม่ได้รับการเปิดเผยก่อนพิธีลงนาม และยังไม่ชัดเจนว่าข้อตกลงจะเข้าไปแก้ไขสนธิสัญญาด้านกลาโหมปี 2494 ซึ่งเป็นกรอบกฎหมายสำหรับการประจำการของกองทัพสหรัฐฯ ในกรีนแลนด์ หรือจะจัดตั้งกรอบความร่วมมือใหม่ขึ้นมา
โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/ปรียพรรณ มีสุข