อีลอน มัสก์ ประกาศความสำเร็จครั้งประวัติศาสตร์ในวันจันทร์ (2 ก.พ.) หลัง SpaceX บรรลุข้อตกลงควบรวมกิจการ xAI สตาร์ตอัปด้านปัญญาประดิษฐ์ของตนเอง หวังผนึกกำลังเทคโนโลยี AI เข้ากับโครงข่ายจรวดและดาวเทียม เพื่อสานต่อวิสัยทัศน์ด้านอวกาศอย่างครบวงจร
ดีลดังกล่าวถือเป็นการรวมตัวครั้งสำคัญที่สุดในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี โดยเป็นการนำ SpaceX ยักษ์ใหญ่ด้านอวกาศและคู่สัญญาด้านความมั่นคง มาควบรวมกับ xAI ผู้พัฒนาแชตบอต "Grok" ที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว การเคลื่อนไหวครั้งนี้จะช่วยลดภาระต้นทุนด้านชิป ดาต้าเซ็นเตอร์ และพลังงานของ xAI รวมถึงช่วยหนุนเป้าหมายด้านดาต้าเซ็นเตอร์ของ SpaceX ในการลงสนามแข่ง AI กับคู่แข่งรายใหญ่อย่าง Google, Meta, Anthropic และ OpenAI
แหล่งข่าววงในเปิดเผยว่า ดีลนี้ตีมูลค่า SpaceX ไว้ที่ 1 ล้านล้านดอลลาร์ และ xAI ที่ 2.5 แสนล้านดอลลาร์ โดยผู้ถือหุ้น xAI จะได้รับหุ้น SpaceX ในอัตราส่วน 0.1433 หุ้น ต่อ 1 หุ้น xAI ส่วนผู้บริหาร xAI บางส่วนมีสิทธิ์เลือกรับเป็นเงินสดแทนหุ้น SpaceX ในราคา 75.46 ดอลลาร์ต่อหุ้น
มัสก์กล่าวว่า "นี่ไม่ใช่แค่การเริ่มต้นบทใหม่ แต่คือการเปิดหน้าประวัติศาสตร์เล่มใหม่ของทั้ง SpaceX และ xAI ในการพิชิตภารกิจครั้งยิ่งใหญ่ นั่นคือการสร้างดวงตะวันแห่งภูมิปัญญาเพื่อไขความลับของจักรวาล และแผ่ขยายแสงแห่งความตระหนักรู้ออกไปสู่หมู่ดาว"
ภายหลังการควบรวม คาดว่าราคาหุ้นของบริษัทใหม่จะอยู่ที่ประมาณ 527 ดอลลาร์ต่อหุ้น ทั้งนี้ SpaceX ยังคงครองตำแหน่งบริษัทเอกชนที่มีมูลค่าสูงที่สุดในโลก โดยก่อนหน้านี้มีการซื้อขายหุ้นภายในที่มูลค่า 8 แสนล้านดอลลาร์ ขณะที่สำนักข่าววอลล์สตรีทเจอร์นัล (WSJ) รายงานว่า xAI มีมูลค่าประเมินล่าสุดเมื่อเดือนพ.ย. ที่ผ่านมาอยู่ที่ 2.3 แสนล้านดอลลาร์
นักวิเคราะห์มองว่าการควบรวมกิจการครั้งนี้เป็นบันไดขั้นสำคัญก่อนที่ SpaceX จะเปิดขายหุ้น IPO ครั้งใหญ่ในปีนี้ ซึ่งคาดว่าอาจดันมูลค่าบริษัทให้ทะยานสูงกว่า 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ นอกจากนี้ ยังเป็นการเสริมความแข็งแกร่งให้กับอาณาจักรธุรกิจของมัสก์ หรือที่เรียกกันว่า "Muskonomy" ซึ่งครอบคลุมทั้ง Tesla, Neuralink และ The Boring Company ให้เชื่อมโยงกันอย่างเบ็ดเสร็จ
อย่างไรก็ตาม ข้อตกลงนี้อาจเผชิญกับการตรวจสอบอย่างเข้มงวดจากหน่วยงานกำกับดูแลและกลุ่มนักลงทุน ในประเด็นเรื่องธรรมาภิบาล การประเมินมูลค่าหุ้น และความขัดแย้งทางผลประโยชน์จากการที่มัสก์บริหารงานทับซ้อนในหลายบริษัท รวมถึงความกังวลเรื่องการโยกย้ายวิศวกร เทคโนโลยีเฉพาะ และสัญญาจ้างระหว่างกัน
นอกจากนี้ เนื่องจาก SpaceX เป็นคู่สัญญารายใหญ่ของ NASA และกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ดีลนี้จึงอาจถูกตรวจสอบในแง่ของความมั่นคงของชาติและผลกระทบต่อสัญญาจ้างภาครัฐมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์อีกด้วย