ผลสำรวจจากสถาบันเอเชียอาคเนย์ศึกษา ยูซุฟ อิสฮัค (ISEAS-Yusof Ishak Institute) ในสิงคโปร์ที่เผยแพร่วันนี้ (7 เม.ย.) บ่งชี้ว่า สหรัฐฯ ภายใต้การนำของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กลายเป็นประเด็นความกังวลด้านภูมิรัฐศาสตร์อันดับหนึ่งของผู้ตอบแบบสอบถามในกลุ่มประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมีผู้ตอบ 51.9% ระบุถึงประเด็นดังกล่าว
สถาบันฯ ระบุว่า ผลสำรวจสะท้อนถึง "ความวิตกกังวลต่อความไม่แน่นอนของนโยบายและความน่าเชื่อถือในการดำเนินพันธกิจในระยะยาว"
ทั้งนี้ ผลสำรวจดังกล่าวจัดทำขึ้นตั้งแต่วันที่ 5 ม.ค.- 20 ก.พ. จากผู้ตอบแบบสอบถามราว 2,000 คนจากทั้งภาครัฐและเอกชนในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งรวมถึงนักวิชาการและนักวิจัย
ผลสำรวจยังเผยอีกว่า ความเชื่อมั่นต่อสหรัฐฯ ในกลุ่มประเทศสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ร่วงลงจาก 47.2% เมื่อปีที่แล้วสู่ระดับ 44.0% ในปีนี้
ญี่ปุ่นยังคงเป็นมหาอำนาจที่ได้รับความไว้วางใจมากที่สุดที่ 65.6% รองลงมาคือสหภาพยุโรป (EU) ที่ 55.9% ส่วนสหรัฐฯ อยู่ในอันดับสาม
สถาบันฯ ระบุว่า แม้ความเชื่อมั่นต่อญี่ปุ่นจะลดลงมาเล็กน้อยเมื่อเทียบรายปี แต่ชื่อเสียงที่สั่งสมมาอย่างยาวนานในฐานะผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่มีความรับผิดชอบ ตลอดจนการเคารพและยึดมั่นในกฎหมายระหว่างประเทศยังคงเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้ญี่ปุ่นได้รับคะแนนประเมินในเชิงบวก
ขณะเดียวกัน จีนและสหรัฐฯ ได้สลับตำแหน่งกันในหัวข้อฝ่ายใดควรถูกเลือกมาเป็นพันธมิตรทางยุทธศาสตร์หากถูกบังคับให้เลือก โดย 52.0% เลือกจีน ซึ่งเพิ่มขึ้น 4.3% จากปีที่ผ่านมา ขณะที่ในปี 2568 สหรัฐฯ เคยเป็นฝ่ายที่ได้รับเลือกที่ 52.3%
ทั้งนี้ จีนถูกมองว่าเป็นมหาอำนาจทางการเมืองที่มีอิทธิพลมากที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ 40.0% ตามมาด้วยสหรัฐฯ ที่ 29.9%
สำหรับคำถามเกี่ยวกับความกังวลด้านภูมิรัฐศาสตร์ของรัฐสมาชิกอาเซียนนั้น ผู้ตอบแบบสอบถามจากสิงคโปร์แสดงความกังวลต่อภาวะผู้นำของสหรัฐฯ สูงที่สุดที่ 76.8% เนื่องจากสิงคโปร์เป็นนครรัฐที่พึ่งพาการค้ากับสหรัฐฯ อย่างมาก และได้รับผลกระทบจากมาตรการกำแพงภาษีของสหรัฐฯ
เหตุการณ์ทางภูมิรัฐศาสตร์ที่น่ากังวลเป็นอันดับสองคือการหลอกลวงทางออนไลน์ระดับโลก (Global scam operations) ที่ 51.4% ตามด้วยพฤติกรรมเชิงรุกในทะเลจีนใต้ที่ 48.2%
ทั้งนี้ สมาชิกอาเซียนประกอบด้วยบรูไน กัมพูชา ติมอร์-เลสเต อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย เมียนมา ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม