ส.อ.ท. เดินหน้าพัฒนาระบบนิเวศสินค้าไทย ยกระดับกระบวนการรับรองและการตรวจสอบย้อนกลับ และเสริมความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศด้วยมาตรฐาน ISO 27001 เพื่อขับเคลื่อนมูลค่าการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุไทยภายใต้การรับรอง MiT สู่เป้าหมาย 200,000 ล้านบาท ภายในปี 2570
นางพิมพ์ใจ ลี้อิสสระนุกูล ประธานสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ส.อ.ท.) เปิดเผยว่า ส.อ.ท. ตั้งเป้าขับเคลื่อนมูลค่าการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุไทยสู่ 200,000 ล้านบาท ภายในปี 70 โดยมุ่งให้สินค้าที่ผู้ประกอบการไทยผลิตและได้รับการรับรอง MiT แล้วมีโอกาสเข้าสู่การจัดซื้อจัดจ้างมากขึ้น และเกิดคำสั่งซื้อจริงอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้ ณ เดือนต.ค. 69 มีสินค้า MiT ที่มีสถานะ Active กว่า 40,000 รายการ และมีมูลค่าการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐแล้วกว่า 100,000 ล้านบาท โดยกลุ่มสินค้าที่ขึ้นทะเบียน MiT สูงสุดส่วนใหญ่อยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมหลัก ได้แก่ วัสดุก่อสร้าง ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ พลาสติกและปิโตรเคมี เครื่องจักรกล รวมถึงอุปกรณ์และเฟอร์นิเจอร์สำนักงาน
นอกเหนือจากการรับรองสินค้า ส.อ.ท. มุ่งพัฒนาระบบนิเวศ (Ecosystem) ที่เชื่อมโยงผู้ผลิต ผู้ประกอบการในห่วงโซ่อุปทาน และหน่วยงานผู้ซื้อ เพื่อให้ภาคอุตสาหกรรมไทยเลือกใช้สินค้าไทยด้วยกันอย่างเข้มแข็ง เมื่อเงินงบประมาณและเม็ดเงินจากการจัดซื้อหมุนเวียนกลับมาเป็นคำสั่งซื้อให้กับผู้ผลิตในประเทศ จะช่วยสนับสนุนกำลังการผลิต การจ้างงาน และการเติบโตของห่วงโซ่อุปทานไทย รวมถึงเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการ SMEs เข้าถึงตลาดและเติบโตไปพร้อมกับภาคอุตสาหกรรม
ปัจจุบันพบสินค้าบางประเภทระบุข้อความ Made in Thailand ลงบนผลิตภัณฑ์โดยตรง ส.อ.ท. จึงขอชี้แจงให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้องว่า คำว่า Made in Thailand เป็นคำสามัญทั่วไปที่สื่อว่าสินค้านั้นผลิตหรือประกอบขึ้นภายในประเทศไทย โดยผู้ผลิตในประเทศสามารถระบุข้อความดังกล่าวได้ตามเงื่อนไขที่เกี่ยวข้อง แต่ข้อความดังกล่าว ไม่ใช่ ตราสัญลักษณ์รับรอง MiT และไม่เทียบเท่ากับสินค้าที่ผ่านกระบวนการรับรองของ ส.อ.ท.
สิ่งสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจให้ตรงกันคือ MiT ไม่ใช่ นโยบาย ของรัฐบาล และไม่ใช่ มาตรฐานคุณภาพผลิตภัณฑ์ อย่างเช่น มอก. ที่เน้นทดสอบความปลอดภัย แต่ MiT คือ ตราสัญลักษณ์รับรอง ที่ทำหน้าที่เสมือนการระบุสัญชาติไทยให้กับสินค้า เพื่อยืนยันคุณสมบัติด้านการผลิตในประเทศตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด นางพิมพ์ใจ กล่าว
ส.อ.ท. เป็นหน่วยงานเพียงผู้เดียวที่ได้รับมอบหมายตามกฎกระทรวงกำหนดพัสดุและวิธีการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน พ.ศ. 2563 ภายใต้ พ.ร.บ. การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 ให้มีอำนาจพิจารณาออกใบรับรองและขึ้นทะเบียนสินค้า ซึ่งสินค้าที่ได้รับการรับรองจะต้องแสดง ตราสัญลักษณ์ MiT ที่ ส.อ.ท. จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าไว้อย่างเป็นทางการ พร้อมมีระบบ QR Code บนใบรับรองเพื่อตรวจสอบย้อนกลับได้ทันที ป้องกันการแอบอ้างและสวมสิทธิ์ เพื่อให้ภาครัฐมีกลไกในการระบุชี้ชัดได้ว่าสินค้าใดเป็นของไทยอย่างแท้จริง
