ครม.รับทราบรายงานผลการเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ภัยแล้งและสภาพอากาศแปรปรวนของกระทรวงเกษตรฯ เดินหน้าบริหารจัดการน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ภาคเกษตร และอุตสาหกรรมอย่างเป็นระบบ พร้อมเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยงผ่าน War Room เผยผลงานกำจัดวัชพืชด้วยเครื่องจักรคืบหน้า 90% ย้ำรัฐบาลมุ่งป้องกันปัญหาขาดแคลนน้ำล่วงหน้า ลดผลกระทบต่อประชาชนและเศรษฐกิจ
ร.อ.หญิง ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) รับทราบรายงานผลการดำเนินงานการเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ภัยแล้งและสภาพอากาศที่แปรปรวน ตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เสนอ โดยรัฐบาลให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำเชิงรุก เพื่อเตรียมรับมือกับความผันผวนของสภาพภูมิอากาศ ทั้งฝนทิ้งช่วงและภัยแล้งที่อาจเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ ซึ่งส่งผลกระทบต่อปริมาณน้ำต้นทุน การดำรงชีวิตของประชาชน ภาคเกษตรกรรม และกิจกรรมทางเศรษฐกิจของประเทศ
ทั้งนี้ รัฐบาลมุ่งเน้นการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ โดยคำนึงถึงปริมาณน้ำต้นทุนและความต้องการใช้น้ำของทุกภาคส่วน พร้อมเพิ่มประสิทธิภาพระบบชลประทาน การเฝ้าระวัง วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง และแจ้งเตือนสถานการณ์ล่วงหน้า เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องสามารถเตรียมพร้อมรับมือและให้ความช่วยเหลือประชาชนได้อย่างทันท่วงที
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้รายงานแนวทางดำเนินงานสำคัญ 4 ด้าน ได้แก่
1. ดูแลน้ำกินน้ำใช้ให้เพียงพอและทั่วถึง โดยบริหารจัดการน้ำจากอ่างเก็บน้ำและแหล่งน้ำชลประทานให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำต้นทุนและความต้องการใช้น้ำของแต่ละพื้นที่ พร้อมบูรณาการความร่วมมือกับสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ การประปาส่วนภูมิภาค การประปานครหลวง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนการส่งน้ำเข้าสู่ระบบประปา ตลอดจนติดตามสถานการณ์และปรับแผนจัดสรรน้ำให้เหมาะสม ลดความเสี่ยงจากการขาดแคลนน้ำในช่วงวิกฤต
2. เตรียมพร้อมภาคเกษตร ลดความเสี่ยงขาดแคลนน้ำเพาะปลูก โดยบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำต้นทุนและสภาพภูมิอากาศ ผ่านศูนย์ปฏิบัติการ (War Room) ติดตามสถานการณ์น้ำ วิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง และแจ้งเตือนภัยล่วงหน้า
พร้อมส่งเสริมการวางแผนเพาะปลูกตามปริมาณน้ำที่มีอยู่จริง เน้นใช้น้ำฝนเป็นหลักและใช้น้ำชลประทานเสริมในช่วงฝนทิ้งช่วง ตลอดจนเตรียมแนวทางช่วยเหลือเกษตรกรที่อาจได้รับผลกระทบอย่างทันท่วงที
3. วางแผนจัดสรรน้ำ 255 ล้านลูกบาศก์เมตร รองรับภาคอุตสาหกรรม โดยเตรียมสนับสนุนปริมาณน้ำจากอ่างเก็บน้ำให้แก่ภาคอุตสาหกรรมประมาณ 255 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือคิดเป็น 2 % ของแผนจัดสรรน้ำทั้งหมด เพื่อรองรับความต้องการใช้น้ำของภาคการผลิต ควบคู่กับการบริหารจัดสรรน้ำให้แก่ภาคส่วนต่าง ๆ ตามลำดับความสำคัญและปริมาณน้ำต้นทุนในแต่ละพื้นที่ เพื่อรักษาความต่อเนื่องของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ
4. เร่งขุดลอกคลองกำจัดวัชพืช เพิ่มประสิทธิภาพระบบชลประทาน โดยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องขุดลอกคูคลองและแหล่งน้ำ กำจัดวัชพืชและสิ่งกีดขวางทางน้ำ ตลอดจนนำเทคโนโลยีสำรวจและวัดระดับน้ำมาใช้ประกอบการวางแผนปรับปรุงแหล่งน้ำ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการและส่งน้ำให้แก่พื้นที่ต่างๆ อย่างเหมาะสม
สำหรับผลการดำเนินงานสะสม ณ วันที่ 17 กรกฎาคม 2569 พบว่า มีความคืบหน้าในการปรับปรุงระบบชลประทานและแหล่งน้ำอย่างต่อเนื่อง ได้แก่
กำจัดวัชพืชด้วยเครื่องจักร ดำเนินการแล้ว 5.96 ล้านตัน จากเป้าหมาย 6.61 ล้านตัน คิดเป็น 90%
กำจัดวัชพืชด้วยแรงงานคน ดำเนินการแล้ว 39,986 ไร่ จากเป้าหมาย 46,823 ไร่ คิดเป็น 85.4%
ขุดลอกลำน้ำ ดำเนินการแล้ว 183 รายการ จากแผน 274 รายการ
ปริมาณดินขุดลอกสะสม ดำเนินการแล้วประมาณ 16.42 ล้านลูกบาศก์เมตร
รัฐบาลให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการน้ำตั้งแต่ก่อนเกิดวิกฤต เพราะภัยแล้งไม่ใช่เพียงปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่ส่งผลโดยตรงต่อปากท้องประชาชน ต้นทุนการผลิตของเกษตรกร และความมั่นคงทางเศรษฐกิจของประเทศ การเตรียมความพร้อมล่วงหน้าจึงเป็นหัวใจสำคัญในการลดความเสียหายและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ร.อ.หญิง ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าว
ทั้งนี้ รัฐบาลจะให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องติดตามสถานการณ์น้ำและสภาพอากาศอย่างใกล้ชิด พร้อมปรับแผนบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับสถานการณ์ เพื่อดูแลประชาชนให้มีน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภค สนับสนุนการประกอบอาชีพของเกษตรกร และรองรับความต้องการของภาคเศรษฐกิจอย่างสมดุล
เป้าหมายของรัฐบาลไม่ใช่เพียงการบริหารน้ำให้เพียงพอ แต่ต้องบริหารให้เกิดประโยชน์สูงสุด และลดความเสี่ยงที่ประชาชนจะต้องเผชิญ เพราะการป้องกันภัยแล้งที่ดีที่สุด คือการลงมือก่อนที่ความเดือดร้อนจะเกิดขึ้น ร.อ.หญิง ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าว
โดย ฐานิสร์ ทองนอก/รัชดา คงขุนเทียน