โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ระงับการบังคับใช้มาตรการภาษีศุลกากรและคว่ำบาตรที่มุ่งเป้าไปยังรัสเซียและประเทศที่ซื้อน้ำมันจากรัสเซีย โดยอ้างว่าเป็นการดำเนินการเพื่อผลประโยชน์แห่งชาติ ขณะที่รัฐบาลพยายามเพิ่มอุปทานน้ำมันดีเซลในตลาดโลกและลดราคาพลังงานภายในประเทศ
ทรัมป์ลงนามในคำสั่งฝ่ายบริหารเมื่อช่วงดึกวันศุกร์ (16 ต.ค.) เพื่อระงับการบังคับใช้มาตรการตามกฎหมายเกรแฮม (Graham Act) ซึ่งเขาลงนามเมื่อเดือนที่แล้ว โดยมีเป้าหมายเพิ่มแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่อรัสเซียจากกรณีรุกรานยูเครน
คำสั่งดังกล่าวกำหนดมาตรการภาษีอย่างเป็นทางการ แต่พักการบังคับใช้ไว้ก่อน ทำให้รัฐบาลสหรัฐฯ ยังสามารถนำมาตรการกลับมาใช้ได้ในอนาคต ทรัมป์ระบุว่าได้แจ้งต่อสภาคองเกรสแล้วว่า การยกเว้นมาตรการครั้งนี้เป็นไปเพื่อผลประโยชน์แห่งชาติของสหรัฐฯ
กฎหมายเกรแฮมซึ่งผลักดันโดยลินด์ซีย์ เกรแฮม อดีตวุฒิสมาชิกพรรครีพับลิกันผู้ล่วงลับ กำหนดให้รัฐบาลสหรัฐฯ ใช้มาตรการจำกัดทางการค้าและคว่ำบาตรรัสเซียในวงกว้าง รวมถึงประเทศที่ซื้อผลิตภัณฑ์พลังงานจากรัสเซีย โดยสหรัฐฯ ต้องเรียกเก็บภาษีศุลกากร 100% กับสินค้าที่นำเข้าจาก 5 ประเทศซึ่งเป็นผู้ซื้อน้ำมันดิบรัสเซียรายใหญ่ที่สุด พร้อมคว่ำบาตรหน่วยงานของรัสเซียหลายแห่ง และเรียกเก็บภาษี 500% สำหรับผลิตภัณฑ์พลังงานจากรัสเซียที่นำเข้าสู่สหรัฐฯ
รัฐบาลทรัมป์มีกำหนดบังคับใช้มาตรการดังกล่าวภายในวันที่ 18 ต.ค. นี้ แต่การระงับมาตรการไว้ก่อนช่วยลดความเสี่ยงที่จะเกิดข้อพิพาททางการค้ากับประเทศที่ซื้อน้ำมันจากรัสเซีย เช่น จีน อินเดีย และตุรกี ซึ่งอาจถูกสหรัฐฯ เรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าในอัตราสูง
การตัดสินใจครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากรัฐบาลสหรัฐฯ ประกาศข้อตกลงกับวลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เพื่อเพิ่มปริมาณน้ำมันดีเซลในตลาดโลก โดยทรัมป์ให้ความสำคัญกับการลดราคาดีเซลในสหรัฐฯ ซึ่งเคลื่อนไหวใกล้ระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมวันที่ 3 พ.ย.
อย่างไรก็ตาม ความร่วมมือกับรัสเซียถูกวิจารณ์จากสมาชิกสภานิติบัญญัติที่กังวลว่า การผ่อนคลายแรงกดดันทางเศรษฐกิจต่อรัสเซียอาจบั่นทอนความพยายามยุติสงครามในยูเครน โดยวุฒิสมาชิกจากทั้งพรรครีพับลิกันและเดโมแครตกลุ่มหนึ่งได้ส่งจดหมายถึงทรัมป์ในสัปดาห์นี้ เรียกร้องให้ยกเลิกข้อตกลงด้านน้ำมันดีเซลกับรัสเซียและบังคับใช้กฎหมายเกรแฮม
การตัดสินใจครั้งนี้สะท้อนให้เห็นว่า รัฐบาลสหรัฐฯ ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างการลดต้นทุนเชื้อเพลิงในประเทศ กับการใช้มาตรการคว่ำบาตรเพื่อกดดันรัสเซียให้ยุติสงครามในยูเครน
โดย กัลยาณี ชีวะพานิช