ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) คาดการณ์ว่า ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ของไทยจะขยายตัวเพียง 1.8% ในปี 2569 จากสารพัดปัจจัยรุมเร้า ทั้งอุปสงค์โลกที่อ่อนแอลง วิกฤตราคาพลังงานจากสงครามตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อ ไปจนถึงช่วงรอยต่อทางการเมืองในประเทศ ก่อนที่จะค่อย ๆ ฟื้นตัวแตะ 2.0% ในปี 2570
ตัวเลขคาดการณ์เศรษฐกิจปีนี้ลดลงอย่างมากจากที่ขยายตัว 2.4% ในปี 2568 ซึ่งลดลงจากระดับ 2.9% ในปี 2567 โดย ADB ระบุในรายงานแนวโน้มเศรษฐกิจเอเชีย (Asian Development Outlook) ฉบับเดือนเมษายนที่เผยแพร่ในวันนี้ว่า สาเหตุหลักที่ทำให้เศรษฐกิจปี 2569 ทรุดตัว เกิดจากภาคการส่งออกที่จะเริ่มรับแรงกระแทกจากกำแพงภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ ประกอบกับอานิสงส์จากการเร่งส่งออกตุนไว้ในปีที่แล้วได้หมดลง ซ้ำร้ายวิกฤตความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ส่อแววยืดเยื้อจะยิ่งดันต้นทุนค่าระวางเรือ ค่าประกันภัย และราคาพลังงานให้พุ่งสูงขึ้น
แม้ความต้องการสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ในตลาดโลกจะยังขยายตัว แต่การส่งออกของไทยในภาคส่วนนี้จะไม่ได้ประโยชน์เท่าที่ควร เพราะอุตสาหกรรมในประเทศยังกระจุกตัวอยู่แค่การรับจ้างประกอบและผลิตชิ้นส่วนขั้นกลาง มากกว่าการผลิตสินค้ามูลค่าสูง ขณะเดียวกัน ภาคการท่องเที่ยวยังตกอยู่ในสภาวะไม่แน่นอนสูง เนื่องจากต้นทุนการเดินทางที่แพงขึ้นจากราคาพลังงานและความกังวลด้านภูมิรัฐศาสตร์ ส่งผลให้การฟื้นตัวของนักท่องเที่ยวจีนจะยังคงเป็นไปอย่างช้า ๆ โดยคาดว่าภาคการท่องเที่ยวจะกลับมาเป็นเครื่องยนต์หลักได้อีกครั้งในปี 2570
ขณะเดียวกัน ADB คาดการณ์ว่า อัตราเงินเฟ้อของไทยจะกลับมาเป็นบวกที่ 1.3% ในปี 2569 และ 1.0% ในปี 2570 หลังจากที่เผชิญภาวะเงินฝืดที่ -0.1% ในปี 2568 โดยรายงานระบุว่า ถึงแม้อุปสงค์ในประเทศจะอ่อนแอ แต่คาดว่าอัตราเงินเฟ้อจะปรับตัวสูงขึ้นในปีนี้ โดยมีสาเหตุหลักมาจากราคาพลังงานที่สูงขึ้น อันเป็นผลจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ส่วนในปีหน้า คาดว่าอัตราเงินเฟ้อจะชะลอตัวลงเล็กน้อย เมื่อแรงกดดันด้านราคาพลังงานเริ่มคลี่คลาย ขณะที่การฟื้นตัวอย่างค่อยเป็นค่อยไปของภาคการท่องเที่ยวและภาคบริการก็ส่งผลให้ราคามีแรงหนุนขึ้นบ้าง
ADB ชี้ว่า โจทย์ใหญ่ของไทยคือการเร่งสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจตัวใหม่ เนื่องจากโมเดลเดิมที่เน้นพึ่งพาการส่งออกกำลังเผชิญข้อจำกัดที่เพิ่มสูงขึ้น รวมทั้งแนะให้เน้นสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศอย่างเร่งด่วน ก่อนจะสูญเสียขีดความสามารถในการแข่งขันในระยะยาว โดยข้อมูลจาก OECD ชี้ว่า ขีดความสามารถในการแข่งขันและผลิตภาพแรงงานของไทยกำลังตามหลังเพื่อนบ้าน ดังเห็นได้จากอัตราการเติบโตของผลิตภาพปัจจัยการผลิตรวม (TFP) ของไทยในช่วงปี 2558-2566 อยู่ที่ 0% สะท้อนให้เห็นว่าไทยแทบไม่มีการพัฒนานวัตกรรมหรือเทคโนโลยีใหม่ ๆ
รายงานระบุว่า ไทยมีทิศทางที่ชัดเจนในการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจสีเขียวและดิจิทัล ซึ่งรวมถึงการขยายพลังงานหมุนเวียน การส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่ดีขึ้น ซึ่งการปรับกรอบกฎระเบียบ เครื่องมือทางการเงิน และนโยบายอุตสาหกรรมให้สอดรับกับทิศทางเหล่านี้จะเป็นกุญแจสำคัญในการปลดล็อกแหล่งการเติบโตใหม่ ๆ