สภาผู้เชี่ยวชาญของอิหร่าน ประกาศเลือก โมจตาบา คาเมเนอี บุตรชายของ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน
"ในการประชุมสมัยวิสามัญวันนี้ อยาตอลเลาะห์ ซัยยิด โมจตาบา ฮอสเซนี คาเมเนอี ... ได้รับการแต่งตั้งและแนะนำตัวในฐานะผู้นำคนที่สามของระบบศักดิ์สิทธิ์แห่งสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน" สภาผู้เชี่ยวชาญของอิหร่านซึ่งเป็นองค์กรแต่งตั้งผู้นำสูงสุดของอิหร่าน ระบุในแถลงการณ์เมื่อวันอาทิตย์ (8 มี.ค.)
การแต่งตั้ง โมจตาบา มีแนวโน้มที่จะสร้างความไม่พอใจให้กับประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ผู้สหรัฐฯ ซึ่งกล่าวไว้ก่อนหน้านี้ว่า สหรัฐฯ ต้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเลือกผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน พร้อมกับขู่ว่า "หากเขาไม่ได้รับการอนุมัติจากเรา เขาจะอยู่ได้ไม่นานนัก"
เช่นเดียวกับอิสราเอลที่ขู่ไว้ก่อนที่จะมีการประกาศว่า อิสราเอลจะพุ่งเป้าโจมตีไม่ว่าใครก็ตามที่ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งผู้นำสูงสุดคนใหม่ของอิหร่าน
เปิดประวัติ โมจตาบา คาเมเนอี ผู้ได้รับฉายา "ผู้เฝ้าประตูของบิดา"
โมจตาบา วัย 56 ปี รอดชีวิตจากการที่สหรัฐฯ และอิสราเอลร่วมกันใช้ปฏิบัติการทางอากาศโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 ก.พ.ที่ผ่านมา ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนั้นส่งผลให้ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี อดีตผู้นำสูงสุดและบิดาของเขา เสียชีวิตในที่เกิดเหตุ
โมจตาบา เกิดในปี ค.ศ. 1969 (พ.ศ. 2512) ที่เมืองมัชฮัดของอิหร่าน ซึ่งเป็นเมืองศักดิ์สิทธิ์ของชาวชีอะห์ และเติบโตขึ้นในช่วงที่บิดาเป็นแกนนำในการต่อต้านพระเจ้าชาห์ โดยในช่วงวัยหนุ่มเขาเคยเข้าร่วมรับใช้ชาติในสงครามระหว่างอิหร่านกับอิรัก
กระทั่งเมื่อ อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี ก้าวขึ้นมาเป็นผู้นำสูงสุดของอิหร่าน โมจตาบาได้มีโอกาสสั่งสมอำนาจภายใต้บารมีของบิดาในฐานะบุคคลระดับสูงที่มีความใกล้ชิดกับกองกำลังความมั่นคงและอาณาจักรทางธุรกิจอันกว้างขวางที่พวกเขาควบคุม โดยโมจตาบามีบทบาทสำคัญในการคัดค้านกลุ่มปฏิรูปที่พยายามติดต่อกับกลุ่มชาติตะวันตก ในช่วงเวลาที่ชาติตะวันตกพยายามระงับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน
สายสัมพันธ์อันแน่นแฟ้นของโมจตาบากับกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม (IRGC) ซึ่งเป็นหน่วยงานระดับสูงของอิหร่าน ช่วยให้เขามีอิทธิพลเหนือกลไกทางการเมืองและความมั่นคงของอิหร่าน และเขาได้สร้างอิทธิพลอยู่เบื้องหลังในฐานะ "ผู้เฝ้าประตูของบิดา"
