ญี่ปุ่นอยู่ระหว่างสรุปการเจรจากับกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เพื่อขยายระยะเวลาข้อยกเว้นที่อนุญาตให้บริษัทต่าง ๆ ทำธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับโครงการน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ซาฮาลิน 2 (Sakhalin 2) ในตะวันออกไกลของรัสเซีย ซึ่งบริษัทญี่ปุ่นถือหุ้นอยู่
สำนักข่าวเกียวโดรายงานโดยอ้างแหล่งข่าวว่า การเจรจามีขึ้นก่อนที่ข้อยกเว้นฉบับปัจจุบันจะสิ้นสุดในวันที่ 18 มิ.ย. โดยมีเป้าหมายเพื่อให้ญี่ปุ่นสามารถนำเข้าน้ำมันดิบและ LNG จากโครงการดังกล่าวได้อย่างต่อเนื่อง หลังการขนส่งพลังงานจากตะวันออกกลางมายังญี่ปุ่นลดลงอย่างมากจากภาวะชะงักงันของเส้นทางเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ
แม้รัฐบาลญี่ปุ่นจะเร่งหาเส้นทางขนส่งทางเลือกและแหล่งพลังงานนอกตะวันออกกลาง แต่ประเมินว่าการนำเข้าพลังงานจากโครงการซาฮาลิน 2 ยังคงมีความจำเป็นต่อการรักษาเสถียรภาพด้านพลังงานของประเทศ
ก่อนหน้านี้ กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้จำกัดธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับก๊าซพรอมแบงก์ (Gazprombank) สถาบันการเงินในเครือบริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่ของรัสเซียอย่างก๊าซพรอม (Gazprom) เมื่อเดือนพ.ย. 2567 ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรรัสเซียจากกรณีสงครามในยูเครน
เนื่องจากธุรกรรมของโครงการซาฮาลิน 2 ส่วนใหญ่ดำเนินการผ่านก๊าซพรอมแบงก์ ส่งผลให้ญี่ปุ่นต้องขอรับข้อยกเว้นจากสหรัฐฯ หลายครั้ง และได้รับการอนุมัติมาอย่างต่อเนื่อง โดยข้อยกเว้นฉบับปัจจุบันมีอายุ 6 เดือน นับตั้งแต่เดือนธ.ค. 2568
ปัจจุบัน ก๊าซพรอมถือหุ้นในโครงการซาฮาลิน 2 มากกว่า 70% ขณะที่มิตซุย แอนด์ โค (Mitsui & Co.) ถือหุ้น 12.5% และมิตซูบิชิ คอร์ป (Mitsubishi Corp.) ถือหุ้น 10%
ก๊าซ LNG จากโครงการดังกล่าวคิดเป็น 8.9% ของปริมาณนำเข้า LNG ทั้งหมดของญี่ปุ่นในปี 2568 และเมื่อเดือนพ.ค.ที่ผ่านมา เรือบรรทุกน้ำมันดิบจากโครงการได้เข้าเทียบท่าญี่ปุ่นเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สถานการณ์ความมั่นคงในตะวันออกกลางเริ่มตึงเครียดมากขึ้น
ทั้งนี้ สหรัฐฯ และยุโรปได้ทยอยปรับลดมาตรการคว่ำบาตรรัสเซียท่ามกลางราคาน้ำมันดิบที่ปรับตัวสูงขึ้น โดยเมื่อเดือนพ.ค.ที่ผ่านมา อังกฤษได้อนุญาตให้นำเข้าผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมที่ผลิตในประเทศที่สามโดยใช้น้ำมันดิบรัสเซีย รวมถึงอนุญาตให้ขนส่งก๊าซ LNG จากโครงการซาฮาลิน 2 ไปยังประเทศที่สาม ขณะที่สหรัฐฯ ยังอนุญาตให้หลายประเทศซื้อน้ำมันดิบรัสเซียได้เป็นการชั่วคราว