ด้าน นางกนิษฐ์ เมืองกระจ่าง รองประธาน ส.อ.ท. ประธานสายงานมาตรฐานอุตสาหกรรมและศักยภาพในการแข่งขัน และประธานคณะกรรมการกำกับงาน Made in Thailand (MiT) ส.อ.ท. ระบุว่า ส.อ.ท.พร้อมเดินหน้าวางแนวทางการดำเนินงานเชิงปฏิบัติการ โดยให้ความสำคัญกับความโปร่งใส ความเชื่อมั่นของผู้ประกอบการ และการขยายผลการใช้งานจริง ผ่านการยกระดับกระบวนการรับรอง การตรวจสอบภายหลัง และการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูล โดยมีภารกิจขับเคลื่อนสำคัญ ดังนี้
กระบวนการรับรองมาตรฐานสากล สูตรคำนวณต้นทุน และระบบ Post Audit : การรับรอง MiT ยึดเกณฑ์การคำนวณสัดส่วนมูลค่าการผลิตในประเทศตามสูตร ASEAN Local Content Scheme ซึ่งต้องมีสัดส่วนต้นทุนวัตถุดิบและแรงงานในประเทศไม่น้อยกว่าร้อยละ 40 และมีสูตรการคำนวณตามแนวทางที่องค์การการค้าโลก (WTO) ยอมรับ จึงไม่ใช่การกีดกันทางการค้า นอกจากนี้ ส.อ.ท. ยังมีกลไกตรวจสอบภายหลัง (Post Audit) ทั้งการตรวจเอกสารรายละเอียดต้นทุนและการลงสุ่มตรวจสถานประกอบการจริง เพื่อสร้างความมั่นใจแก่หน่วยงานผู้ซื้อว่าไม่มีการสวมสิทธิ์สินค้า
ระบบสารสนเทศมั่นคงปลอดภัยมาตรฐาน ISO 27001 : เพื่อสร้างความเชื่อมั่นด้านการรักษาความปลอดภัยของข้อมูล และคลายความกังวลเรื่องข้อมูลรั่วไหล (Data Leakage) ส.อ.ท. ได้วางระบบการรับรอง MiT ภายใต้มาตรฐาน ISO 27001 ซึ่งเป็นมาตรฐานความมั่นคงปลอดภัยสารสนเทศระดับสากล เพื่อปกป้องเอกสารต้นทุน ข้อมูลส่วนบุคคล และความลับทางการค้าของสมาชิกอย่างรัดกุม
อย่างไรก็ดี การพัฒนาระบบดังกล่าว มีเป้าหมายเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ทั้งผู้ประกอบการที่ยื่นขอรับรองและหน่วยงานผู้ซื้อ ว่าสินค้าที่ได้รับตราสัญลักษณ์ MiT ผ่านกระบวนการรับรองตามหลักเกณฑ์ มีระบบตรวจสอบย้อนกลับ และมีการดูแลข้อมูลอย่างมั่นคงปลอดภัย
ส.อ.ท. จึงขอให้ทุกหน่วยงานภาครัฐและรัฐวิสาหกิจ ร่วมส่งเสริมการจัดซื้อจัดจ้างสินค้า MiT ครอบคลุมทุกกลุ่มผลิตภัณฑ์และทุกกลุ่มอุตสาหกรรม ทั้งการจัดซื้อพัสดุเพื่อใช้งานประจำ การลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อขยายผลจากการรับรองไปสู่การใช้งานจริง และร่วมขับเคลื่อนมูลค่าการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุไทยให้บรรลุเป้าหมาย 200,000 ล้านบาท ภายในปี 70
ทั้งนี้ โดยเฉพาะในสถานการณ์ปัจจุบันที่หลายพื้นที่ประสบอุทกภัย ส.อ.ท. ขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาจัดซื้อจัดจ้างสินค้าที่ได้รับการรับรอง MiT เพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูและเยียวยาพื้นที่ประสบภัย ทั้งการซ่อมแซมโครงสร้างพื้นฐาน ระบบสาธารณูปโภคของภาครัฐ และอาคาร อาทิ วัสดุก่อสร้างสำหรับซ่อมแซมถนน ผลิตภัณฑ์สำหรับระบบน้ำและสุขาภิบาล อุปกรณ์ระบบไฟฟ้า เช่น สายไฟและเคเบิล หม้อแปลงไฟฟ้า และตู้ควบคุมไฟฟ้า รวมถึงเฟอร์นิเจอร์ ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ตลอดจนครุภัณฑ์และอุปกรณ์สำนักงาน โดยเลือกผลิตภัณฑ์ที่มีคุณสมบัติและมาตรฐานตรงตามความต้องการใช้งาน ภายใต้หลักเกณฑ์การจัดซื้อจัดจ้างที่เกี่ยวข้อง โดย ส.อ.ท.พร้อมเชิญชวนภาคเอกชนเลือกใช้สินค้า MiT ในการฟื้นฟูโรงงานและสถานประกอบการด้วยเช่นกัน
โดยการใช้สินค้า MiT ในงานฟื้นฟูและเยียวยาพื้นที่ประสบภัยครั้งนี้ จะช่วยให้เม็ดเงินที่ใช้ในการซ่อมแซมกลับมาเป็นคำสั่งซื้อแก่ผู้ผลิตในประเทศ รวมถึงผู้ประกอบการ SMEs และผู้ผลิตชิ้นส่วนหรือวัตถุดิบในห่วงโซ่อุปทาน สนับสนุนการกลับมาดำเนินธุรกิจ การรักษาการจ้างงาน และการหมุนเวียนรายได้ในพื้นที่ จึงเป็นการเชื่อมโยงการฟื้นฟูหลังภัยพิบัติเข้ากับการกระตุ้นเศรษฐกิจไทย เพื่อให้ทั้งพื้นที่ประสบภัยและภาคธุรกิจฟื้นตัวไปพร้อมกัน
โดย ปภัสสร องค์พิเชฐเมธา/รัชดา คงขุนเทียน