สหรัฐฯ เปิดการสอบสวนทางการค้าครั้งใหม่ต่อเวียดนามในประเด็นการคุ้มครองและบังคับใช้สิทธิในทรัพย์สินทางปัญญา ซึ่งอาจปูทางไปสู่การเรียกเก็บภาษีนำเข้าสินค้าเวียดนามเพิ่มเติมในอนาคต ตามรายงานของสำนักข่าวบลูมเบิร์กเมื่อวันศุกร์ (29 พ.ค.)
สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ (USTR) ระบุว่า การสอบสวนภายใต้มาตรา 301 (Section 301) จะมุ่งตรวจสอบนโยบายและแนวปฏิบัติของเวียดนามเกี่ยวกับการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา รวมถึงผลกระทบที่อาจมีต่อภาคการค้าของสหรัฐฯ
เจมีสัน เกรียร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐฯ กล่าวว่า การดำเนินการครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อแก้ไขข้อกังวลที่สหรัฐฯ มีต่อการบังคับใช้กฎหมายทรัพย์สินทางปัญญาของเวียดนามมาเป็นเวลานาน พร้อมระบุว่า หากเห็นว่ามีความจำเป็น ก็อาจมีมาตรการเพิ่มเติมตามมาในอนาคต โดยสหรัฐฯ ต้องการเห็นการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังและยั่งยืน เพื่อป้องกันการละเมิดสิทธิในทรัพย์สินทางปัญญาในระยะยาว
การสอบสวนครั้งใหม่นี้เกิดขึ้นในช่วงที่การเจรจาการค้าระหว่างสหรัฐฯ และเวียดนามยังไม่สามารถหาข้อสรุปได้ แม้ทั้งสองฝ่ายหารือกันมาหลายเดือนก็ตาม เนื่องจากยังมีความเห็นต่างในประเด็นการส่งผ่านสินค้า (transshipment) การเข้าถึงตลาด และการเกินดุลการค้าของเวียดนามกับสหรัฐฯ ที่ขยายตัวต่อเนื่อง
บลูมเบิร์กรายงานว่า เวียดนามเกินดุลการค้ากับสหรัฐฯ เพิ่มขึ้นเป็น 1.782 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2568 สูงกว่าปี 2567 ราว 5.47 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ
ขณะเดียวกัน การสอบสวนดังกล่าวถือเป็นคดีที่ 3 ภายใต้มาตรา 301 ที่สหรัฐฯ เปิดสอบสวนต่อเวียดนาม โดยอีก 2 คดีที่อยู่ระหว่างการพิจารณาเกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาเรื่องกำลังการผลิตส่วนเกินในภาคอุตสาหกรรม และการใช้แรงงานบังคับ ซึ่งคาดว่าจะได้ข้อสรุปในเดือนก.ค.
ทั้งนี้ การสอบสวนตามมาตรา 301 เป็นกลไกทางกฎหมายที่สามารถใช้เป็นพื้นฐานให้ประธานาธิบดีสหรัฐฯ กำหนดภาษีนำเข้าต่อประเทศที่ถูกมองว่ามีพฤติกรรมทางการค้าที่ไม่เป็นธรรมได้
ก่อนหน้านี้ เวียดนามถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม "ประเทศต่างชาติที่มีความสำคัญเป็นพิเศษ" (Priority Foreign Country) ในรายงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาประจำปีของ USTR ที่เผยแพร่เมื่อเดือนเม.ย. ซึ่งเป็นครั้งแรกในรอบ 13 ปีที่มีประเทศได้รับการจัดประเภทดังกล่าว
อย่างไรก็ตาม เวียดนามได้เพิ่มความเข้มงวดในการบังคับใช้กฎหมายในช่วงที่ผ่านมา โดยเล มินห์ ฮุง นายกรัฐมนตรีเวียดนาม กล่าวหลังเข้าพบ ริก สวิตเซอร์ รองผู้แทนการค้าสหรัฐฯ ที่กรุงฮานอยเมื่อต้นเดือนนี้ว่า เวียดนามยังคงเดินหน้าปราบปรามการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญาอย่างต่อเนื่อง