โมจตาบาเป็นนักบวชนิกายชีอะห์ที่เคร่งครัด เขาเข้ารับการศึกษากับกลุ่มศาสนาแนวอนุรักษนิยมในโรงเรียนศาสนาที่เมืองกุม ซึ่งเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ทางเทววิทยานิกายชีอะห์ของอิหร่าน และมีสมณศักดิ์ทางศาสนาในระดับ "โฮจจาโตเลสลาม" ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ต่ำกว่า อยาตอลเลาะห์ หนึ่งขั้น
ทั้งนี้ โมจตาบาไม่เคยดำรงตำแหน่งอย่างเป็นทางการในรัฐบาลอิหร่าน เขาเคยปรากฏตัวในการรวมตัวของกลุ่มผู้สนับสนุนรัฐบาล แต่ไม่ค่อยได้กล่าวถ้อยแถลงในที่สาธารณะบ่อยนัก
สำหรับตำแหน่งผู้นำสูงสุดของอิหร่านนั้น มีอำนาจตัดสินใจขั้นสุดท้ายในเรื่องต่าง ๆ ของรัฐบาล รวมถึงนโยบายต่างประเทศและโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน ซึ่งมหาอำนาจตะวันตกต้องการขัดขวางไม่ให้อิหร่านพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ ในขณะที่อิหร่านยืนยันว่าโครงการนิวเคลียร์ของตนมีไว้เพื่อวัตถุประสงค์ทางพลเรือนเท่านั้น
ติดแบล็กลิสต์คว่ำบาตรของสหรัฐฯ
กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ประกาศคว่ำบาตรโมจตาบาในปี 2562 โดยระบุว่าเขามีสถานะเป็นตัวแทนของผู้นำสูงสุดอย่างเป็นทางการ แม้จะไม่เคยได้รับการเลือกตั้งหรือแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งในรัฐบาล นอกเหนือจากการทำงานในสำนักงานของบิดา
เว็บไซต์ของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ระบุว่า ก่อนหน้านี้คาเมเนอีได้มอบหมายภารกิจบางส่วนให้กับโมจตาบา โดยเขาทำงานอย่างใกล้ชิดกับผู้บัญชาการกองกำลังคุดส์ (Quds Force) ของ IRGC และกองกำลังบาซิจ (Basij) ซึ่งเป็นอาสาสมัครทางศาสนาในสังกัดกองกำลังพิทักษ์ฯ "เพื่อขับเคลื่อนความทะเยอทะยานที่สร้างความไร้เสถียรภาพในภูมิภาคของบิดา และเป้าหมายการกดขี่ภายในประเทศ"
โมจตาบาถูกวิพากษ์วิจารณ์โดยกลุ่มผู้ประท้วงชาวอิหร่านในช่วงที่เกิดเหตุการณ์ความไม่สงบจากการเสียชีวิตของ มาห์ซา อมินี ในระหว่างถูกตำรวจควบคุมตัวในปี 2565 ในข้อหาละเมิดกฎการแต่งกายที่เข้มงวดของอิหร่าน โดยกลุ่มผู้ประท้วงวิจารณ์ว่า โมจตาบายังขาดคุณสมบัติทางศาสนาที่จะเป็นผู้นำสูงสุดของอิหร่าน เนื่องจากระดับ "โฮจจาโตเลสลาม" นั้นต่ำกว่าระดับ "อยาตอลเลาะห์" ซึ่งเป็นตำแหน่งเดียวกับบิดาของเขา รวมทั้งรูฮอลเลาะห์ โคมัยนี ผู้ก่อตั้งสาธารณรัฐอิสลาม
อย่างไรก็ดี โมจตาบายังคงอยู่ในความสนใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากที่ผู้สมัครตัวเก็งอีกราย คืออดีตประธานาธิบดี อิบราฮิม ไรซี เสียชีวิตจากเหตุเฮลิคอปเตอร์ตกในปี 2567 นอกจากนี้ เชื่อกันว่า โมจตาบาอยู่เบื้องหลังการผงาดขึ้นอย่างรวดเร็วของมาห์มูด อาห์มาดิเนจาด ผู้ซึ่งได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีอิหร่านในปี 2548
สำหรับภรรยาของโมจตาบา เป็นบุตรสาวของกอลามาลี ฮัดดาดาเดล นักการเมืองสายแข็งและอดีตประธานรัฐสภาอิหร่าน โดยเธอเสียชีวิตจากการโจมตีทางอากาศโดยสหรัฐฯ และอิสราเอล เมื่อวันที่ 28 ก.พ.