รัฐบาลญี่ปุ่นภายใต้นายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ เตรียมชะลอการเสนอร่างกฎหมายรับรองการใช้นามสกุลเดิมก่อนสมรสเพื่อให้มีผลทางกฎหมาย โดยจะไม่นำเสนอร่างกฎหมายดังกล่าวในสมัยประชุมรัฐสภาปัจจุบันซึ่งจะสิ้นสุดลงในช่วงกลางเดือนธ.ค.
แหล่งข่าวใกล้ชิดกับเรื่องนี้เปิดเผยเมื่อวันพุธ (21 ต.ค.) ว่า การตัดสินใจดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อไม่ให้การพิจารณาร่างกฎหมายนามสกุลส่งผลกระทบต่อการผลักดันกฎหมายลดภาษีการบริโภคสำหรับอาหารและเครื่องดื่มเป็นเวลา 2 ปี ตั้งแต่เดือนเม.ย.ปีหน้า ซึ่งเป็นนโยบายเร่งด่วนอันดับแรกของรัฐบาล และต้องการให้กฎหมายดังกล่าวผ่านความเห็นชอบจากรัฐสภา
แหล่งข่าวระบุว่า รัฐบาลกำลังพิจารณานำร่างกฎหมายนามสกุลเดิมเข้าสู่การพิจารณาในระหว่างหรือหลังการประชุมรัฐสภาสมัยสามัญในปีหน้า
ประเด็นนี้เป็นที่ถกเถียงในญี่ปุ่น เนื่องจากผู้หญิงส่วนใหญ่ต้องเปลี่ยนไปใช้นามสกุลของสามีหลังแต่งงาน ทำให้ไม่สามารถใช้นามสกุลเดิมได้ในบางกรณี เช่น การเปิดบัญชีธนาคารด้วยนามสกุลที่ยังใช้ในการทำงาน
ขณะเดียวกัน มีความกังวลว่าการขยายสิทธิในการใช้นามสกุลเดิมก่อนสมรสนั้น อาจลดแรงสนับสนุนในการจัดตั้งระบบที่เปิดให้คู่สมรสเลือกใช้นามสกุลแยกกันได้ ซึ่งมีพรรคฝ่ายค้านบางพรรค กลุ่มธุรกิจ และสมาชิกบางส่วนของพรรคเสรีประชาธิปไตย (LDP) ซึ่งเป็นพรรครัฐบาลให้การสนับสนุน
ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีหญิงคนแรกของญี่ปุ่น ซึ่งมีแนวคิดทางการเมืองแบบอนุรักษนิยม มีท่าทีระมัดระวังต่อการเปิดให้คู่สมรสใช้นามสกุลแยกกัน โดยสมาชิกบางส่วนในพรรคของเธอกังวลว่า ระบบดังกล่าวอาจบั่นทอนความเป็นปึกแผ่นของครอบครัวและค่านิยมดั้งเดิม
ในการประชุมวุฒิสภาเมื่อต้นเดือนนี้ ทาคาอิจิกล่าวว่า การขยายการใช้นามสกุลเดิมก่อนสมรสนั้น จะช่วยลดความยุ่งยากในการดำเนินชีวิตประจำวัน และยืนยันว่ารัฐบาลจะศึกษาประเด็นนี้ต่อไป อย่างไรก็ตาม เธอแสดงท่าทีไม่เห็นด้วยกับการนำระบบที่เปิดให้คู่สมรสเลือกใช้นามสกุลแยกกันมาใช้ พร้อมระบุว่ารัฐบาลจำเป็นต้องติดตามความคิดเห็นของประชาชนและการอภิปรายในรัฐสภาอย่างใกล้ชิด
ทั้งนี้ พรรค LDP และพรรคนวัตกรรมญี่ปุ่น (Japan Innovation Party) ซึ่งเป็นพรรคร่วมรัฐบาล ได้ระบุไว้ในข้อตกลงร่วมรัฐบาลที่ลงนามเมื่อเดือนต.ค.ปีที่แล้วว่า ทั้งสองพรรคจะจัดตั้งระบบที่รับรองให้นามสกุลเดิมก่อนสมรสมีผลทางกฎหมายในทุกด้านของการใช้ชีวิตในสังคม
โดย ตนุพัฒน์ ปิยะรัตน์/กัลยาณี ชีวะพานิช