นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรี และ รมว.พาณิชย์ เปิดเผยว่า การเจรจากรอบความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน (ASEAN Digital Economy Framework Agreement: DEFA) ได้ข้อสรุปเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ในการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านเศรษฐกิจอาเซียน (SEOM) ครั้งที่ 2/57 ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เมื่อปลายเดือนพ.ค.ที่ผ่านมา
โดยไทยในฐานะประธานคณะกรรมการเจรจา DEFA NC ได้ทำหน้าที่ขับเคลื่อนการเจรจา และประสานจุดยืนของประเทศสมาชิก จนนำอาเซียนไปสู่การบรรลุข้อตกลง DEFA ได้สำเร็จ นับเป็นก้าวสำคัญของการวางรากฐานเศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาค โดยขั้นตอนต่อจากนี้ จะเป็นการตรวจทานถ้อยคำทางกฎหมาย (Legal Scrubbing) เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการลงนามอย่างเป็นทางการในการประชุมสุดยอดอาเซียน (ASEAN Summit) เดือนพฤศจิกายน 2569
นางศุภจี กล่าวว่า ในฐานะที่ไทยได้รับความไว้วางใจให้ทำหน้าที่ประธานคณะกรรมการเจรจา DEFA NC ได้มีการทำงานอย่างใกล้ชิดกับประเทศสมาชิกอาเซียนทุกประเทศ เพื่อขับเคลื่อนการเจรจาและสร้างฉันทามติร่วมกัน จนสามารถนำการเจรจาที่มีความซับซ้อนและครอบคลุมประเด็นเศรษฐกิจดิจิทัลแห่งอนาคตไปสู่ความสำเร็จได้
"ความสำเร็จครั้งนี้ ไม่เพียงสะท้อนบทบาทนำของไทยในเวทีเศรษฐกิจระหว่างประเทศ แต่ยังแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของอาเซียน ในการร่วมกันกำหนดกติกาเศรษฐกิจดิจิทัลระดับภูมิภาคที่มีมาตรฐานสูง สอดรับกับบริบทเศรษฐกิจโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว และเสริมความเชื่อมั่นการค้าและการลงทุนดิจิทัลระดับโลก" นางศุภจี ระบุนางศุภจี กล่าวเพิ่มเติมว่า DEFA ไม่ใช่เพียงความตกลงด้านเศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียน แต่เป็นกติกาใหม่ ซึ่งจะช่วยยกระดับสภาพแวดล้อมทางธุรกิจดิจิทัลของอาเซียน ให้การค้าและการลงทุนข้ามพรมแดนดำเนินได้อย่างราบรื่นมากขึ้น ลดต้นทุน เพิ่มประสิทธิภาพ ผ่านการเชื่อมโยงระบบดิจิทัลของประเทศสมาชิกให้ทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Interoperability) ซึ่งจะสร้างโอกาสใหม่ให้กับภาคธุรกิจในภูมิภาค โดยเฉพาะผู้ประกอบการ MSMEs ที่จะเข้าถึงตลาด เทคโนโลยี และนวัตกรรมได้มากขึ้น
ขณะเดียวกัน DEFA ยังวางรากฐานให้เศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียนเติบโตอย่างมั่นคง และน่าเชื่อถือ ผ่านความร่วมมือด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การคุ้มครองผู้บริโภค การต่อต้านการหลอกลวงออนไลน์ ตลอดจนการเตรียมความพร้อมรองรับเทคโนโลยีแห่งอนาคตอย่างปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อให้อาเซียนสามารถแข่งขันได้ในเศรษฐกิจดิจิทัลโลก
ทั้งนี้ DEFA เป็นความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลระดับภูมิภาคฉบับแรกของโลก ที่จัดทำขึ้นระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน โดยเริ่มต้นการเจรจาอย่างเป็นทางการตั้งแต่ปี 2566 และสามารถสรุปผลการเจรจาได้สำเร็จในปี 2569 ความสำเร็จดังกล่าว นับเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญที่ตอกย้ำบทบาทของไทย ในฐานะผู้นำการขับเคลื่อนวาระเศรษฐกิจดิจิทัลของภูมิภาค
ขณะที่ผลการศึกษาชี้ว่า DEFA จะช่วยผลักดันมูลค่าเศรษฐกิจดิจิทัลของอาเซียนให้เติบโตสู่ระดับ 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2573 พร้อมยกระดับอาเซียนสู่การเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจดิจิทัลที่เชื่อมโยงครอบคลุม และยั่งยืนในเวทีโลก
ด้านนายธัชชญาน์พล อภิมนต์เตชบุตร รองอธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ เปิดเผยว่า ได้เข้าร่วมการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสเศรษฐกิจอาเซียน (SEOM) ครั้งที่ 2/57 และการประชุมกับคู่เจรจา ณ กรุงมะนิลา สาธารณรัฐฟิลิปปินส์ เพื่อเร่งสานต่อมติที่ประชุมรัฐมนตรีเมื่อเดือนพ.ค.69 ขับเคลื่อนงานด้านเศรษฐกิจ โดยผลลัพธ์ที่สำคัญ ได้แก่ การบรรลุความตกลงเศรษฐกิจดิจิทัลอาเซียน (DEFA) ซึ่งเป็นความตกลงระดับภูมิภาคแรกของโลก ที่คาดว่าจะช่วยผลักดันมูลค่าการค้าดิจิทัลของอาเซียนให้สามารถเติบโตได้ถึง 30% ภายในปี 2573 โดยพร้อมลงนามในปลายปีนี้
และรับรองแผนงาน ASEAN Single Window 2.0 Roadmap เพื่อยกระดับการเชื่อมโยงระบบอิเล็กทรอนิกส์ของอาเซียน รวมถึงขยายความร่วมมือด้านการแลกเปลี่ยนเอกสารทางการค้าอิเล็กทรอนิกส์ ระหว่างอาเซียนกับประเทศคู่ค้า ซึ่งจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการอำนวยความสะดวกทางการค้า และเสริมสร้างวามเชื่อมโยงทางเศรษฐกิจของภูมิภาค เพื่อรองรับการค้าไร้พรมแดนอย่างเต็มรูปแบบ
อีกทั้งได้หารือกับประเทศสมาชิกอาเซียน ถึงแนวทางการขยายความร่วมมือกับประเทศที่มีศักยภาพใหม่ ๆ อาทิ กลุ่มรัฐอ่าวอาหรับ (GCC) 6 ประเทศ เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตลาดเดิม และเสริมสร้างความมั่นคงทางเศรษฐกิจและห่วงโซ่มูลค่าของภูมิภาคในระยะยาว