ทำเนียบประธานาธิบดีเกาหลีใต้ (ช็องวาแด) ออกโรงเรียกร้องคำชี้แจงอย่างเป็นทางการและคำขอโทษจากรัฐบาลยูเครน หลังฝ่ายยูเครนเปิดเผยข้อมูลเรื่องการส่งตัวทหารเกาหลีเหนือ 2 นายที่ขอลี้ภัยมายังเกาหลีใต้แต่เพียงฝ่ายเดียว ซ้ำยูเครนยังแถลงปฏิเสธโดยไม่เป็นความจริงว่าทั้งสองประเทศไม่เคยมีข้อตกลงรักษาความลับร่วมกัน
ซ็อง กี-ฮง ที่ปรึกษาอาวุโสประธานาธิบดีฝ่ายสื่อสารมวลชนและประชาสัมพันธ์ แถลงเมื่อวันอาทิตย์ (27 ก.ย.) ระบุว่า
ทำเนียบประธานาธิบดีขอแสดงความเสียใจอย่างยิ่งต่อการเปิดเผยข้อมูลเพียงฝ่ายเดียวของยูเครน รวมถึงการออกแถลงการณ์เท็จในเวลาต่อมาว่าไม่มีข้อตกลงรักษาความลับระหว่างกัน
ซ็องระบุว่า รัฐบาลเกาหลีใต้กำลังพิจารณาบังคับใช้มาตรการเพิ่มเติมตามความจำเป็น พร้อมเสริมว่า ก่อนหน้านี้ทางการยูเครนได้เปิดการหารือเรื่องการส่งมอบตัวทหารเกาหลีเหนือดังกล่าวผ่านช่องทางต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง และยูเครนเองเป็นฝ่ายร้องขอให้เก็บเรื่องนี้เป็นความลับชั้นสูงสุด เนื่องจากกังวลว่าการเปิดเผยต่อสาธารณะอาจจุดชนวนกระแสวิพากษ์วิจารณ์ภายในประเทศว่า รัฐบาลยูเครนทิ้งโอกาสในการนำตัวทหารทั้งสองไปแลกเปลี่ยนกับเชลยศึกชาวยูเครนที่ถูกรัสเซียจับกุม
ฝ่ายเกาหลีใต้จึงตกลงที่จะเก็บเรื่องนี้เป็นความลับ โดยคำนึงถึงมิติด้านความมั่นคง ความสัมพันธ์ทางการทูต และหลักมนุษยธรรม โดยเฉพาะสวัสดิภาพและความปลอดภัยของตัวทหารรวมถึงครอบครัวที่ยังอยู่ในเกาหลีเหนือ
ทว่าประธานาธิบดีโวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ผู้นำยูเครน กลับนำประเด็นดังกล่าวไปเปิดเผยต่อที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UNGA) โดยไม่มีการปรึกษาหารือล่วงหน้าอย่างเพียงพอ และภายหลังทางทำเนียบประธานาธิบดียูเครนยังออกมาปฏิเสธว่าไม่เคยมีข้อตกลงรักษาความลับใด ๆ ร่วมกับเกาหลีใต้ ซึ่งการกระทำดังกล่าวได้บั่นทอนความไว้วางใจระหว่างรัฐบาลทั้งสองฝ่ายอย่างร้ายแรง และอาจส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระดับทวิภาคี
ท่าทีของเกาหลีใต้มีขึ้นหลังจากประธานาธิบดีอี แจ-มยอง โพสต์ข้อความผ่านแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (X) ตำหนิการกระทำของผู้นำยูเครนว่าเป็นการละเมิดข้อตกลงรักษาความลับทางการทูต พร้อมย้ำว่า
การเก็บเรื่องนี้ไว้เป็นความลับถือเป็นแนวทางที่ถูกต้องและเหมาะสมที่สุดในทุกมิติ เมื่อคำนึงถึงผลกระทบอันละเอียดอ่อน และทั้งสองฝ่ายต่างเห็นพ้องร่วมกันไว้แล้ว ตนไม่ทราบแน่ชัดว่ามีเหตุจำเป็นใดที่ทำให้ฝ่ายยูเครนตัดสินใจฝ่าฝืนข้อตกลง แต่ก็นับว่าเป็นเรื่องที่น่าเสียใจอย่างยิ่ง
ทั้งนี้ ทหารเกาหลีเหนือทั้งสองนายถูกกองทัพยูเครนจับกุมได้ในสมรภูมิแคว้นคุสค์ของรัสเซียเมื่อเดือนม.ค. 2568 นับเป็นทหารเกาหลีเหนือกลุ่มแรกที่ถูกจับกุมขณะยังมีชีวิตหลังรัฐบาลเปียงยางตัดสินใจส่งกำลังพลเข้าร่วมช่วยรัสเซียรบ
ข้อมูลจากสมาชิกรัฐสภาฝ่ายค้านในกรุงโซลระบุว่า การเจรจาส่งมอบตัวเกิดขึ้นหลังจากทหารทั้งสองนายแสดงความจำนงว่าต้องการแปรพักตร์มาตั้งรกรากในเกาหลีใต้ (ซึ่งตามรัฐธรรมนูญเกาหลีใต้คุ้มครองให้มีสถานะเป็นพลเมือง)
ความขัดแย้งทางการทูตครั้งนี้เกิดขึ้นในจังหวะเวลาที่รัฐบาลเกาหลีใต้ชุดปัจจุบันกำลังพยายามรื้อฟื้นกลไกการเจรจากับเกาหลีเหนือ สอดรับกับท่าทีของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ที่เพิ่งแสดงความพร้อมในการเปิดเวทีเจรจากับเปียงยางอีกครั้ง
โดย พสิษฐ์ อุ่นเมตตาจิต/รัตนา พงศ์ทวิช